Jan Dekkers verzorgt als gids stadswandelingen door de oude binnenstad van Purmerend. De verhalen die hij in de loop der tijd verzamelde over de herkomst van straatnamen heeft hij nu gebundeld in het boek 'Van Kaatjessteeg tot Padjedijk'.
Vaak staan in dit soort boeken de straatnamen in alfabetische volgorde, zodat je gemakkelijk een naam kunt opzoeken. Het eerste dat me bij 'Van Kaatjessteeg tot Padjedijk' opviel, is dat de 95 behandelde straatnamen niet op alfabet staan. De auteur koos er bewust voor om de straten op volgorde van leeftijd te zetten: hij begint het boek met de oudste straat uit de twaalfde eeuw en eindigt met het Waagplein uit 1990. Omdat het boek alleen de straatnamen uit de oude binnenstad beschrijft, werkt dat prima. Het boek vertelt zo van voor naar achter de geschiedenis van de ontwikkeling van de stad.
Het lijkt erop dat verhalen over de individuele straten los van elkaar zijn geschreven en daardoor zie je dezelfde informatie soms op meerdere plekken in het boek terug. En ik twijfelde bij het lezen ook af en toe of de volgorde van de stukken wel precies klopt. Maar dat zijn kleinigheden, want verder lezen de verhalen lekker weg. En de opbouw blijkt goed te werken, want door het boek van voor naar achter te lezen, leer je hoe de stad lang geleden is ontstaan aan de Where en hoe die zich in de loop der eeuwen heeft ontwikkeld.
Tijdens die ontwikkeling pik je automatisch ook op hoe de straatnaamgeving zich door de eeuwen heen heeft ontwikkeld. Zo zijn de oudste namen vaak genoemd naar herkenningspunten, functies en bestemmingen, maar in Purmerend deden bijvoorbeeld (net als in veel andere plaatsen) zo rond 1900 de eerste Oranje-straten hun intrede. Er komen straatnamen voorbij waar ik hier ook al wel eens over geschreven heb, zoals de Nieuwstraat, de Dubbele Buurt en de Peperstraat. Het intrigerende van eeuwenoude straatnamen is dat men soms niet precies weet waar de naam nou eigenlijk precies vandaan komt - in Purmerend is dat bijvoorbeeld het geval bij de Kaatjessteeg uit de boektitel. En van de andere straat uit de titel leerde ik dat je niet "de Padjedijk" moet zeggen, maar "het Padjedijk". De naam is namelijk een samentrekking van "het paadje van de dijk naar de markt" - van de Neckerdijk naar de Kaasmarkt om precies te zijn - en via 't Padje dyck werd dat dus het Padjedijk.
Het boek 'Van Kaatjessteeg tot Padjedijk' gaat niet alleen over de herkomst van de straatnamen, maar het vertelt ook uitgebreid over andere bijzonderheden zoals de bebouwing, bewoning of bedrijvigheid. Het boek is rijk geïllustreerd met oude foto's, tekeningen en plattegronden uit de collectie van de Vereniging Historisch Purmerend. Daarmee is het verplichte kost voor alle inwoners van Purmerend, maar zeker ook leuk om te lezen voor buitenstaanders die geïnteresseerd zijn in straatnamen of de geschiedenis van de stad.
Het lijkt erop dat verhalen over de individuele straten los van elkaar zijn geschreven en daardoor zie je dezelfde informatie soms op meerdere plekken in het boek terug. En ik twijfelde bij het lezen ook af en toe of de volgorde van de stukken wel precies klopt. Maar dat zijn kleinigheden, want verder lezen de verhalen lekker weg. En de opbouw blijkt goed te werken, want door het boek van voor naar achter te lezen, leer je hoe de stad lang geleden is ontstaan aan de Where en hoe die zich in de loop der eeuwen heeft ontwikkeld.
Tijdens die ontwikkeling pik je automatisch ook op hoe de straatnaamgeving zich door de eeuwen heen heeft ontwikkeld. Zo zijn de oudste namen vaak genoemd naar herkenningspunten, functies en bestemmingen, maar in Purmerend deden bijvoorbeeld (net als in veel andere plaatsen) zo rond 1900 de eerste Oranje-straten hun intrede. Er komen straatnamen voorbij waar ik hier ook al wel eens over geschreven heb, zoals de Nieuwstraat, de Dubbele Buurt en de Peperstraat. Het intrigerende van eeuwenoude straatnamen is dat men soms niet precies weet waar de naam nou eigenlijk precies vandaan komt - in Purmerend is dat bijvoorbeeld het geval bij de Kaatjessteeg uit de boektitel. En van de andere straat uit de titel leerde ik dat je niet "de Padjedijk" moet zeggen, maar "het Padjedijk". De naam is namelijk een samentrekking van "het paadje van de dijk naar de markt" - van de Neckerdijk naar de Kaasmarkt om precies te zijn - en via 't Padje dyck werd dat dus het Padjedijk.
Het boek 'Van Kaatjessteeg tot Padjedijk' gaat niet alleen over de herkomst van de straatnamen, maar het vertelt ook uitgebreid over andere bijzonderheden zoals de bebouwing, bewoning of bedrijvigheid. Het boek is rijk geïllustreerd met oude foto's, tekeningen en plattegronden uit de collectie van de Vereniging Historisch Purmerend. Daarmee is het verplichte kost voor alle inwoners van Purmerend, maar zeker ook leuk om te lezen voor buitenstaanders die geïnteresseerd zijn in straatnamen of de geschiedenis van de stad.
Reacties