zondag 26 maart 2017

Op zoek naar alle straten die naar voetbal zijn genoemd - zoek je mee?

In een land waar straten zijn genoemd naar schrijvers, kunstschilders, opera's en striphelden, mag je natuurlijk verwachten dat ook straten worden genoemd naar een andere populaire vorm van cultuur: voetbal. Voetbal beheerst het leven van een groot deel van de Nederlanders. De KNVB is met meer dan 1,2 miljoen leden met afstand de grootste sportbond van het land. Als het Nederlands elftal wedstrijden speelt op een EK of WK kleuren in het hele land de straten oranje. Toen Johan Cruijff overleed was het hele land in rouw. Voor veel spelers begint de carrière letterlijk met voetbal op straat. Wat zien we van dat alles in de Nederlandse straatnamen terug? Jurryt van de Vooren inspireerde me tot een voetbalronde door straatnamenland.

Ik begin makkelijk. Er zijn in Nederland drie plaatsen die een Voetbalstraat hebben, ergens in een wijk met allemaal sporten. Er ligt een Voetbalstraat in Den Haag, Rotterdam en Fijnaart.

Een logische plek om te zoeken naar straten die hun naam aan het voetbal te danken hebben, is rondom de bekendste voetbalstadions. Zo ligt in Leeuwarden het Cambuurplein bij het Cambuurstadion, in Eindhoven hebben ze de PSV-laan, in Kerkrade de Roda J.C. Ring, in Amsterdam de Arena Boulevard en het weggetje langs stadion De Vliert in Den Bosch heet officieel Sportpark De Vliert. De grote straat langs datzelfde stadion heet trouwens gewoon Stadionlaan.

Zo hebben ze zich er op wel meer plaatsen gemakkelijk vanaf gemaakt, want ook in Almelo, Rosmalen en Utrecht hebben ze een Stadionlaan in de buurt van het voetbalstadion. In Eindhoven, Emmen, Maastricht, Nijmegen en Zwolle hebben ze een Stadionplein, in Breda een Stadionstraat, en in Alkmaar, Heerenveen en Maastricht een Stadionweg. In Rotterdam ligt bij de Kuip een Stadionlaan, een Stadionviaduct, een Stadionweg en ook nog een Korte Stadionweg. In Rotterdam houden ze wel van dubbelop, want de straten rondom het Spartastadion heten Spartapark-Noord, Spartapark-Oost, Spartapark-West en... Spartastraat. In Rotterdam ligt trouwens ook nog de RFC-weg, genoemd naar de voormalige voetbalclub RFC.

Rondom de stadions liggen soms ook straten die naar voetballers genoemd zijn. Bij het stadion van Heerenveen ligt niet alleen de Abe Lenstra boulevard, maar ook straten die genoemd zijn naar de spelers Anton Dalhuysen, Hendrik Huisman en Henny Jonkman. Bij het stadion van NAC Breda ligt de Rat Verleghstraat - het stadion zelf is trouwens ook naar Rat Verlegh genoemd. En bij de Kuip in Rotterdam ligt sinds 2011 ook de Coen Moulijnweg.

Voormalige voetbalstadions
Dan kijken we verder bij de woonwijken die zijn gebouwd op een plek waar ooit een station stond. Want wat is er nou leuker dan de straten in die wijk vernoemen naar voetballers? Een voorbeeld daarvan vinden we in Groningen op de plek waar het oude Oosterparkstadion stond. De straatnamen Langezijde en Parkzijde herinneren er aan het oude stadion. De Henk Cornelisstraat, Jan Groningerstraat, Piet Fransenlaan, Tjerk Bolhuisstraat en Piet de Koestraat herinneren aan de voetballers die er ooit speelden.

In Amsterdam is een woonwijk gebouwd op de plek waar ooit het Stadion de Meer stond. Ook daar verwijzen de straatnamen naar namen uit de voetbalgeschiedenis, maar men koos daar niet voor beroemde Ajacieden, maar naar namen van stadions waar Ajax ooit een finale heeft gewonnen. De straten heten daar nu Anfieldroad, Bernabeuhof, Delle Alpi-hof, Praterlaan, Stade de Colombes en Wembleylaan. De centrale weg in de wijk is genoemd naar het oude stadion zelf: Esplanade de Meer.

Personen uit de voetbalwereld
Op allerlei plekken in het land zijn straten genoemd naar personen uit de wereld van de voetbalsport. Dat zijn vooral voetballers, maar er zijn ook bestuurders, scheidsrechters en voetbaljournalisten waar straten naar genoemd zijn. De naam die het meest voorkomt is die van Pim Mulier. Hij introduceerde allerlei sporten in Nederland zoals hockey en tennis, maar ook voetbal. Geen wonder dat er straten naar hem genoemd zijn in Alphen aan den Rijn, Amsterdam, Den Haag, Franeker, Gouda, Haarlem, Heerenveen, Sneek, Stiens en Zwolle.

In Dordrecht, Gouda, Utrecht, Waalwijk en Zaandam zijn straten genoemd naar Karel Lotsy. Hij was voorzitter van voetbalclub HFC en later ook voorzitter van de KNVB (hij was ook nog voorzitter van de NSF (nu onderdeel van NOC-NSF) en driemaal chef de mission op de Olympische Spelen, dus misschien dat hij daar ook nog een straat aan verdiend heeft). En dan zijn er nog een paar voetballers waar meerdere straten in het land naar genoemd zijn: Abe Lenstra (met straten in Amsterdam, Arnhem, Den Haag, Oldenzaal en Rosmalen), Beb Bakhuys (in Amsterdam, Den Haag en Zwolle) en Bok de Korver (in Amsterdam, Gouda en Rotterdam).
 
Rotterdam blinkt wel uit in het vernoemen van oud-voetballers. Behalve de namen die ik hierboven al noemde, zijn er nog straten genoemd naar - hou je vast - Adri van Male, Adriaan Koonings, Bas Paauwe, Bert Heesakker, Bertus Bul, Cas Ruffelse, Cor Kieboom, Dirk van Prooije, Ernst Happel, Guus Brox, Henk van Spaandonck, Henk Zon, Jan Linssen, Jan Petterson, Johan Weber, Jos Coler, Kees Koornneef, Kees Pijl, Kees van Hasselt, een Vente, Leendert van Zandvliet, Marie Overeijnder, Meerum Terwogt, Ok Formenoy, Puck van Heel, Richard Dombi, Rinus Terlouw, Theo Laseroms en Wim Lagendaal. Dat is meer dan genoeg voor een elftal.

Ik noemde hierboven al de wijk in Groningen op de plek van het voormalige Oosterparkstadion. Maar ook in de Groningse wijk Beijum zijn de straten genoemd naar voetballers, in dit geval va GVAV en Be Quick. Hier liggen de Appie Groenlaan, de Hans Tetznerlaan, de Henk Plenterlaan, de Klaas Buistlaan, de Klaas de Witpad, de Klaas Schipperlaan, de Otto Bonsemalaan, de Siebold Sissinghlaan en de Tonny van Leeuwenlaan.

In Amsterdam zijn straten genoemd naar Wim Anderiesen, Bob Haarms, Daan Rodenburgh, Faas Wilkes, Han Hollander, Hans Weerum Terwogt, Jan Thomée, Jasper Warner, Leo Horn en Rinus Michels. In Den Haag liggen straten die genoemd zijn naar Aad Mansveld, Ad van Emmenes, Bertus de Harder en Harry Denis. En in Deventer naar Bert van Marwijk, David Wijnveldt, Han Hollander en Leo Halle vernoemd. Op andere plekken in het land kwam ik ook nog straten tegen waarmee Charley Bosveld, Henk van Riessen, Toon Schröder, Wim van Tuijl, Jan Dommering, Kick Smit, Piet Kraak, Willem Tomassen en O.C. Huisman herinnerd worden.

Een eervolle vermelding is er nog voor Almere, waar in de Stripheldenbuurt het Kick Wilstraplantsoen ligt. Kick Wilstra is een voetballende stripfiguur, die in de jaren '50 erg populair was in Nederland.

