We moeten het eens hebben over de genummerde dwarsstraten, zoals de Eerste Laurierdwarsstraat en de Tweede Molendwarsstraat. Honderd jaar geleden was dergelijke naamgeving bijzonder populair, maar tegenwoordig wordt die nog maar weinig toegepast. Jammer eigenlijk, want de methode van de genummerde dwarsstraten geeft de straatnamen een persoonlijk karakter en draagt tegelijk ook bij aan een goede vindbaarheid.
- De rangtelwoorden komen zowel in letters ('Eerste') als in cijfers ('1e') voor. Ongeveer 60% van de genummerde dwarsstraten gebruikt een cijfer. Van de rangtelwoorden komt Eerste (of 1e) 56 keer voor, Tweede (of 2e) 52 keer, Derde (3e) 18 keer, 4e en 5e allebei twee keer en 6e en 8e allebei een keer. (zie Figuur 1)
- Er zijn acht genummerde dwarsstraten met Eerste (of 1e) waar geen bijbehorende Tweede (of 2e) van is. Je kunt je afvragen waarom ze die dan genummerd hebben. Er zijn ook vijf genummerde dwarsstraten met Tweede (of 2e) waar geen Eerste (of 1e) van is. Je kunt je afvragen waar die eerste gebleven is - misschien verdwenen bij nieuwbouw?
- In Amsterdam, Den Helder, IJmuiden en Leeuwarden liggen 'straatjes' van drie opeenvolgende genummerde dwarsstraten. In Amsterdam liggen bijvoorbeeld de Eerste, Tweede en Derde Egelantiersdwarsstraat, om maar wat dwarsstraten te noemen. In Hoogerheide hebben ze met de 1e, 2e, 3e en 4e Dwarsdreef zelfs een straatje van vier opeenvolgende straten. Maar het kan nog mooier: in Leeuwarden liggen de 1e, 2e, 3e, 4e, 5e en 6e Saskiadwarsstraat op een rij!
- De meeste genummerde dwarsstraten liggen in Noord-Holland (namelijk 57, waarvan 38 in Amsterdam en 5 in Den Helder). Daarna komen Friesland (21, waarvan 18 in Leeuwarden) en Zuid-Holland (18, waarvan Rotterdam er met 4 de meeste heeft).
- De hoogste genummerde dwarsstraat van Nederland is de 8e Vegelindwarsstraat in Leeuwarden; die ligt in een gehavend rijtje met de 1e, 3e en 5e Vegelindwarsstraat. Er gaat dus niets boven Leeuwarden.
Figuur 1: hoe vaak komt een bepaald rangtelwoord voor in genummerde straatnamen?
Reacties
Dat is fijn van Google maar niet correct, want die straatnaam bestaat officieel niet (meer). Ik heb er net maar meteen een melding van gemaakt.
In 1894 kreeg Gerardus Wilhelmus van Hezewijk (Heumen 27-10-1850 - Nijmegen 17-01-1935) voor het eerst vergunning voor de bouw van arbeiderswoningen op een terrein tussen de Graafseweg en de Floraweg. Vanaf 1896 werd de straat v heeswijkstraat of v hezewijkstraat genoemd. Deze straat kreeg op 14 juni 1913 de naam Palmstraat.
De tweede straat kreeg in 1905 de naam 2e v hezewijkstraat. De naam werd op 15 oktober 1935 door burgemeester en wethouders gewijzigd in Azaleastraat. Op 16 september 2009 werd deze naam door de gemeenteraad veranderd in Oude Azaleastraat. In de woonplaats Lent bestaat de Azaleastraat (raadsbesluit Elst d.d. 7 maart 1962) die sinds 1 januari 1998 in de gemeente Nijmegen ligt.
De derde staat waarvan de naam niet werd vastgesteld, heette naar verloop van tijd Derde van Hezewijkstraat. Dat gebeurde tot 15 oktober 1935 ook met de naam Tweede van Hezewijkstraat. Het zou 1979 duren voordat de derde naam door de gemeenteraad is vastgesteld. In de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) staat bij openbare ruimte ID 0268300000000001: "Begin geldigheid 08-11-1979".