Er zijn in Nederland ongeveer 200 straten naar Europa genoemd. De vernoemingen begonnen in 1957 en gaan door tot op de dag van vandaag. De Europa-straten liggen verspreid over het hele land; ik heb ze speciaal even voor je op de kaart gezet. Veel van die straatnamen hebben we te danken aan een soort van marketingcampagne van Europa zelf, de Raad van Europa om precies te zijn.
Heel interessant, maar wat heeft dat met die straatnamen te maken? Welnu: in de resolutie van de Raadgevende Vergadering van de Raad van Europa van 29 december 1957 werd elke Europese gemeente opgeroepen een straat naar Europa te noemen om zo het idee van de Europese eenwording te helpen bevorderen. De oudste Europese straatnaam die ik in Nederland heb kunnen vinden, is de Europaweg in Delfzijl. De naam van die straat werd al in juli 1957 vastgesteld, dus nog vóór de oproep van de Raad van Europa. In november 1957 volgde Maastricht met een Europalaan. In de jaren daarna volgden er vele anderen: in 1958 kreeg Amsterdam bijvoorbeeld een Europaboulevard en Europaplein, en ook in Kerkrade, Zoeterwoude, IJzendijke, Winterswijk, Valkenswaard, Heel, Helmond, Elst, Deurne, Heemskerk en Utrecht noemde men in datzelfde jaar een straat naar Europa. Enschede volgde in 1959 met een Europalaan. In de jaren zestig kwamen er nog tientallen Europalanen, -wegen en -straten bij in Nederland. En de vernoeming van Europa loopt in de decennia daarna eigenlijk redelijk gestaag door tot op de dag van vandaag.
In 1997 kreeg Delft een Raad van Europalaan. Dat die laan niet simpelweg naar Europa genoemd werd maar specifiek naar de Raad van Europa is niet toevallig. Omdat de organisatie in 1999 vijftig jaar zou bestaan, werd - net als in 1949 - aan Europese gemeentes gevraagd om een straat naar de Raad te noemen. Op het moment dat dat verzoek binnenkwam, was men in Delft net voor enkele nieuwe straten op zoek naar namen die aansloten bij het thema van de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog. Het besluit om een van die straten de Raad van Europalaan te noemen was zo genomen. In 's-Gravenzande ligt trouwens ook een Raad van Europastraat.
Natuurlijk zijn niet alle Europa-straatnamen naar 'Europa' als samenwerkingsorganisatie genoemd. Soms is Europa gewoon als continent vernoemd. Dat blijkt uit het feit dat in 11 van de plaatsen waar een straat naar Europa genoemd is ook straten liggen waarvan de namen verwijzen naar Amerika, Afrika, Azië en Australië. Ik heb niet alle 200 straatnamen gecontroleerd, dus ik kan niet uitsluiten dat er ook Europa-straten zijn die - net als het continent - naar de gelijknamige godin uit de Griekse mythologie genoemd zijn.
Geen paden maar lanen
In het verhaal hierboven gaat het relatief vaak over lanen en minder over straten en wegen. Dat is niet vreemd. Wat opvalt aan de verzameling Nederlandse Europa-straten is dat maar liefst een derde van al die straten tot 'laan' gedoopt is (als Europalaan of Laan van Europa). Dat is meer dan 'weg' (ca 25%), 'plein' (ca 15%) of 'straat' (ca 10%). En dan zijn er ook nog wel paden, singels, boulevards, parken, kades, banen en zo, maar dat zijn er veel minder. Blijkbaar past bij Europa wel de enigszins statige uitstraling van een laan, met bomen en zo. Straten die naar Europa genoemd zijn, zijn ook vaak doorgaande wegen die tussen twee wijken (met verschillende thema's) liggen of die door een wijk lopen waar straten naar Europese landen, steden of personen genoemd zijn. Dat verklaart vast ook waarom er relatief vaak voor 'laan' of 'weg' gekozen is.
Het pad dat over over het Malieveld in Den Haag loopt, kreeg in 2004 officieel de naam Laan van Europa. Aanleiding daarvoor was dat Nederland in de tweede helft van daar jaar voorzitter was van de Europese Unie. Laan van Europa is een wat grote naam voor een fiets/wandel-pad, maar er staan in ieder geval genoeg bomen langs. Die werden geplant door de ambassadeurs van de betrokken landen - een mooi voorbeeld van Europese samenwerking.
(Bekijk hier de kaart met alle Nederlandse Europa-straatnamen.)
Reacties