Doorgaan naar hoofdcontent

Wegwijs in Rome met 'Via Roma' - de geschiedenis van Rome in 50 straten

Straatnamen vertellen het verhaal van een stad, zo zeg ik altijd. Dat geldt voor steden zoals Delft, Deventer en Dordrecht, maar natuurlijk ook voor de Eeuwige Stad: Rome. Willemijn van Dijk laat dat zien in haar nieuwe boek "Via Roma - de geschiedenis van Rome in 50 straten".

Van Dijk vertelt in haar boek hoe keizers, pausen en kunstenaars de stad in de loop der eeuwen letterlijk en figuurlijk hebben vormgegeven. Daarbij komen natuurlijk alle voor de hand liggende locaties en personen voorbij, zoals het Colosseum, de Sint-Pieter en de Trevifontein, en zoals Augustus, Bernini en Michelangelo. Maar er komen ook allerlei minder bekende onderwerpen aan bod, zoals de zevende cohorte die zich in de tijd van het keizerrijk bezighield met het blussen van brandjes in de stad (en waar de Via della VII Cohorte aan herinnert), de grote marmeren voet van een standbeeld uit de Isis-tempel (die werd teruggevonden in de straat die nu heel toepasselijk Via del Piè die Marmo heet) en dat de eerste maecenas Gaius Cilnius Maecenas heette en in Rome woonde (de Via Mecenate is naar hem genoemd). Die variatie maakt het boek interessant.

Via Roma is ingedeeld in vijftig hoofdstukken waarin in min of meer chronologische volgorde steeds een bepaald onderwerp wordt behandeld. Vaak geeft de straatnaam uit de titel een directe aanleiding om over een bepaald onderwerp te schrijven, maar soms lijkt het er meer op dat Van Dijk simpelweg een episode uit de geschiedenis van de stad wilde beschrijven en daar nog een straatnaam bij gezocht heeft. Je kunt je afvragen of dat nou erg is, maar het stoorde me soms wel dat ik na het lezen van een hoofdstuk vervolgens op internet op moest zoeken waar een straatnaam nou eigenlijk van afgeleid is. De hoofdstukken lijken losjes gebaseerd op stukken die Van Dijk in de loop der tijd schreef voor het weblog Opheus kijkt om. Daardoor komen sommige onderwerpen in meerdere hoofdstukken aan bod en lijkt het er soms op dat ze vergeten is dat ze er eerder in het boek ook al over heeft geschreven. Verder is er niet veel reden om kritisch te zijn, want het is gewoon een fijn boek dat op een compacte manier de complete geschiedenis van Rome behandelt. Door de verhalen op te hangen aan straatnamen krijgt het verhaal een handige structuur in prettig leesbare blokken. De straatnamen geven soms ook nog eens aanleiding voor leuke kleine uitstapjes die bij een andere opzet van het boek misschien niet aan de orde waren gekomen.

Het boek heeft me veel nieuws geleerd. Zo heb ik me bijvoorbeeld nooit gerealiseerd dat men in Rome in al die eeuwen laag op laag heeft gebouwd. Je ziet dat bijvoorbeeld terug in de naam van het beroemde Piazza Navona. De naam van dat plein verwijst naar het oude Circus Agonalis dat op die plek zes meter onder de grond ligt. De sportwedstrijden die in dat stadion gehouden werden, werden 'agones' genoemd en dat is later langzaamaan verhaspeld tot 'navona'. Ik heb me heel vroeger ook wel eens afgevraagd wie of wat die Trevi nou was, dat er een hele fontein naar genoemd is. Maar ik weet nu dat het plein met de fontein op een plek ligt waar drie wegen ('tri vio') bij elkaar komen. En ik weet nu bijvoorbeeld ook dat de Via de Monte Testaccio je leidt over een enorme berg van stukgeslagen amforen, ik weet van de Piazza dei Protomartiri en de vroege christelijke martelaren, van de Via del Corso en de paardenraces tijdens de carnavalsviering, van de Via delle Carrozze en de eerste toeristen die in de achttiende eeuw hun koetsen moesten laten repareren voordat ze weer naar huis konden, en de Via della Conciliazione en de verzoening tussen het Vaticaan en de Italiaanse staat in 1929.

Het is duidelijk: Willemijn van Dijk is een kenner, maar ook een liefhebber van de stad. Met 'Via Roma' bevestigt ze mijn stelling: straatnamen vertellen inderdaad het verhaal van een stad. Het boek heeft me allerlei interessante nieuwe dingen over Rome geleerd. En dan heb ik het nog niet eens gehad over de tips die Van Dijk terloops geeft over gevelstenen, inscripties en beeldhouwwerken waar je op moet letten. De eerstvolgende keer dat ik weer naar Rome ga, moet Via Roma mee als wegwijzer.


