Over straatnamen met name

Straatnamen verander je niet zo maar. Er zijn wel redenen te bedenken waarom een gemeente zou kunnen besluiten om een straatnaam te wijzigen. Het kan bijvoorbeeld zijn dat door een gemeentelijke herindeling een bepaalde straatnaam ineens dubbel voorkomt: als beide kernen die zijn samengevoegd een Kerkstraat hadden, heb je er ineens twee - en dat is niet handig. Soms verandert de verkeerssituatie waardoor een straat ineens in twee delen wordt gesplitst, en dan kan het nodig zijn om voor de duidelijkheid één van de delen een andere naam te geven. Het kan ook zijn dat de persoon waar een straat naar genoemd is toch een minder smetteloos verleden had dan was gedacht, en dan is het maar beter om de straatnaam snel te veranderen voordat de huizenprijzen kelderen. Het veranderen van een straatnaam levert altijd veel gedoe op. Bewoners willen niet dat hun geliefde straat - waar ze misschien al veertig jaar wonen - ineens een andere naam krijgt. Bedrijven gaan schadeclaims indienen omdat ze van...

In de laatste paar weken ben ik twee keer met mijn auto naar een vliegveld gereden, en twee keer heb ik de TomTom gebruikt om er te komen. De eerste keer moest ik naar Schiphol, dat er gewoon als plaatsnaam in bleek te staan. Ik had geen idee welke straatnaam ik moest kiezen, dus begon ik op de gok 'vertrekhal' te typen. Tot mijn verbazing stond de 'Vertrekpassage' er gewoon tussen. Dat was makkelijk! Kort daarna moest ik naar Eindhoven Airport, en ook dat vliegveld stond er gewoon als plaatsnaam in. Het was - na mijn Schipholervaring - echter een kleine tegenvaller dat de 'vertrekpassage' er niet als straatnaam tussen stond. Na wat gepuzzel bleek de Luchthavenweg me naar mijn bestemming te brengen. Wat voor namen geef je de namen op en rond een vliegveld? Ik heb vroeger bij de Nederlandse les geleerd dat er drie soorten zelfstandig naamwoorden zijn: mensen, dieren en dingen. Als thema voor de straatnamen op een vliegveld kom je dan ook al snel uit op namen va...

Er worden zelden straatnamen vernoemd naar personen die nog in leven zijn. Straatnamen geef je immers voor de eeuwigheid - zo is de gedachte - en daarom is de regel dat een te vernoemen persoon ten minste tien jaar dood moet zijn. Deze regel moet voorkomen dat te veel naar de waan van de dag wordt geleefd, en bovendien geeft dat even de tijd om af te wachten of na iemands overlijden geen nieuwe feiten boven tafel komen waardoor de overledene ineens minder geschikt is om vernoemd te worden. Leden van het koninklijk huis vormen een uitzondering op deze regel. Zo waren er al direct na de geboorte van prinses Amalia her en der gemeentes die een Prinses Amaliastraat kregen. Maar ook onze Olympische helden vormen een uitzondering op deze regel. Er zijn een aantal plaatsen in Nederland waar straten vernoemd zijn naar Olympische sporthelden. Zo heeft Haarlemmermeer een Olympische wijk met straten zoals Marathonstraat, Estafette, Discus en Atletiekstraat, en het mooie blok met de straten C...

Vertel me je straatnaam en ik zeg wie je bent. Kalverstraat? Klinkt als een dure bovenwoning. Dorpsstraat? Klinkt als een lief oud huisje in het centrum van het dorp. Handelskade? Ik gok op een oud pakhuis. Tamarindedreef? Zal wel een vrijstaande woning in een dure wijk zijn. Het is natuurlijk niet voor niks dat de toekomstige bewoners van een villapark in Nootdorp een tijdje geleden protesteerden tegen de voorgestelde straatnamen : "in een villapark horen geen 'straten', dat klinkt te eenvoudig. Wij willen 'dreven'!" Ja, we willen allemaal wel aan een 'dreef' wonen. Zou het niet veel fijner zijn als we geen straatnamen hadden? Dan was gewoon alles en iedereen gelijk. U2 heeft daar in 1987 een beroemd nummer over gemaakt: " Where the Streets Have No Name " . Zanger Bono vertelde in een interview over dit nummer: "Iemand vertelde me ooit een interessant verhaal over Belfast. Als je weet in welke straat iemand woont, weet je niet alleen zi...

