Doorgaan naar hoofdcontent

Posts

De schoonheid van Schoonheide - over straatnamen die compleet aan de fantasie ontsproten zijn

Er zijn genoeg mensen, dieren en dingen om duizenden straten naar te noemen. Toch kiezen gemeentes er weleens voor om zelf iets te verzinnen waar ze straten naar kunnen noemen. Plantjes bijvoorbeeld, of kastelen. Ik ontdekte dat toen iemand me vroeg naar de herkomst van de straatnaam Troostheide in Rotterdam. Want bestaat er eigenlijk wel troostheide? In de Rotterdamse wijk Ommoord zijn de straten eind jaren '70 genoemd naar kruiden, grassen en heides. In de heidebuurt liggen straten met namen zoals Lavendelheide , Struikheide , Dopheide en Kraaiheide . Die heidesoorten komen het meest voor in Nederlandse straatnamen. Andere straten heten er  Boomheide , Rotsheide , Sneeuwheide en Winterheide , en die hebben stuk voor stuk in Nederland ook een handvol vernoemingen. Volgens het Stadsarchief zijn straten zoals Berkheide , Daalheide en Troostheide ook allemaal naar heidesoorten genoemd, maar deze soorten vind ik in mijn oude Heidegids niet terug. Ze zijn in Nederland ook allemaal maar
Recente posts

Over Heveadorp - een dorp met zestien straatnamen en een bijzondere geschiedenis

Heveadorp is een dorp aan de Nederrijn in de gemeente Renkum. Het is een dorp met een bijzondere geschiedenis en die zie je terug in de zestien straatnamen.  Op een stuwwal langs de Rijn ontstond aan het begin van de negentiende eeuw het landgoed Duno. Het landgoed werd in 1888 eigendom van Willem Scheffer die zijn geld had verdiend bij de chocoladefabriek van Van Houten. Hij begon er in 1908 modelboerderij Huis ter Aa, als voorbeeld voor toekomstige boeren. Maar het bedrijf was helemaal niet rendabel en dus verkocht hij dit deel van het landgoed in 1914 aan Odo van Vloten, die het op zijn beurt in 1915 al weer doorverkocht aan Dirk Wilhelmi. Die wilde de capaciteit uitbreiden van de rubberfabriek Hevea (die hij een jaar of acht daarvoor met Tonko Meijer in Hoogezand had opgericht) en was daarom op zoek naar een plek voor een nieuwe fabriek. Hij bouwde het boederijcomplex om tot een fabriekscomplex. Om onderdak te kunnen bieden aan het personeel werden rondom de fabriek huizen gebouwd.

Straat 74 en Twaalfde Dreef - waarom wij onze straten niet gewoon nummeren

Er wordt de laatste jaren nogal wat afgediscussieerd over straatnamen. Er moeten meer straten naar vrouwen genoemd worden. En naar minderheden. De oude zeehelden hadden bloed aan hun handen en moeten hun straatnamen inleveren. Er moeten meer straten naar Pim Fortuyn genoemd worden, of nee juist niet. Van die dingen. In al die discussies is altijd wel iemand die roept dat we de straten voortaan beter gewoon kunnen nummeren. Dat is veel simpeler en dan zijn we van alle problemen af. Maar is dat wel zo? Nee, ik denk van niet. Goede straatnamen helpen mensen om hun weg te vinden in een stad of dorp. Dat komt doordat straatnamen bij een bepaald thema horen, naar bepaalde plekken verwijzen, en iets vertellen over het karakter van een straat of buurt. Dat effect is natuurlijk het sterkst bij mensen die de stad een beetje kennen of er al langer wonen. Zij weten vaak wel waar ze Populierenlaan , Geelgors of Burgemeester de Vrieskade kunnen vinden. Maar ook mensen die een stad niet kennen, hebb

Goed met een d en fout met een t - over Ferdinand Spit en de Ferdinant Spitstraat