De grote afwezige in deze lijst is Johan Cruijff. Hij overleed een jaar geleden, maar er is nog nergens een straat naar hem genoemd. Op een aantal plekken voert men daarvoor als reden aan dat hij nog geen tien jaar dood is, maar die reden vormde ook geen probleem bij de vernoeming van bijvoorbeeld Coen Moulijn en Bobby Haarms, en Bert van Marwijk is zelfs bij leven al vernoemd.

Oproep: is dit alles?
Hoewel het alles bij elkaar al een behoorlijk lange lijst is, kan ik me heel goed voorstellen dat ik nog allerlei straatnamen gemist heb die ook op een of andere manier met voetbal te maken hebben. Er zijn vast nog her en der straten genoemd naar lokale voetballers, oude clubs of voormalige stadions. Weet jij een voetbalstraat die ik hierboven nog niet genoemd heb, of heb je een andere opmerking of aanvulling bij dit verhaal? Dan hoor ik dat graag in een reactie onder dit verhaal.

zondag 12 maart 2017

Maar drie straten voor Alexine Tinne? Dat is toch veel te weinig?

Soms ontdek je van die mensen waar veel minder straten naar genoemd zijn dan je zou verwachten. Van die mensen die een opvallend, uitbundig en avontuurlijk leven hebben geleid, die letterlijk of figuurlijk grenzen hebben verlegd, voor wie geen uitdaging te groot was, die pioniers waren in hun vakgebied, en die hun tijd ver vooruit waren. Van die mensen die je tientallen straatnamen zou gunnen, maar die om een of andere reden op een, twee of drie straten zijn blijven steken. Een van die mensen is Alexine Tinne.

Alexandrine Tinne - roepnaam Alexine - werd in 1835 geboren in Den Haag als dochter van zeer welgestelde ouders. Als klein meisje was ze al geboeid door verhalen van ontdekkingsreizigers over verre vreemde oorden; ze was kind aan huis bij de Koninklijke Bibliotheek die bij haar in de straat zat. Ze hield zich op jonge leeftijd ook al bezig met fotografie, wat zeker in die tijd heel bijzonder was. Ze maakte foto's van haar familieleden, van Haagse stadsgezichten en van dingen die ze tijdens haar reizen zag, en ze drukte die foto's ook zelf af.

Haar ouders namen haar vaak mee op reis door Europa, maar haar echte interesse ging uit naar de nog niet in kaart gebrachte gebieden in Afrika. Na de dood van haar vader (in 1844) bleef ze samen met haar moeder reizen. Vanaf 1855 maakten ze een aantal reizen naar Palestina, Syrië, Libanon en Egypte. In Egypte bezochten ze niet alleen de bekende plaatsen zoals de piramides van Gizeh en de tempels van Luxor, maar ze maakten ook een karavaantocht naar de Rode Zee en enkele scheepstochten over de Nijl. In 1862 begon ze samen met haar moeder een expeditie naar Khartoem (in Soedan), waarbij ze werden vergezeld door honderden bedienden en soldaten. Tijdens deze reis overleed haar moeder. Enkele jaren later organiseerde Alexine een nieuwe expeditie, door het Atlasgebergte en de Sahara, met als doel om de Toearegs te ontmoeten. Het lukte haar om contact te leggen met het nomadenvolk, maar uiteindelijk leidde deze reis tot haar dood. In 1869 werd haar karavaan overvallen door Arabieren en Toearegs, waarbij Alexine werd vermoord. Haar lichaam is nooit teruggevonden.

Drie straatnamen
Alexine Tinne was internationaal bekend en werd alom gerespecteerd. De bekende ontdekkingsreiziger David Livingstone - die door Henry Stanley werd begroet met de historische woorden "Dr. Livingstone, I presume?" - schreef bijvoorbeeld met hoge achting over haar. En toch zijn er in Nederland maar drie straten naar haar genoemd: de Alexandrine Tinnehof in Amsterdam, het Alexandrine Tinneplein in Leiden en het Alexine Tinnepad in Den Haag. In Amsterdam ligt de straat in de wijk IJburg waar de straten genoemd zijnnaar filmers en fotografen zoals Louis Daguerre, Maria Austria, Bert Haanstra en Joris Ivens (hier ligt ook de Kiekstraat, genoemd naar de fotopionier Israël Kiek aan wie we het kiekje te danken hebben). Alexine Tinne is in Amsterdam dus vernoemd als fotograaf. Het Alexandrine Tinneplein in Leiden ligt in de wijk Stevenshof waar de straten genoemd zijn naar (meer dan 150) vrouwen; in de directe omgeving zijn straten genoemd naar feministen zoals Mina Kruseman, Clara Wichmann en Johanna Naber. Op het straatnaambord staat 'Wereldreizigster en fotografe', maar Alexine Tinne is hier vooral vernoemd als vrouw. Het Alexine Tinnepad in Den Haag ligt in een buurtje waar de andere paden zijn genoemd naar Johan Wateler (bankier, grondlegger van de Wateler Vredesprijs), Jean Monnet (Frans politicus die met de oprichting van de EGKS aan de basis stond van wat nu de EU is) en Hanso Idzerda (een Nederlandse ingenieur en radio-omroeppionier). Een allegaartje dus, waar men ook een plekje vond voor de bijzondere Haagse.

Waarom zijn er niet meer straten naar Alexine Tinne genoemd? Er zijn in Nederland meerdere plaatsen waar straten naar ontdekkingsreizigers zijn genoemd. We zien daar namen van Nederlanders zoals Willem Barentz, Jacob van Heemskerck, Abel Tasman en Dirck Hartog, maar ook internationale namen zoals Columbus, Cabral, Marco Polo, Amundsen, Scott en Cook. Er zijn in totaal bijvoorbeeld vijftien straten genoemd naar Livingstone die ik net noemde, en ook tien naar Stanley. Daar had Alexine Tinne best ergens bij gepast, zou je zeggen. Zijn we haar misschien gewoon vergeten met zijn allen? Of twijfelt men tegenwoordig aan de wetenschappelijke waarde van haar expedities, die je gemakkelijk ook als luxe-reisjes van een rijke dame zou kunnen zien? Het helpt vast niet dat ze zelf geen publicaties over haar reizen heeft nagelaten.

De laatste jaren is er weer wat meer aandacht voor haar leven, met bijvoorbeeld een film, publicaties van Robert Joost Willink, een tentoonstelling in het Haags Historisch Museum. Misschien dat daarmee haar kansen op een straatnaam ook zijn gegroeid.


Bronnen: Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland, Historiek.net, Historisch Nieuwsblad.




maandag 27 februari 2017

Een rotonde voor de Koning van de Metworst!

In Boxmeer zijn vorige week de straatnaamborden onthuld van de Metworstlaan en de Koningsrotonde. Maar denk nou niet dat er in de directe omgeving van de Metworstlaan ook straten naar andere soorten broodbeleg zijn genoemd. En de Koningsrotonde verwijst ook niet naar Willem-Alexander of een van zijn voorgangers. De twee straatnamen verwijzen namelijk naar een eeuwenoude traditie: de Metworstrennen.

'De Metworstrennen' is de naam van een eeuwenoude paardenrace die ieder jaar op carnavalsmaandag wordt gehouden in het Vortums Veld tussen Boxmeer en Vortum-Mullem. Het verhaal gaat dat er in de vijftiende eeuw een freule Aleida was die daar met haar koets van de weg raakte. Enkele Boxmeerse jongens te paard hielpen haar weer op weg, en kregen daarvoor een mooie beloning. Sindsdien wordt er op die plek jaarlijks een paardenrace gehouden. De freule verplichtte een nabijgelegen hoeve om vanaf dat moment ieder jaar de prijzen te schenken voor de winnaar: een metworst (van zeven ellen lang), twee wittebroden, twee vaten bier en een halve varkenskop. De naam van de race is aan die prijs ontleend. De winnaar mag zich een jaar lang de 'Koning van de Metworst' noemen.