Via Roma, de geschiedenis van Rome in 50 straten
Auteur: Willemijn van Dijk
Uitgeverij Ambo Anthos
ISBN 9789026332692


Reacties

Jos zei…
Klinkt interessant. Is het geillustreerd?
Dinx zei…
@Jos:
Nee, de verhalen zijn niet geïllustreerd. Achterin het boek staan wel een aantal plattegronden met wandelroutes langs de behandelde straatnamen.
Anoniem zei…
Hebben ze in Rome ook een straat die Via Roma heet?
Anoniem zei…
Niet geïllustreerd ?!?!
Dan heb je het boek niet goed bekeken. Ieder hoofdstuk begint met een een afbeelding van de straat waardoor langzaam Rome ontstaat.
En nee, er is geen via Roma in Rome. Overigens wel in bijna ieder ander dorp in Italië.
Dinx zei…
@Anoniem:
Ik heb het boek heel goed bekeken en het is heel mooi uitgevoerd. Aan het begin van ieder hoofdstuk staan inderdaad afbeeldingen (in de vorm van sterk geabstraheerde stippellijntekeningen). Er staan echter geen foto's of tekeningen van de besproken straten en gebouwen in. Ik ging ervan uit dat vraagsteller Jos daarop doelde.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Populaire berichten van deze blog

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp?

Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat. Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat, van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd ge…

De langste straatnamen van Nederland

Wat zijn de langste straatnamen van Nederland? Ik zet deze mooie namen graag voor je op een rijtje.

Om de lengte van een straatnaam te bepalen volstaat het niet om op de straatnaamborden te kijken, want soms hangen er in één straat al borden met verschillende schrijfwijzen van dezelfde naam. Het is beter om uit te gaan van de officiële schrijfwijze van de straatnaam zoals die is vastgelegd in de BAG, de Basisregistraties Adressen en Gebouwen. Dat levert de volgende top-10 op:
Ir. Mr. Dr. van Waterschoot van der Grachtstraat in Heerlen (48 tekens in totaal, 38 tekens zonder punten en spaties)Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat in Gramsbergen (46/41 tekens)Wethouder Fierman Eduard Meerburg senior kade in Katwijk (45/40 tekens)Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg in Tilburg (43/38 tekens)Burgemeester van Nispen van Sevenaerstraat in Laren (42/38 tekens)Burgemeester van Hövell tot Westerflierpad in Halfweg (42/38 tekens)Burgemeester Hoytema van Konijnenburglaan in Scherpe…

Wie heeft de straatnamen van Monopoly gekozen?

De Barteljorisstraat, Neude, A-Kerkhof en de Kalverstraat. Iedereen kent de straatnamen uit het Monopoly-spel. Maar waarom hebben nou juist deze straatnamen een plekje in het spel gekregen? Waarom heeft men uit Rotterdam niet de Weena of de Lijnbaan gekozen, en voor Amsterdam de P.C. Hooftstraat? En waarom zitten Haarlem en Arnhem er wel in, en Maastricht en Eindhoven niet? Wie heeft dat allemaal bedacht?

Voor de geschiedenis van het spel gaan we even helemaal terug naar 1904. Elizabeth Magie vroeg toen patent aan op het bordspel 'The Landlord's Game'. Geïnspireerd door dat spel liet Charles Darrow in 1934 in eigen beheer 5000 exemplaren van het spel 'Monopoly' maken en die waren binnen een jaar verkocht. Toen toonde Parker Brothers interesse om het spel in de Verenigde Staten uit te geven. Zij verkochten binnen een jaar meer dan een miljoen exemplaren. De populariteit van het spel bleef niet onopgemerkt en de Engelse firma Waddington kocht in 1936 de rechten om het…

Allemaal gekke straatnamen - wat is de gekste straatnaam bij jou in de buurt?

De redactie van Dichtbij is op zoek gegaan naar de gekste straatnamen in een aantal regio's waar de krant wordt verspreid. Dat heeft een bonte verzameling met bijzondere straatnamen opgeleverd. Ik zet ze hieronder op een rijtje, en ik zal op een aantal hiervan binnenkort eens wat uitgebreider ingaan.

De gekste straatnaam van Alkmaar:
1. Boezemsingel
2. Zwijnsmeerpad
3. Laan van Darmstadt

De gekste straatnaam van Almere:
1. Sesamstraat
2. Tante Pollewopstraat
3. De Brommy en Tommystraat

De gekste straatnaam van Amersfoort:
1. Achter de Heilige Geest
2. De Klapmuts
3. Trosjespeergaarde

De gekste straatnaam van Amsterdam:
1. Dubbeleworststeeg
2. Gebed Zonder End
3. Balk in 't Oogsteeg

De gekste straatnaam van het Gooi:
1. Groest (in Hilversum)
2. Schering en Inslag (twee kruisende straten in Laren)
3. Achter het Vosje (in Weesp)

De gekste straatnaam van Leiden:
1. Korte Langestraat
2. Kakelbaksteeg
3. Aarstraat

De gekste straatnaam van Utrecht:
1. A.B.C.-straat
2. Hanengeschrei
3. Zakk…