"Na 60 jaar krijgt Ferdinand Spit eindelijk de juiste naam" , zo kopte Het Parool in april 2021. Vorige week kwam AT5 met een nieuwsbericht over dezelfde straatnaam onder de kop: "Straatnaam in Osdorp na decennia goed gespeld" . Beide artikelen gaan over de straat die in 1962 naar Ferdinand Spit werd genoemd: de Ferdinant Spitstraat . Je ziet het misschien al: de voornaam is met een d maar de straatnaam werd met een t geschreven. Dat hebben ze in Amsterdam na bijna zestig jaar geprobeerd te herstellen. Helaas wel op een kneuterige manier - ze hebben nog een paar dingen goed te maken. Ferdinand Spit werd in 1892 geboren in Almelo. Hij zette zich tijdens zijn leven in allerlei functies in voor de katholieke arbeidersbeweging, was tot na zijn pensioen werkzaam in het ziekenfondswezen en was politiek actief in de Haagse gemeenteraad en de Provinciale Staten van Noord-Holland. Iemand die zich zo heeft ingezet voor de maatschappij verdient wel een straatnaam zou je zegg

Gaatjesweg, Kuiltjeshoek, Putjesweg - over straatnamen die naar kleine dingetjes genoemd zijn

Ik ben dol op dingetjes. De verkleinde vorm van dingen klinkt altijd liever dan het origineel en is dat vaak ook - zelfs bij monstertjes, spookjes en draakjes. Om het nieuwe jaar eens lief te beginnen, ben ik dus voor jullie op zoek gegaan naar straatjes, paadjes en weggetjes die naar verkleinwoordjes genoemd zijn. Lezen jullie een stukje met me mee? Er zijn in Nederland honderden straten met een verkleinwoordje erin. De meeste daarvan zijn van het klassieke type met een verkleinwoord met een achtervoegsel, zoals Reutjesstraat , Nonnetjesweg en Waardjesweg . Die klinken allemaal al best lief, toch? Voor mensenmensjes hebben we zo ook de Stelletjesdijk , de Heertjeslaan , de Vrouwtjesweg en het Kindertjesweilandenpad . Of het Egeltjespad , de Kalfjeslaan en de Hertjesweg voor wie meer van diertjes houdt. Blokjesplaat , Bolletjesweg en Buisjesstraat . Pontjespad , Scheepjeshof en Sluisjesdijk . Broertjespad , Maatjesweg en Luitjesweg . Laantjesweg , Steegjesdijk en Kampjesstraat .

Veltman, Crutzen, Collins, Haitink, Sondheim, Tutu - er zijn niet eerder zo veel mensen in één jaar overleden waar al een straat naar genoemd was

In het algemeen worden er geen straten genoemd naar levende personen, maar een enkele keer wordt er toch een uitzondering gemaakt op die regel. Bijvoorbeeld wanneer iemand een héél bijzondere prestatie heeft verricht. Hoewel personen dus meestal pas na hun overlijden een straatnaam krijgen, zijn er in 2021 maar liefst zes personen overleden waar in Nederland al een straat naar genoemd was - en misschien zelfs wel zeven. Dat moet wel een record zijn! Drie Nobelprijswinnaars, een astronaut, een dirigent en een componist: Op 4 januari 2021 overleed de natuurkundige Martin Veltman. Hij kreeg in 1999 - samen met zijn promovendus Gerard 't Hooft – de Nobelprijs voor de Natuurkunde 'voor het ophelderen van de kwantumstructuur van de elektrozwakke interacties in de natuurkunde'. In zijn geboorteplaats Waalwijk werd een paar jaar geleden de Prof. Veltmanweg aangelegd, als klein zijstraatje van de Prof. van 't Hoffweg .  Op 28 januari 2021 overleed de meteoroloog Paul Crutzen. H

Van Acacialaan tot Zwaanstraat - over de straatnamen van Leiderdorp

Vorige week verscheen het boek Straatnamen van Leiderdorp onthuld - van Acacialaan tot Zwaanstraat . Leiderdorp is een plaats en gemeente met ongeveer 27.000 inwoners en 365 straatnamen, en die namen worden in dit boek allemaal verklaard. Nou ben ik persoonlijk dol op straatnamenboeken, dus ik heb dit nieuwe boek meteen eens goed doorgenomen. Het boek geeft een alfabetisch overzicht van alle straatnamen. Bij elke straat wordt beschreven waar die ligt ("zijstraat aan oostzijde van Hoofdstraat haaks op Kastanjelaan ") en staat een korte beschrijving van de betekenis of geschiedenis van de naam. In de beschrijving lees je soms ook iets over oude namen van een straat of van wie de suggestie kwam om de straat deze naam te geven. De teksten worden hier en daar ondersteund met foto's. In enkele 'mindmaps' worden wat achtergronden bij de straatnamen uitgelicht; zo wordt bijvoorbeeld een overzicht gegeven van alle burgemeesters die in Leiderdorp vernoemd zijn. Ik vind het