De Metworstrennen vormen een belangrijk evenement voor Boxmeer en omgeving, dat vol staat van de tradities en waar ieder jaar weer veel mensen voor op de been komen. In 1999 werd er ter ere van 'De Metworst' een standbeeld van een ruiter te paard geplaatst bij de rotonde die vanuit Boxmeer richting het Vortums Veld leidt. En in 2015 werden de Metworstrennen officieel erkend als immaterieel erfgoed. Maar Boxmerenaar John van Raaij vond het al jaren storend dat er verder helemaal niks tastbaars aan de Metworstrennen herinnert. Hij kwam met allerlei ideeën zoals een Metworst-spel en Metworst-huizen, en onlangs kwam hij ook met het voorstel om in een bouwproject in de buurt van de rotonde met het Metworst-standbeeld een straat naar de Metworstrennen te noemen. En dat initiatief werd direct door de Gemeente Boxmeer omarmd. Men besloot om de straat die eigenlijk Keienhof moest gaan heten om te dopen tot Metworstlaan. En de rotonde (die nog geen naam had) krijgt de naam Koningsrotonde - en die is dus genoemd naar de Koning van de Metworst.

De borden met deze nieuwe straatnamen werden precies op tijd onthuld voor de Metworstrennen van 2017 die vandaag worden gehouden. Wie zal de eerste Koning van de Metworst zijn die vanavond te paard over zijn eigen rotonde kan rijden?


zondag 26 februari 2017

"Een geweldig boek" - een week lang straatnamen in de media

Nou, dat was me het weekje wel. Op vrijdag 17 februari presenteerde ik mijn nieuwe boek Over straatnamen met name in een Bibliotheekcollege in het Bibliotheektheater in Rotterdam. Zaterdag stond er een leuk interview in de Volkskrant en was ik zelfs even het openingsnieuws op NOS.nl (totdat Wilders en Trump de aandacht weer opeisten). En dinsdag barstte de media-aandacht helemaal los met een artikel in De Telegraaf en interviews met Edwin Evers (op Radio 538) en Mattie & Wietze (op QMusic).

Ik heb eens op een rijtje gezet op welke manier er in de afgelopen week allemaal aandacht is besteed aan mijn boek - eigenlijk vooral voor mezelf, maar misschien vinden jullie het ook wel leuk om na te lezen, luisteren en kijken.

Vrijdag 17 februari 2017
Zaterdag 18 februari 2017
Dinsdag 21 februari 2017
Woensdag 22 februari 2017
Donderdag 23 februari 2017
Vrijdag 24 februari 2017
Zaterdag 25 februari 2017

In die laatste uitzending zit een mooie quote van Frits Spits: "Een geweldig boek, mijnheer Dings, een geweldig boek." Nu alleen nog zorgen dat iedereen dat geweldige boek ook gaat kopen!

Koop dat boek!
Je kunt het boek kopen bij een boekhandel bij je in de buurt, of online bestellen bij AKOBlzBol.comBrunaECI of Libris.




Update
Na bovenstaand lijstje was het nog niet voorbij met de aandacht, dus ik geef nog wat aanvullingen.

Maandag 27 februari 2017
Dinsdag 28 februari 2017
Woensdag 1 maart 2017
Vrijdag 3 maart 2017
  • Wonen in de Vliegende Koffer of toch in de Dubbeleworststeeg (Metro)
Zondag 5 maart 2017
Dinsdag 7 maart 2017
Woensdag 8 maart 2017
Vrijdag 10 maart 2017
  • Niet de Beethovenstraat (Elsevier)
Vrijdag 17 maart 2017
Woensdag 22 maart 2017
Vrijdag 24 maart 2017
Zaterdag 25 maart 2017




woensdag 1 februari 2017

Hoe straatnamen ons herinneren aan de watersnoodramp van 1953

Vandaag is het precies 64 jaar geleden dat bij een zware stormvloed grote delen van Zuid-Holland, Zeeland en Noord-Brabant onder water kwamen te staan. Er zijn verschillende straatnamen die ons aan de watersnoodramp herinneren.

De watersnoodramp vond plaats in de nacht van 31 januari op 1 februari 1953. Die datum zie je in een aantal straatnamen terug: de 1-Februariweg (in Heijningen), de 1 februariweg (in Herkingen) en Plein 1 febr 1953 (in Nieuw-Vossemeer). Verspreid over het hele overstromingsgebied zijn er nog veel meer straatnamen die naar deze ramp verwijzen. Op een aantal plekken zijn bijvoorbeeld Nederlandse gemeentes vernoemd als dank voor de hulp die ze hebben geboden. Zo komt Stellendam aan een Haagsestraat en een Brielsestraat, Oude-Tonge aan een Haarlemmerstraat, Middelharnis aan een Doetinchemsestraat en Herkingen een Adoptieplein.

Veel hulp kwam van het Rode Kruis. Ooltgensplaat kreeg daarom later een Roode Kruislaan, in Oude-Tonge noemde men een straat naar dr. Johan Basting (de oprichter van het Nederlandse Rode Kruis) en in zowel Oude-Tonge als Stellendam werd een straat genoemd naar Henri Dunant (de oprichter van het internationale Rode Kruis). Zo werden er ook straten genoemd naar de brandweer en het Korps Mariniers (de Mariniersweg in Oude-Tonge), en zelfs naar de helikopter die bij de reddingswerkzaamheden werd ingezet (het Helicoptèreplein in Nieuwe-Tonge). Als dank voor de vele aandacht die de ramp in de internationale pers had gekregen, werd in Ouwerkerk de Weg van de Buitenlandse Pers aangelegd.

Na de ramp droegen veel landen bij aan de wederopbouw. Uit Oostenrijk en de Scandinavische landen kwamen veel bouwmaterialen en soms zelfs complete huizen. Om die steun te herdenken heeft Stad aan 't Haringvliet nu een Zweedsestraat en Goedereede een Oostenrijksestraat. In Herkingen zijn de beginletters van Zweden en Oostenrijk samengevoegd in de naam van het Zweosplein. In Nieuwe-Tonge kwamen Finse woningen aan het Finlandplein, Stellendam kreeg Noorse woningen aan de Koning Haakonstraat, en in Zuidzijde staan Zweedse woningen aan de Malmöstraat en aan de Stockholmstraat.

Bij de aanleg van de Rotterdamse wijk Pendrecht in de jaren vijftig koos men ervoor om de straten in de nieuwe wijk te noemen naar plaatsen die tijdens de watersnoodramp getroffen werden. Daar liggen nu dus onder andere de Wemeldingestraat, de Yersekestraat, de Serooskerkestraat en de Kamperlandsingel. Het centrale plein in Pendrecht heet Plein 1953. Het thema voor de straatnaamgeving is wel toepasselijk, omdat het oorspronkelijke dorp Pendrecht zelf grotendeels verdronken is tijdens de Sint Elisabethsvloed in 1421.

De watersnoodramp was aanleiding voor het Deltaplan en de aanleg van de Deltawerken. Er zijn in Zuid-Holland en Zeeland tientallen straten naar iets met 'Delta' genoemd. Den Haag kreeg in 1968 bijvoorbeeld een Deltaplein. In de zomer van 1964 werd de opening van de Haringvlietbrug gevierd met de grootse manifestatie Fluzi: 'Flakkee uit zijn isolement'. In Dirksland heeft men toen een straat de Fluzistraat genoemd.




Vanaf 21 februari 2017 is mijn boek Over straatnamen met name in de boekwinkel verkrijgbaar. Het is een vrolijk en informatief boek vol met verhalen, voorbeelden, feiten en fabels over straatnamen. Bovenstaand verhaal over de straatnamen die herinneren aan de watersnoodramp staat er toevallig ook in.

zondag 25 december 2016

Straatnamen in de Top 2000 - zingen over de Penny Lane en Telegraph Road

Op Eerste Kerstdag begint de uitzending van de Top 2000 op Radio 2. We kunnen dan de rest van het jaar luisteren naar de 2000 populairste popliedjes aller tijden. Bohemian Rhapsody, Hotel California, Una Paloma Blanca... van die dingen. In die lange lijst komen ook af en toe straatnamen voorbij. Ik zet een aantal straatnaamnummers voor je op een rij, in de volgorde waarin ze afgespeeld worden. Dan heb je wat om naar uit te kijken!

