Doorgaan naar hoofdcontent

Een straatnaam voor Bert Knipmeijer - over een verzetsheld die vond dat anderen het meer verdienden

In 1936 werden de eerste voorbereidingen getroffen voor de aanleg van de Noordoostpolder. De werkzaamheden gingen tijdens de Tweede Wereldoorlog gewoon door en in september 1942 viel de polder officieel droog. Mensen die onder de verplichte Arbeitseinsatz in nazi-Duitsland uit wilden komen, konden met een speciale Ausweis in de polder aan het werk. Verzetsman Bert Knipmeijer speelde daarbij een belangrijke rol. 

Tijdens de oorlog werkte Knipmeijer als ambtenaar bij de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders. Hij zorgde ervoor dat duizenden mannen als polderwerker aan de slag konden en dus niet naar Duitsland hoefden. Het werk van Knipmeijer bleef niet onopgemerkt. Op 17 mei 1945 - de dag dat de polder werd bevrijd - besloot de landdrost van het openbaar lichaam "De Noordoostelijke Polder":

gehoord het voorstel van den plaatselijken commandant der Nederlandsche Binnenlandsche Strijdkrachten te Emmeloord; aan het plein te Emmeloord waaraan o.m. is gelegen het voorloopig Raadhuis, te geven den naam: Knipmeyerplein.

Een mooi eerbetoon voor de man die van duizenden onderduikers en verzetslieden het leven had gered, zou je denken. Maar Knipmeijer zat zelf helemaal niet op dat eerbetoon te wachten. Hij vond het beter als het plein niet naar hem genoemd zou worden, maar naar iemand die tijdens de oorlog overleden was. Op 14 november 1945 stuurde hij een brief aan de landdrost om hem dat te vertellen. De landdrost besloot vervolgens om het eerdere straatnaambesluit in te trekken en het plein in plaats daarvan te noemen naar Harmen Visser. Deze commandant van de marechaussee was leider van een verzetsgroep in de polder. Hij sneuvelde op 16 mei, net een dag voor de bevrijding. In Emmeloord ligt het gemeentehuis dus nu aan het Harmen Visserplein op nummer 1.

Bert Knipmeijer overleed in 1971. Jaren later werd er in Emmeloord alsnog een straat naar hem genoemd. In een nieuwbouwwijk aan de rand van de stad ligt nu tussen allerlei straten die naar Zeeuwse eilanden genoemd zijn ook een A.J. Knipmeijerlaan. Je zou denken dat hij beter verdiende.


Reacties

Populaire posts van deze blog

Hoeveel unieke straatnamen heeft Nederland nou eigenlijk? Ik zocht het voor je uit!

Zo af en toe vraagt iemand me hoeveel straatnamen er in Nederland zijn die niet vaker dan één keer voorkomen. Die vraag kreeg ik bijvoorbeeld na mijn artikel over de grote overlap in straatnamen tussen Den Helder en Dordrecht . Of naar aanleiding van de top-10 van meest voorkomende Nederlandse straatnamen . Of het gebeurt als ik wat schrijf over bijzondere straatnamen zoals Burelhul , Szydlowskiplein of Wroetende Mol , of tweets stuur over opmerkelijke namen zoals Nijdjipstrjitte of Wiebiegenweg . Aan de ene kant zijn er best veel straatnamen die heel vaak voorkomen, en lijkt er dus weinig ruimte voor echt unieke straatnamen. Maar aan de andere kant komen er eigenlijk best vaak vreemde straatnamen voorbij waarvan je je haast niet voor kunt stellen dat er meer straten zijn die zo heten. Ik heb het eindelijk uitgezocht. Om het antwoord op de vraag te vinden, ben ik weer eens in de BAG-database gedoken. Dat is de database van de Basisregistraties Adressen en Gebouwen, en daarin s...

Wat zijn de regels voor nieuwe straatnamen?

Dorstige Smid , Mickey Mousestraat , Kerstomaatplantsoen . Tussen alle vragen die mensen me stellen over straatnamen, komen twee vragen iedere keer weer terug: wie bedenkt toch al die nieuwe straatnamen en wat voor regels gelden daarbij? Het vaststellen van straatnamen is een taak van de gemeente - het gebeurt in het algemeen door het College van B&W. Veel gemeentes hebben een speciale straatnaamcommissie, die advies uitbrengt aan het College. In de commissie zitten deskundigen met verschillende achtergronden, zoals een stadshistoricus en een stedenbouwkundige. De manier waarop in een gemeente de straatnamen worden vastgesteld, is vastgelegd in een 'Verordening Straatnaamgeving en huisnummering'. In die verordening kan een gemeente ook richtlijnen voor de straatnamen opnemen, maar dat is niet verplicht. Het kan ook zijn dat de straatnaamcommissie ongeschreven regels hanteert. Er is dus niet één vaste lijst met regels waar alle straatnamen in Nederland aan moeten vol...

Van Busbaan naar Beneden Rijkersloot - over alle gewijzigde straatnamen van 2024

Er wordt de laatste jaren veel gediscussieerd over straatnamen. Helden waar ooit een straat naar genoemd is vallen van hun voetstuk omdat ze in verband worden gebracht met slavernij, fout waren in de oorlog of andere misstanden hebben begaan. In dat soort discussies wordt vaak ook geroepen dat de vernoemde personen geen straatnaam verdienen en de straat dus hernoemd zou moeten worden. "Ze pakken ons onze straatnamen af!", roepen anderen dan weer. Maar gemeentes houden er helemaal niet van om straten een andere naam te geven. Ik krijg regelmatig de vraag hoeveel straatnamen er in Nederland worden gewijzigd. Voor het antwoord op die vraag heb ik me eens verdiept in alle straatnaamwijzigingen van 2024. Alle straatnamen van Nederland worden geregistreerd in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). In dat bestand worden ook de wijzigingen bijgehouden. Bert Hubert stuurde me een bestand met al deze wijzigingen in de BAG-database (waarvoor veel dank!). Dat bestand vormt de b...

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet. Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste láán van Nederland. Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk la...