Straatnamen vormen een mooie afspiegeling van de tijdgeest. Oude binnensteden hebben vaak mooie karakteristieke namen die wat vertellen over de historische situatie. De afgelopen eeuw zijn er veel wijken gebouwd met straatnamen die heel 'veilig' genoemd zijn naar bomen, schilders en componisten. En de laatste jaren zie je ineens vinexwijken met heel veel creatieve straatnamen, vaak zonder achtervoegsel. Woon je ineens in de Pimpelpaars op nummer 12. Al jaren - en misschien zelfs wel decennia - hoor je met enige regelmaat dat er veel te weinig vrouwen in topfuncties werken. Meer vrouwen in de directie van multinationals, meer vrouwelijke ministers, weg met het glazen plafond! De politieke partij Groen! in het Vlaamse Hamme voegt daar nu een mooie nieuwe stap aan toe: de partij wil dat de gemeente voortaan meer straten naar vrouwen vernoemt. "Zowel de CD&V- als de Open VLD-vrouwen hebben voor de verkiezingen benadrukt dat ze meer vrouwelijke straatnamen willen in H...

Het lijkt me wel leuk als er ergens in Nederland een keer een 'Monopoly-wijk' komt, met alle straten uit het spel. En dan niet alleen straten met namen zoals Dorpstraat, Velperplein, Neude, A-kerkhof, Lange Poten, Coolsingel en de Kalverstraat, maar ook een elektriciteitsbedrijf, een gevangenis (waar je ook 'slechts op bezoek' kunt gaan) en minimaal één treinstation. Je kunt er vanzelfsprekend vrij parkeren. Een beetje een vreemde wijk misschien, maar wel gezellig. Vorige week las ik in de Gelderlander het bericht dat Doetinchem zijn eigen Kalverstraat krijgt . Even was ik blij verrast... had Doetinchem het aangedurfd om een Monopoly-wijk te beginnen? Nee hoor. "De naam wordt gegeven aan een van de twee straten die ontstaan in de wijk die op de plaats komt van het veemarktterein. De andere straat krijgt de naam Markthalstraat, genoemd naar de Houtkamphal die vorige maand is afgebroken." Toch jammer. Zouden ze in de Kalverstraat in Doetinchem nu meteen ...

Bij het bedenken van nieuwe straatnamen, is het goed om te beseffen dat de namen soms letterlijk voor de eeuwigheid worden toegekend. Neem nou bijvoorbeeld de naam Nieuwstraat . Deze naam is zeer populair en komt op vele plaatsen voor. Delft, Weesp, Kerkrade, Nijmegen, Leiden, Rotterdam, Apeldoorn, Sint-Michielsgestel, Den Haag, Maastricht... ze hebben allemaal een Nieuwstraat, net als ruim 200 andere steden en dorpen in Nederland. De Nieuwstraat in Brussel is de duurste straat in het Belgische Monopolyspel. Het leuke is dat de meeste Nieuwstraten helemaal niet zo nieuw zijn als de naam doet vermoeden. Je kunt ze vaak juist vinden in het historische centrum van de stad. De Nieuwstraat in Brussel is aangelegd in 1617; de volledige naam van de straat was eerst Nieuwe-Onze-Lieve-Vrouwstraat (er was al een Onze-Lieve-Vrouwstraat in Brussel), maar dat werd afgekort tot Nieuwstraat. De Nieuwstraat in Rotterdam werd al in 1586 aangelegd; deze 'nyewestraet bij 't marktveld' werd al...