Nummer 1952: Ventura Highway - America
Toen zanger Dewey Bunnell 11 jaar oud was, reed hij met zijn ouder over de State Route 1 langs de kust van Californië die ook door Ventura komt. Het was een heerlijke tocht in de zon, met uitzicht over zee. Het was een groot contrast met het koude Oklahoma waar ze toen woonden. Tijdens hun rit langs de kust kregen ze een lekke band bij het bord waarop de weg naar 'Ventura' stond aangegeven. Het lied vertelt hoe hij er sindsdien als kind in koud Oklahoma altijd van droomde om naar het zonnige Californië te vertrekken. 'Ventura Highway' is overigens niet de echte naam van de weg; het is de bijnaam die Bunnell eraan gaf.
"Ventura Highway in the sunshine
where the days are longer
the nights are stronger
than moonshine.
You're gonna go I know."

Nummer 1233: Moon Over Bourbon Street - Sting
Een vampier dwaalt in het licht van de volle maan rond over de Bourbon Street in New Orleans op zoek naar een prooi. Bij het schrijven van de songtekst was Sting geïnspireerd op het boek Interview With The Vampire van Anne Rice. Hij koos bewust voor het perspectief van de vampier, omdat hij het interessant vond om te beschrijven wat voor tweestrijd die in zijn hoofd voert. (De straat is genoemd naar het Franse vorstenhuis Bourbon, en dus niet naar de Amerikaans whiskey hoewel dat laatste tegenwoordig misschien meer bij de straat zou passen.)
"I pray everyday to be strong
For I know what I do must be wrong
Oh, you'll never see my shade or hear the sound of my feet
while there's a moon over Bourbon Street."


Nummer 1146: Nights On Broadway - Bee Gees
De Bee Gees zingen over een man die achter een vrouw aan zit, terwijl ze hem al heeft afgewezen. Hij lijkt zich er niet bij neer te willen leggen. En dat komt allemaal door die nachten op Broadway... (Iedereen weet natuurlijk dat de naam Broadway is afgeleid van de oorspronkelijke Nederlandse naam Brede weg.)
"Blaming it all on the nights on Broadway
singing them sweet sounds
to that crazy, crazy town."

Nummer 1102: The Wall Street Shuffle - 10CC
Wall Street is misschien wel een van de bekendste straatnamen in de wereld. De straat ligt in New York in het centrum van het financiële district, maar staat ook symbool voor de gehele Amerikaanse financiële wereld. Het lied gaat over de krachten van de economie. De financiële crisis, de belangrijkste valuta en de rijken der aarde... ze komen allemaal voorbij, en doen de Wall Street Shuffle.
"Do the Wall Street Shuffle
hear the money rustle
watch the greenbacks tumble
feel the Sterling crumble."

Nummer 1631: MacArthur Park - Richard Harris
en nummer 1056: MacArthur Park - Donna Summer
Jimmy Webb schreef dit lied in 1967. Hij haalt herinneringen op aan het MacArthur Park in Los Angeles, waar hij vaak samen met zijn vriendin verbleef. Vogeltjes, oude mannen die zitten te schaken en natuurlijk die ene vrouw in die gele jurk... Mooie herinneringen, want op het moment dat hij het schreef was de relatie al voorbij. Het nummer is door meerdere artiesten uitgevoerd en staat twee keer in de Top 2000. Het park is genoemd naar Douglas MacArthur, een Amerikaanse generaal uit de Tweede Wereldoorlog.
"MacArthur's Park is melting in the dark
All the sweet, green icing flowing down
Someone left the cake out in the rain"
Nummer 410: Penny Lane - the Beatles
Ik dacht vroeger altijd dat Penny Lane de naam van een vrouw was, maar inmiddels weet ik dat het lied gaat over een straat in Liverpool in de buurt waar Paul McCartney en John Lennon woonden. In het lied laat Paul McCartney zien hoe hij zich de straat herinnert: met een kapperszaak, een bank op de hoek, een rotonde, en een eindje verderop een brandweerkazerne. De bankier wacht op zijn beurt bij de kapper, en de brandweerman komt er schuilen voor de regen. De kapperszaak zit er tegenwoordig trouwens nog steeds. De straatnaamborden in de Penny Lane zijn al zo vaak gestolen dat men de straatnaam nu maar gewoon op de muren heeft geschilderd. Men vermoedt dat de straat is genoemd naar James Penny, een slavenhandelaar uit de achttiende eeuw.
"Penny Lane is in my ears and in my eyes.
there beneath the blue suburban skies"

Nummer 448: Baker Street - Gerry Rafferty
Baker Street is de straat in Londen waar Sherlock Holmes woonde, maar daar heeft dit lied verder niks mee te maken. Nadat Rafferty de band Stealers Wheel had verlaten, mocht hij drie jaar lang geen nieuwe liedjes uitbrengen. In die moeilijke periode (waarin hij vast ook veel dronk) verbleef hij vaak bij een vriend die in de Baker Street in Londen woonde. Baker Street was de plek waar hij tot rust kwam en waar hij lekker muziek kon maken. En dat is waar het lied ook over gaat. De straat is genoemd naar William Baker, die de straat in de achttiende eeuw heeft aangelegd.
"Winding your way down on Baker Street
lite in your head, and dead on your feet
well another crazy day, you drink the night away
and forget about everything"

Nummer 308: Kronenburg Park - Frank Boeijen Groep
Dit is een van de drie Nederlandse straatnamen in de lijst. Het lied gaat over een man die door het Kronenburgerpark in Nijmegen loopt en daar een prostituee ontmoet. Frank Boeijen schreef het nummer nadat hij zelf een oud-klasgenoot herkende in de tippelzone in het park. In het lied noemt hij het 'Kronenburg Park' omdat dat beter paste in het metrum van het lied. Het park is genoemd naar de oude Kronenburgertoren die ooit op deze plek stond.
"Op zoek naar geluk in Kronenburg Park
Thuis wacht een vrouw onwetend op haar man
Ze heeft nooit iets gevoeld van zijn ontevredenheid
En alles blijft bij het oude, als hij weer naar huis rijdt"

Nummer 146: Oude Maasweg - The Amazing Stroopwafels
Dit is het tweede lied in de lijst dat over een Nederlandse straatnaam gaat. The Amazing Stroopwafels zingen over een man die net door zijn vrouw is verlaten, en nou strandt hij ook nog eens in de regen met een lege tank op de snelweg. En dat dan ook nog midden in het Botlekgebied bij de Oude Maasweg, om kwart voor drie. Veel mistroostiger wordt het niet... (dan kun je toch beter een lekke band krijgen op Ventura Highway) Het nummer is gebaseerd op de Manhattan Island Serenade van Leon Russel. Onnodig om te zeggen dat de weg is genoemd naar de Oude Maas, de linkerarm van de Merwede die ter hoogte van de Vondelingenplaat in de Nieuwe Maas stroomt.
"Ik loop wel door maar ik kan nergens heen
het regent nog steeds en ik voel me zo alleen
nu ik je nooit meer zie
Oude Maasweg, kwart voor drie"

Nummer 55: Het Dorp - Wim Sonneveld
Bij dit lied staat de straatnaam niet in de titel en het gaat ook niet over een straatnaam, maar er is wel een straat naar dit lied genoemd.
"En langs het tuinpad van m'n vader zag ik de hoge bomen staan. Ik was een kind en wist niet beter, dan dat nooit voorbij zou gaan." 
Zo zong Wim Sonneveld in zijn beroemde lied. De tekst is geschreven door zijn partner Friso Wiegersma. Hij verwijst in het lied naar het de bomen en het pad naast zijn ouderlijk huis in Deurne. Nu zit daar gemeentemuseum De Wieger. Toen het pad in 2008 officieel een naam moest krijgen, hoefde men niet lang na te denken. Sindsdien heet het pad Het tuinpad van mijn vader.


