Doorgaan naar hoofdcontent

Een straat voor Pyke Koch... oh nee, toch niet

Bij Blaricum bouwt men een nieuwe woonwijk: de Blaricummermeent. De straatnamen in de wijk zullen allemaal verwijzen naar de geschiedenis van de bouwlocatie of die van de gemeente Blaricum. Zo zijn de eerste straatnamen genoemd naar negentiende-eeuwse kunstenaars die allemaal in de gemeente Blaricum hebben gewoond: Piet Mondriaan, Jozef Israëls, Bart van de Leck, Lou Loeber en Pyke Koch.

Pyke Koch? Heeft die in Blaricum gewoond dan? Nee, dat heeft hij niet... en dat heeft men in Blaricum inmiddels ook ontdekt. En bovendien is de keuze voor Pyke Koch nog eens extra discutabel omdat zijn imago ietwat besmet is. Hij maakte voor de Tweede Wereldoorlog een paar fascistische werken en exposeerde tijdens de oorlog veel in Duitsland. Hij nam later weliswaar afstand van het fascisme, maar werd toch gezien als een collaborateur. Dat hij alleen nog maar neutrale onderwerpen schilderde, mocht niet meer baten.

In geval van twijfel kun je beter op zoek naar een alternatief. Er hebben in Blaricum genoeg kunstenaars gewoond, dus er is gelukkig voldoende keuze. De gemeente heeft nu besloten om de straatnaam aan te passen. Terwijl er nog druk wordt gebouwd, is de Pyke Kochlaan hernoemd naar Herman Kruyderlaan. Herman Kruyder was een gewaardeerd expressionist die van 1928 tot 1934 aan de Mosselweg in Blaricum woonde. Een veilige keuze. De vier gezinnen die al in de Pyke Kochlaan woonden, krijgen vanwege de naamsverandering een schadevergoeding.

Ik heb maar één plaats in Nederland kunnen vinden waar een straat naar Pyke Koch is genoemd. In een deel van Nesselande (een nieuwbouwwijk in Rotterdam) hebben ze de straten naar kunstschilders genoemd, en daar ligt ook een Pyke Kochpad. In Rhoon verrijst Essendael en als ik de plannen goed begrijp, komt daar ook een Pyke Kochpad. Een straat noemen naar Pyke Koch lijkt dus iets van de laatste jaren. Misschien is dat het voorteken van een voorzichtige rehabilitatie. Hij moet blijkbaar beginnen met wat paden, en krijgt dan wellicht over een paar jaar ook straten en misschien zelfs een laan.

Er zijn nog wel een heleboel 'Kochstraten' in Nederland, maar ik vermoed dat die allemaal naar Robert Koch zijn genoemd. Robert Koch ontdekte de oorzaak van cholera, miltvuur en tuberculose, en kreeg daar in 1905 zelfs de Nobelprijs voor. Dat soort dingen is dan juist wel weer goed voor je imago.

Reacties

Hazkan zei…
In Amsterdam is een Bernhard Kochstraat. Geen idee naar wie die vernoemd is (althans wie Bernhard Koch is)
René zei…
@Hazkan:
Bernard Koch was een Amsterdamse componist en kapelmeester. Hij werkte aan het begin van de negentiende eeuw o.a. voor de hofkapel van koning Lodewijk.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Populaire posts van deze blog

De Johan Cruijff Boulevard - over de geschiedenis van het begrip 'Engelse ziekte'

Eerder deze week werd bekend gemaakt dat de Arena boulevard in Amsterdam een nieuwe naam krijgt: hij heet voortgaan Johan Cruijff Boulevard. Iemand vroeg me waarom beide namen met een extra spatie geschreven zijn. Zou het niet logischer zijn om dat Arenaboulevard en Johan Cruijffboulevard te noemen? Ja, dat zou meer volgens de standaard zijn. In Amsterdam worden samenstellingen in bijna alle straatnamen aaneengeschreven, maar er zijn nog enkele uitzonderingen zoals de Fien de la Mar Straat en het Dwaze Moeders plein. Ook in de rest van het land komen dat soort straatnamen met extra spaties voor. Naar de reden voor dat spatiegebruik kan ik alleen maar gissen. Grote kans dat het gewoon komt door onzorgvuldigheid ergens in het proces. Pratend over die spatie kwam ook de term Engelse ziekte voorbij. Voor sommige mensen zijn 'onjuist spatiegebruik' en 'Engelse ziekte' synoniemen van elkaar. Voor anderen is 'Engelse ziekte' een ruimer begrip, waar ook het gebruik van …

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp?

Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat. Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat, van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd ge…

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet.

Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste láán van Nederland.

Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk langer z…

Is het Hub of Huub van Doorne? - over straatnamen die je anders schrijft

Stel je eens voor dat er een straat naar je wordt genoemd en dat men daarbij je naam verkeerd schrijft. En stel je nou eens voor dat je zelf het straatnaambord mag onthullen en dan voor het oog van de toegestroomde menigte ontdekt dat ze je naam verkeerd geschreven hebben. Dat gebeurde Hub van Doorne in 1965.
Hubert 'Hub' van Doorne was de oprichter van DAF. Hij werd geboren in 1900 in America (in Noord-Limburg) en verhuisde op zijn twaalfde naar Deurne. Daar begon hij in 1928 samen met zijn broer Wim een eigen bedrijf: Hub van Doorne's Machine Fabriek. Dat bedrijf ging een paar jaar later Van Doorne's Machinefabriek en Constructiewerkplaatsen heten, en weer een paar jaar later werd de naam Van Doorne's Aanhangwagenfabriek N.V. DAF. Het bedrijf maakte toen voornamelijk aanhangwagens voor gebruik in de landbouw. Het bedrijf groeide verder: in 1949 werden de eerste vrachtwagens geproduceerd en nadat Hub van Doorne de Variomatic had uitgevonden ('het pientere pookj…