Nummer 112: Where The Streets Have No Name - U2
Dit lied is een vreemde eend in de bijt, want het gaat juist over straten die geen naam hebben. Iemand vertelde ooit aan Bono dat als je van iemand in Belfast de straatnaam weet, dat je dan wel kunt raden wat zijn godsdienst is en hoeveel hij verdient. "Vertel me je straatnaam en ik zeg wie je bent", een beetje dat idee. Het deed Bono dromen van een plek waar de straten geen namen hebben, en waar iedereen gelijk is.
"I want to run, I want to hide
I want to tear down the walls that hold me inside
I wanna reach out and touch the flame
where the streets have no name."

Nummer 53: Telegraph Road - Dire Straits
Telegraph Road is de bijnaam van de US Highway 24 die door Michigan loopt. Zanger en gitarist Mark Knopfler reed die route ooit met de bus en las onderweg in het boek Growth of the Soil van Knut Hamsun. Hij combineerde het verhaal van het boek en dat van het landschap dat hij zag in een lied dat de ontwikkelingen beschrijft dat het gebied in enkele decennia heeft meegemaakt. De straatnaam Telegraph Road verwijst heel toepasselijk ook naar zo'n ontwikkeling uit het verleden.
"Then came the churches then came the schools
Then came the lawyers then came the rules
Then came the trains and the trucks with their loads
And the dirty old track was the Telegraph Road."

Het is duidelijk: je kunt straatnamen gebruiken om te vertellen over de vrouw van je dromen of terug te denken aan de keer dat je autopech had. Of anders gewoon om wat te mijmeren over vroeger en uit te kijken naar betere tijden.

In de top-100 kun je tenslotte nog kiezen tussen de Highway To Hell van AC/DC (op 65) en de Stairway To Heaven van Led Zeppelin (op 3). Als er ooit ergens een wijk komt waar de straten zijn genoemd naar nummers uit de Top 2000, dan zou ik die twee zeker ook toevoegen. Of woon jij liever ergens where the streets have no name?

(Dit artikel is een kopie van deze versie uit 2015. Zo heel veel is er sindsdien niet veranderd... alleen wat nummertjes.)

zaterdag 22 oktober 2016

Straatnaamborden met onderschriften - daar steek je wat van op!

Op de meeste straatnaamborden staat alleen de straatnaam en verder niets. Daarmee doet het bord precies waar het voor bedoeld is: laten zien wat de naam van de straat is. Maar je kunt op allerlei plekken straatnaamborden zien waar behalve de straatnaam ook een onderschrift op staat. Vaak ter leeringh, soms ter vermaeck.

Eerst even iets over al die borden zónder onderschrift. Als ik een bord zie waar Mozartlaan, Industrieweg of Kerkstraat op staat, mis ik die onderschriften niet. Behalve dan misschien als er bij die Kerkstraat in geen velden of wegen een kerk te bekennen is, want dan word ik toch weer nieuwsgierig. Maar soms zie ik straatnamen staan die me nieuwsgierig maken naar de herkomst of betekenis. Als een straat naar een  specifieke datum genoemd is bijvoorbeeld, of als er een mysterieuze naam op staat.



Dergelijke straatnamen roepen toch om een toelichting. Dat is ook het geval als de straat naar een persoon is genoemd wiens naam me helemaal niks zegt. Dan is het toch prettig als er in een kort regeltje onder staat waar ik die persoon misschien van zou kunnen kennen of waarom er een straat naar genoemd is. Al staat er alleen maar 'kunstschilder' of 'wethouder van 1958 tot 1974', dan weet ik tenminste iets.



Een onderschrift kan ook antwoord bieden op de vraag waarom een bepaalde naam juist op die specifieke plek toepasselijk is, zoals bij de Kerkstraat waar ik hierboven over schreef.



Dan weet je dat ook weer.

Soms vertelt het onderschrift niks over de herkomst van de straatnaam, maar wordt de ruimte gebruikt voor de vermelding van de naam van de buurt, dee wijk of het stadsdeel. Dan weet je in ieder geval waar je bent.




De combinatie komt ook voor: dan staat er in welke wijk je bent en tegelijk ook nog iets over de betekenis van de straatnaam:


In tweetalige gebieden is het puur praktisch om in het onderschrift de straatnaam in het lokale dialect te vermelden, zoals in Maastricht:


In Franker is een buurt waar in de onderschriften op de borden staat wie de straatnaam ooit bedacht heeft:



Ik zie wel eens borden waar de onderschriftenschrijver blijkbaar vond dat enkele trefwoorden niet genoeg waren om het belang van een persoon te duiden en maar meteen een aanzet tot een complete biografie heeft gedaan:


En als je dan toch bezig bent, kan er net zo goed meteen een afbeelding van de vernoemde persoon bij. Dat zijn geen straatnaamborden meer, maar complete wandversieringen.


Als een afbeelding niet genoeg is, kun je er ook nog voor kiezen om het object waar de straat naar genoemd is bij het bordje te hangen. Dat kun je met een schietspoel nog makkelijk doen, maar bij een straat die naar een fregat of vliegtuig is genoemd kun je het beter bij een afbeelding houden.


Het gevaar van het toevoegen van onderschriften is dat ze aanleiding geven tot discussie. Dan is er met de straatnaam misschien niks mis, maar dan struikelen er weer mensen over het onderschrift. Bijvoorbeeld als er staat dat de straat naar een "Afrikaans negervolk" is genoemd, of naar een "stad in Palestina".



Aan de andere kant kunnen onderschriften ook juist weer misverstanden voorkomen. De Nickersteeg is helemaal niet naar nikkers of negers genoemd, de Turk niet naar een Turk, en de Piet Heinstraat niet naar de Piet Hein die je denkt.




Een straatnaambord kan in het onderschrift ook leuke extraatjes bieden. Het lijkt niet zo nodig om een toelichting te geven bij een straat die naar een bosmuis, een groene kikker of een ransuil genoemd is. Maar ik Uitgeest hebben ze in het onderschrift behalve de latijnse naam van deze dieren ook vermeld welk geluid het dier maakt. "Piepie", zegt de bosmuis.


Een onderschrift op een straatnaambord, daar steek je eigenlijk altijd wel wat van op!



woensdag 5 oktober 2016

Een Nobelprijs voor Ben Feringa - krijgt hij nu ook zijn eigen straatnaam?

De Nederlandse wetenschapper Ben Feringa heeft (samen met twee anderen) de Nobelprijs voor Scheikunde gewonnen, zo werd vandaag bekend. Sporthelden worden soms direct met een eigen straatnaam vereerd als ze een olympische gouden medaille gewonnen hebben. Wat een gouden medaille op de Olympische Spelen is voor een sporter, is de Nobelprijs voor een wetenschapper. Wordt Ben Feringa nou ook meteen met een straatnaam beloond voor zijn werk?

De Nobelprijzen werden in 1901 voor het eerst uitgereikt. Er zijn twintig Nederlanders die sindsdien een Nobelprijs hebben gewonnen. Als klein eerbetoon noem ik ze hier allemaal: Jacobus Henricus van 't Hoff (1901, Scheikunde), Hendrik Antoon Lorentz (1902, Natuurkunde), Pieter Zeeman (1902, Natuurkunde), Johannes Diderik van der Waals (1910, Natuurkunde), Tobias Asser (1911, Vrede), Heike Kamerlingh Onnes (1913, Natuurkunde), Willem Einthoven (1924, Geneeskunde), Christiaan Eijkman (1929, Geneeskunde), Peter Debye (1936, Scheikunde), Frits Zernike (1953, Natuurkunde), Jan Tinbergen (1969, Economie), Niko Tinbergen (1973, Geneeskunde), Tjalling Koopmans (1975, Economie), Nico Bloembergen (1981, Natuurkunde), Simon van der Meer (1984, Natuurkunde), Paul Crutzen (1995, Scheikunde), Gerardus 't Hooft (1999, Natuurkunde), Martinus Veltman (1999, Natuurkunde),  Andre Geim (2010, Natuurkunde) en - tot nu toe de laatste - Ben Feringa (2016, Scheikunde).

Dat is toch een mooi rijtje, met genoeg namen om een hele wijk van straatnamen te voorzien. Er zijn dan ook tientallen plaatsen in Nederland waar meerdere Nobelprijswinnaars zijn vernoemd. In Leiden en De Bilt zijn tien Nobelprijswinnaars vernoemd, in Nijkerk komen ze tot elf en in Hoensbroek is een wijk waar maar liefst dertien van deze mannen een eigen straatnaam hebben gekregen. De topper is Lorentz, met meer dan honderd straatnamen. Hij wordt gevolgd door respectievelijk Kamerlingh Onnes, Van der Waals, Van 't Hoff, Zeeman, Zernike, Asser en Einthoven. Die laatste komt toch ook op nog bijna dertig straatnamen. Daarmee scoren de wetenschappers in het totaal aantal straatnamen veel beter dan de sporthelden waar ik ze mee vergeleek.

Opvallend is dat de vernoemde personen die ik net noemde - op Zernike na - allemaal in de eerste helft van de twintigste eeuw overleden zijn. En net zo opvallend: de wetenschappers die na 1980 een Nobelprijs hebben gewonnen, zijn de grote afwezigen in al die 'Nobelwijken'. De kans dat je daar Einstein, Leeghwater, Archimedes of Alfred Nobel zelf in een straatnaam tegenkomt, is groter dan dat je Bloembergen, Van der Meer, Crutzen, 't Hooft, Veltman of Geim op een straatnaambord ziet staan. Er zijn op dit moment nog maar twee straten genoemd naar nog levende Nobelprijswinnaars, en dat zijn de Prof. Bloembergenstraat in Hoensbroek en de Prof. dr. P.J. Crutzenlaan in De Bilt. Blijkbaar durfde men het daar wel aan om deze 'helden van de wetenschap' al tijdens hun leven te vernoemen. Maar Geim, Veltman en 't Hooft moeten het nog steeds zonder straatnaam doen.

De helden van de wetenschap verslaan dus de sporthelden als het gaat om aantallen, maar dat hebben ze wel te danken aan de oude wetenschappers. Als je nog tijdens je leven een straatnaam naar je genoemd wilt krijgen, is je kans toch groter als sporter dan als wetenschapper. Waarschijnlijk moet Ben Feringa nog even wachten op zijn straatnaam.

zondag 4 september 2016

De eerste straatnaam voor Johan Cruijff... ligt in Indianapolis

In maart van dit jaar overleed Johan Cruijff. De grote vraag is natuurlijk: waar in de wereld ligt de eerste straat die naar deze grote voetballer genoemd is? Je zou toch denken dat ze in Amsterdam of Barcelona wel ergens een mooie straat voor hem kunnen vinden, of anders een park, plantsoen of gewoon een grasveldje. Maar in Amsterdam werd vooral gesproken over de mogelijkheid om de Arena naar hem te noemen, of misschien zelfs Schiphol. Ondertussen werd in Roosendaal ook geopperd om een straat naar Johan Cruijff te noemen, maar daar houdt men zich netjes aan de regel dat een persoon tien jaar dood moet zijn voordat er een straat naar genoemd mag worden.

Vandaag kwamen ineens alle landelijke en regionale kranten en nieuwssites met belangrijk nieuws: de eerste Johan Cruijffstraat ter wereld komt in Catalonië. Ik citeer uit het bericht van NOS (maar ik had ook dat van RTL, Telegraaf, Parool, AD, Volkskrant, Metro of een van de vele andere bronnen kunnen nemen): "Een klein Catalaans dorpje krijgt de eerste Johan Cruijff-straat ter wereld. In Vallfogona de Riucorb, dat minder dan honderd inwoners telt, wordt op 9 september het straatnaambord onthuld. De straat die naar de voetballer wordt vernoemd heeft nu geen naam. De straat is een ontmoetingsplek voor dorpsbewoners die daar samen naar de wedstrijden van Barcelona kijken. De carrer de Johan Cruyff grenst aan de sportvelden en het zwembad van het dorpje."

Maar het jammere is: het nieuwsbericht klopt helemaal niet! Ja, het klopt wel dat er een Johan Cruijff-straat in het dorpje komt, maar het is niet de eerste straat in de wereld die naar Cruijff genoemd is. Dat is namelijk de Cruyff Circle in Indianapolis. Aan de westkant van de stad ligt een buurtje waar de straten genoemd zijn naar beroemde voetballers zoals Maradona, Beckenbauer, Pele, Platini... en Cruyff. De straat is al naar hem genoemd toen hij nog leefde; blijkbaar vond men het daar niet nodig om eerst te wachten tot hij tien jaar dood was. Ietsje verderop ligt ook een straat die naar Ruud Gullit is genoemd. Om van de Cruyff Circle bij de Gullit Way te komen, moet je rijden via de Beckenbauer Way en de Maradona Drive.

Indianapolis heeft dus de eerste Johan Cruijff-straat ter wereld.

dinsdag 30 augustus 2016

Naar welke personen zijn de meeste straten genoemd?

Het antwoord op de vraag naar welke personen in Nederland de meeste straten zijn genoemd, is eigenlijk een beetje saai. Dat zijn namelijk allemaal leden van de koninklijke familie. In de top-20 met meest populaire straatnamen staan straten die naar Juliana, Wilhelmina, Beatrix, Bernhard en Emma zijn genoemd. Verder is er tussen alle bomen en gebouwen geen persoon te bekennen. Maar als we het koningshuis nou even negeren, wie zijn dan de meest populaire personen?

Eerst even een opmerking vooraf: de aantallen die ik hieronder noem, zijn met opzet afgerond en geven dus alleen een globaal beeld. Het is namelijk nogal veel werk om precies uit te zoeken hoeveel straten naar een bepaalde persoon zijn genoemd, want niet iedere Piet Heinstraat is naar dé Piet Hein genoemd en niet iedere Van Goghstraat naar Vincent van Gogh (zelfs niet als die in de schilderswijk ligt). Ik had helemaal geen tijd en zin om dat exact uit te zoeken en het leek me ook niet nodig.

Dit zijn de personen waarbij ik de meeste straatnamen vond:

  1. Rembrandt van Rijn (ca. 220 straatnamen)
  2. Frans Hals en Johan Thorbecke (beiden ca. 160 straatnamen)
  3. Joost van den Vondel, Michiel de Ruyter, Vincent van Gogh en Jacob van Ruijsdael (allemaal ongeveer 150 straatnamen)

Een paar schilders, een staatsman, een dichter en een zeeheld. Dat is op zich niet verrassend als je bedenkt dat het in Nederland stikt van de schilderswijken, staatsliedenbuurten, dichterswijken en zeeheldenbuurten. Ook in het vervolg van de lijst zie je nog veel namen uit deze categorieën terug.

Ik geef ook nog wat andere namen met de bijbehorende (globale) aantallen. Het is een dwarsdoorsnede van de complete lijst en de kans is groot dat er nog belangrijke personen met veel straatnamen ontbreken. De lijst laat je vooral zien wat voor soort personen we juist veel met straatnamen vereren en welke andere wat minder.

  • Maarten Tromp (135)
  • Paulus Potter (135)
  • John F. Kennedy (125)
  • Jan Pieterszoon Sweelinck (110)
  • Piet Hein (110)
  • Meindert Hobbema (100)
  • Jan van Galen (100)
  • Hendrik Lorentz (100)
  • Winston Churchill (90)
  • Peter Paul Rubens (90)
  • Willem Drees (85)
  • Guglielmo Marconi (85)
  • Johan van Oldenbarnevelt (75)
  • Antoni van Leeuwenhoek (75)
  • Jan van Speijk (75)
  • Hugo de Groot (70)
  • Desiderius Erasmus (70)
  • Aletta Jacobs (70)
  • Albert Einstein (70)
  • Heike Kamerlingh Onnes (65)
  • Simon Stevin (60)
  • Jan Adriaanszoon Leeghwater (60)
  • Louis Couperus (50)
  • Anthony Fokker (50)
  • Cornelis Lely (40)
  • Johannes van der Waals (40)
  • Anne Frank (35)
  • Pim Fortuyn (1)
  • Johan Cruyff (0)

Een paar opvallende zaken: Kennedy scoort beter dan Drees, Marconi scoort beter dan Van Leeuwenhoek en er staan veel meer mannen op deze lijst dan vrouwen (maar daar wordt aan gewerkt).

Als er volgens jou nog belangrijke personen op deze lijst ontbreken, dan hoor ik dat graag. Dan zal ik eens uitzoeken hoeveel straatnamen daar ongeveer naar zijn genoemd, en als dat er veel zijn voeg ik hem of haar toe aan de lijst.

vrijdag 5 augustus 2016

Van Roelof Kleinpad tot Anky van Grunsvenstraat - Straatnamen voor olympisch kampioenen

Met een gouden medaille op de Olympische Spelen vergroot je als sporter je kansen op een eigen straatnaam. Dat goud is natuurlijk een mooie beloning, maar dat er een straat naar je genoemd wordt is pas echt het begin van de eeuwige roem. Gaat het Marit Bouwmeester, Yuri van Gelder of Tom Dumoulin lukken om de komende weken een eigen straatnaam te verdienen tijdens de Olympische Spelen in Rio? 


Ik heb eens op een rijtje gezet wie hen voor zijn gegaan, zowel op de zomerspelen als de winterspelen. Dit zijn de olympisch kampioenen waar in Nederland een straat naar genoemd is:
  • De roeiers Roelof Klein en François Brandt deden in 1900 mee aan de Olympische Spelen in Parijs. Samen wonnen ze goud op het onderdeel 'twee met stuurman' en ze waren onderdeel van de ploeg die brons won bij de 'acht met stuurman'. Roelof Klein is voor zijn prestaties geëerd met een straatnaam in Amsterdam: het Roelof Kleinpad. Klein en Brandt hebben ook samen een straatnaam: Klein-Brandt Sportpark in Almere.
  • Charles Pahud de Mortanges deed als ruiter mee aan de Olympische Spelen van 1924, 1928, 1932 en 1936 en won daarbij vier gouden en een zilveren medailles. Naar hem zijn de Pahud de Mortangesdreef in Utrecht en de Pahud de Mortangeslaan in Doorn genoemd.
  • Bokser Bep van Klaveren ('the Dutch Windmill') werd tijdens de Olympische Spelen in Amsterdam in 1928 kampioen in de vedergewicht-klasse. Natuurlijk is er in Rotterdam - zijn geboortestad - een straat naar hem genoemd, maar hij heeft ook straten in Amsterdam, Haarlem en Hoofddorp.
  • Marie 'Zus' Braun won goud op de 100 meter rugslag bij de Olympische Zomerspelen van 1928 in Amsterdam. Tijdens het zelfde toernooi won ze ook nog zilver op de 400 meter vrije slag. Naar Braun zijn straten genoemd in Amsterdam, Arnhem en Rotterdam.
  • De Nederlandse damesturnploeg won goud tijdens de Spelen van 1928. De ploeg bestond uit Agsteribbe, Nordheim, Burgerhof, De Levie, Polak, Simons, Stelma, Van den Berg, Van den Bos, Van der Vegt, Van Randwijk en Van Rumt. Van deze twaalf dames hebben alleen Stella Agsteribbe en Lea Nordheim een eigen straatnaam gekregen in Heerhugowaard.
  • Bernard Leene en Daan van Dijk wonnen bij de Olympische Spelen in Amsterdam goud op de tandem. In Amsterdam liggen het Bernard Leenepad en het Daan van Dijkpad dicht bij elkaar.
  • Zwemster Willy den Ouden won twee keer zilver tijdens de Olympische Zomerspelen 1932 in Los Angeles: op de 100 meter en op de 4x100 meter vrije slag. Bij de Olympische Zomerspelen van 1936 in Berlijn, werd zij olympisch kampioen op de 4x100 meter samen met Rie Mastenbroek, Tini Wagner en Jopie Selbach. Ze heeft straatnamen in Arnhem en Rotterdam.
  • Zwemster Rie Mastenbroek won bij de Olympische Spelen van 1936 in Berlijn drie gouden medailles, op de 100 meter vrije slag, de 400 meter vrije slag en de 4x100 meter vrije slag (samen met Willy den Ouden, Tini Wagner en Jopie Selbach), en ook nog een zilveren, op de 100 meter rugslag. Er zijn straten naar haar genoemd in Almere, Amsterdam en Haarlem.
  • Fanny Blankers-Koen is de succesvolste atlete die Nederland gehad heeft. Ze won tijdens de Olympische Spelen van 1948 vier gouden medailles, op de 100 meter, de 200 meter, de 80 meter horden en de 4x100 meter estafette. Er zijn straten naar haar genoemd in Amstelveen, Arnhem, Haarlem, Hoofddorp, Utrecht en Zutphen.
  • Anton Geesink won als judoka de gouden medaille tijdens de Olympische Spelen van 1964 in Tokio; een grote verrassing omdat hij de in finale een Japanner versloeg. Heel bijzonder: hij woonde in Utrecht jarenlang zelf in de Anton Geesinkstraat. Er zijn ook straten naar hem genoemd in Hoofddorp en Oldenzaal.
  • Sjoukje Dijkstra was kunstrijdster op de schaats. Ze werd vijf keer Europees kampioen, drie keer wereldkampioen en nam vooral ook drie keer deel aan de Olympische Winterspelen. Ze debuteerde bij de Winterspelen van 1956 in Cortina d'Ampezzo, ze won zilver bij de Winterspelen van 1960 in Squaw Valley, en ze eindigde met een gouden medaille bij de Winterspelen van 1964 in Innsbruck. In Hoofddorp ligt de Sjoukje Dijkstralaan.
  • Joop Zoetemelk is vooral bekend van zijn wereldtitel en van de overwinning (en veel tweede plaatsen) in de Tour de France, maar hij heeft in 1968 aan het begin van zijn loopbaan ook een gouden olympische medaille gewonnen op ploegentijdrit. In Oldenzaal is een straat naar hem genoemd en in Nieuwe Wetering ligt een fietspad dat het Joop Zoetemelkpad heet. 
  • Zwemster Ada Kok won bij de Spelen van 1968 in Mexico goud op de 200 meter vlinderslag. Vier jaar daarvoor had ze op de Spelen van Tokio al twee keer zilver gewonnen (op de 100 meter vlinderslag en op de 4x100 meter wisselslag). Er is een straat naar haar genoemd in Oldenzaal.
  • Tussen 1964 en 1972 hebben Ard Schenk en Kees Verkerk behoorlijk wat wedstrijden tegen elkaar - en tegen de rest van de wereld - geschaatst. Ze werden in die periode allebei Europees kampioen en wereldkampioen. Verkerk won de gouden medaille op de 1.500 meter tijdens de Olympische Winterspelen in Grenoble van 1968 - Schenk won toen zilver op die afstand. Bij de Olympische Spelen van 1972 in Sapporo ging Schenk onderuit op de 500 meter, maar hij won vervolgens gouden medailles op de 1.500, de 5.000 én de 10.000 meter - Verkerk won op die laatste afstand zilver. In Hoofddorp liggen haaks op de Sjoukje Dijkstralaan de Ard Schenkstraat en de Kees Verkerkstraat.
  • Ellen van Langen won bij de Olympische Spelen van 1992 in Barcelona verrassend goud op de 800 meter, en behaalde daarmee voor het eerst sinds 1948 een gouden medaille voor Nederland op een loopnummer. Later werd er een straat naar haar genoemd in haar geboorteplaats Oldenzaal.
  • Jochem Uytdehaage schaatste op de Olympische Winterspelen van 2002 in Salt Lake City twee wereldrecords, en won daarmee twee gouden medailles (op de 5.000 en de 10.000 meter). Hij won ook nog een zilveren medaille op de 1.500 meter. In zijn geboortestad Utrecht doopte men direct na de Olympische Spelen een plantsoen in zijn geboortewijk tot Jochem Uytdehaageplantsoen.
  • Anky van Grunsven nam als dressuurruiter deel aan de Olympische Spelen van Seoul in 1988, Barcelona in 1992, Atlanta in 1996, Sydney in 2000, Athene in 2004 en Peking in 2008. Ze won in totaal acht medailles: vijf keer zilver en drie keer goud. In 2009 werd een straat naar Van Grunsven genoemd in haar geboorteplaats Erp.
  • Ranomi Kromowidjojo won tijdens de Olympische Spelen van 2012 twee gouden medailles en ook nog een zilveren met de estafetteploeg. In haar geboortedorp Sauwerd mocht ze daarna zelf het bordje onthullen van het nieuwe Ranomi plantsoen
Marit Bouwmeester, Niek Kimmann, Kim Polling, Anna van der Breggen, Yuri van Gelder en Tom Dumoulin worden genoemd als kanshebbers voor een gouden medaille in Rio. In hun geboorteplaatsen Boornsterhem, Lutten , Zevenhuizen, Zwolle, Waalwijk en Maastricht kunnen ze dus beter maar vast op zoek naar een geschikte straat, pad of plantsoen. Dafne Schippers hoeft het trouwens voor de straatnaam niet te doen; zij werd in 2015 al vereerd met een eigen brug in Utrecht nadat ze wereldkampioen was geworden.



maandag 1 augustus 2016

Van de Abel J Tasmanstraat tot het Wim T. Schippersplein - straatnamen met een middeninitiaal

Vorige week heb ik naar aanleiding van een tweet een lijstje gemaakt met alle straatnamen die naar een afkorting zijn genoemd. Vandaag kwam er een tweet voorbij over Michiel A. de Ruyter, Kenau S. Hasselaer en Laurens J. Coster en toen vroeg ik me natuurlijk af: zijn er veel straatnamen genoemd naar personen met zo'n middeninitiaal? En dat werd weer een lijstje.

De eerste namen die me te binnen schoten, waren Peter R. de Vries, Truman S. Capote en John F. Kennedy. Van die drie zijn alleen naar de laatste straatnamen genoemd in Nederland. Maar er zijn nog veel meer personen met een middeninitiaal waar een straat naar genoemd is: Franklin D. Roosevelt, Jac. P. Thijsse, Olivier B. Bommel, Ubbo J. Mansholt... maar ook Pieter C. Hooft en Willem F. Hermans (die ik eigenlijk alleen ken als 'P.C. Hooft' en 'W.F. Hermans'). Enfin, hier komt de hele lijst:
  • Abel J Tasmanstraat (in Zuidhorn)
  • Adriaan G. Smitstraat (in Alblasserdam)
  • Adriaan P. de Kleuverstraat (in Veenendaal)
  • Albert C. Kerkhofflaan (in Zeist)
  • Allegonda M. Gremmerstraat (in Rotterdam)
  • Brunita J. Gemmekelaan (in Voorschoten)
  • Cecil B. de Millestraat (in Almere)
  • Chris J. Walsonstraat (in Dordrecht)
  • Evert C. Slimstraat (in St.-Annaparochie)
  • Franklin D. Rooseveltlaan (in Rijswijk)
  • Frans L. Blomlaan (in Leerdam)
  • Frederick G. Hopkinsweg (in De Bilt)
  • Gerrit Th. Rotmanlaan (in Almere)
  • Han G. Hoekstrahof (in Almere)
  • Hans G. Kresseweg (in Almere)
  • Helena H. Wilkensstraat (in Voorst)
  • Hella S. Haassehof (in Voorschoten)
  • Hendrik F. Andriessenweg (in Uithoorn)
  • Herbert H. Dowweg (in Hoek)
  • Hessel J. Smitstraat (in Leek)
  • Hilmar J. de Haanstraat (in Alblasserdam)
  • Jac. P. Thijsselaan (in Aalsmeer, Heemstede, Oegstgeest)
  • Jac. P. Thijssepark (in Naarden)
  • Jac. P. Thijsseplein (in Amsterdam, Hilversum)
  • Jac. P. Thijsse-serre (in Amersfoort)
  • Jac. P. Thijssesingel (in Sliedrecht)
  • Jac. P. Thijssestraat (in Boskoop)
  • Jac. P. Thijsseweg (in Almere, Alphen aan den Rijn, Deventer)
  • Jacobus C. Boogaardlaan (in Zeist)
  • Jan C. de Voshof (in Amsterdam)
  • Jan C. Smutsstraat (in Leiden)
  • Jan J. de Goedestraat (in Wageningen)
  • Jan J. Ludenlaan (in Heumen)
  • Jan P. Strijboslaan (in Heemstede)
  • Jan P. Sweelincksingel (in Hoofddorp)
  • Jan P. Sweelinckweg (in Uithoorn)
  • Jan P. Vethstraat (in Hendrik-Ido-Ambacht)
  • Jan R. Stuutstraat F (in Nieuwe Pekela)
  • Jan Th. Tooroplaan (in Ede)
  • Jan U. Smithof (in Alblasserdam)
  • Johan C. Meijerlaan (in Zeist)
  • Johan L. Kemperstraat (in Bussum)
  • Johannes Chr. Bendorpstraat (in Hendrik-Ido-Ambacht)
  • Johannes J. Glasweg (in Amsterdam)
  • John F. Kennedylaan (in Oss, Apeldoorn, Bergschenhoek, Drachten, Groenlo, Heerlen, Muntendam, Panningen, Rijswijk, 't Veld, Valkenswaard, Vught, Woudenberg)
  • John F. Kennedyplein (in Purmerend)
  • John F. Kennedysingel (in Kloosterzande, Melick)
  • John F. Kennedystraat (in Heesch, Heinenoord, Oud-Vossemeer)
  • John. F. Kennedyplantsoen (in Voorschoten)
  • John M. Keynesplein (in Amsterdam)
  • Karel F. Vastenhoudpad (in Amsterdam)
  • Loet C. Barnstijnstraat (in Amsterdam)
  • Mark S. Clarkelaan (in Zevenbergen)
  • Martha C. Tiahahustraat (in Wierden)
  • Meester Cornelius G. Cremerpad (in Spijk)
  • Nathan F. Israëlweg (in Amsterdam)
  • Nycle J. Haismastrjitte (in Gytsjerk)
  • Olivier B. Bommelhof (in Almere)
  • Pearl S. Buckstraat (in Haarlem, Sint-Oedenrode)
  • Pierre H. Duboisstraat (in Oud Zuilen)
  • Pieter A. van Heijningestraat (in Amsterdam)
  • Pieter C. Hooftstraat (in Kesteren)
  • Richard W. Taylorstraat (in Castricum)
  • Rudolf A. Jasstraat (in Dordrecht)
  • Thomas A. Verdeniusstraat (in Tolbert)
  • Thomas J. Witteroosstraat (in Arnhem)
  • Thomas R. Malthusstraat (in Amsterdam)
  • Tjalling H. Haismastraat (in Burgum)
  • Ubbo J. Mansholt plein (in Winsum)
  • Victor E. van Vrieslandsingel (in Berkel en Rodenrijs)
  • Victor E. van Vrieslandstraat (in Rotterdam)
  • Willem C. Brouwerlaan (in Leiderdorp)
  • Willem F. Hermansstraat (in Voorschoten)
  • Willem F. Smitlaan (in Zeist)
  • Willem J. Kolfflaan (in Nijmegen)
  • Wim T. Schippersplein (in Hilversum)
Ontbreken er volgens jou nog namen op deze lijst? Dan hoor ik dat natuurlijk graag!
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...