Doorgaan naar hoofdcontent

Van Europaweg tot Verenigd Europalaan - over de lanen van Europa

Er zijn in Nederland ongeveer 200 straten naar Europa genoemd. De vernoemingen begonnen in 1957 en gaan door tot op de dag van vandaag. De Europa-straten liggen verspreid over het hele land; ik heb ze speciaal even voor je op de kaart gezet. Veel van die straatnamen hebben we te danken aan een soort van marketingcampagne van Europa zelf, de Raad van Europa om precies te zijn. 

De Raad van Europa is een organisatie van 46 Europese landen. Deze organisatie werd in 1949 opgericht door tien van die landen, waaronder Nederland, met als doel om de samenwerking binnen Europa te bevorderen. De RvE is iets anders dan de Europese Unie (met als voorgangers de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal en de Europese Economische Gemeenschap) die is opgericht in 1957 en nu 27 leden heeft.

Heel interessant, maar wat heeft dat met die straatnamen te maken? Welnu: in de resolutie van de Raadgevende Vergadering van de Raad van Europa van 29 december 1957 werd elke Europese gemeente opgeroepen een straat naar Europa te noemen om zo het idee van de Europese eenwording te helpen bevorderen. De oudste Europese straatnaam die ik in Nederland heb kunnen vinden, is de Europaweg in Delfzijl. De naam van die straat werd al in juli 1957 vastgesteld, dus nog vóór de oproep van de Raad van Europa. In november 1957 volgde Maastricht met een Europalaan. In de jaren daarna volgden er vele anderen: in 1958 kreeg Amsterdam  bijvoorbeeld een Europaboulevard en Europaplein, en ook in Kerkrade, Zoeterwoude, IJzendijke, Winterswijk, Valkenswaard, Heel, Helmond, Elst, Deurne, Heemskerk en Utrecht noemde men in datzelfde jaar een straat naar Europa. Enschede volgde in 1959 met een Europalaan. In de jaren zestig kwamen er nog tientallen Europalanen, -wegen en -straten bij in Nederland. En de vernoeming van Europa loopt in de decennia daarna eigenlijk redelijk gestaag door tot op de dag van vandaag.

In 1997 kreeg Delft een Raad van Europalaan. Dat die laan niet simpelweg naar Europa genoemd werd maar specifiek naar de Raad van Europa is niet toevallig. Omdat de organisatie in 1999 vijftig jaar zou bestaan, werd - net als in 1949 - aan Europese gemeentes gevraagd om een straat naar de Raad te noemen. Op het moment dat dat verzoek binnenkwam, was men in Delft net voor enkele nieuwe straten op zoek naar namen die aansloten bij het thema van de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog. Het besluit om een van die straten de Raad van Europalaan te noemen was zo genomen. In 's-Gravenzande ligt trouwens ook een Raad van Europastraat.

Natuurlijk zijn niet alle Europa-straatnamen naar 'Europa' als samenwerkingsorganisatie genoemd. Soms is Europa gewoon als continent vernoemd. Dat blijkt uit het feit dat in 11 van de plaatsen waar een straat naar Europa genoemd is ook straten liggen waarvan de namen verwijzen naar Amerika, Afrika, Azië en Australië. Ik heb niet alle 200 straatnamen gecontroleerd, dus ik kan niet uitsluiten dat er ook Europa-straten zijn die - net als het continent - naar de gelijknamige godin uit de Griekse mythologie genoemd zijn.

Geen paden maar lanen
In het verhaal hierboven gaat het relatief vaak over lanen en minder over straten en wegen. Dat is niet vreemd. Wat opvalt aan de verzameling Nederlandse Europa-straten is dat maar liefst een derde van al die straten tot 'laan' gedoopt is (als Europalaan of Laan van Europa). Dat is meer dan 'weg' (ca 25%), 'plein' (ca 15%) of 'straat' (ca 10%). En dan zijn er ook nog wel paden, singels, boulevards, parken, kades, banen en zo, maar dat zijn er veel minder. Blijkbaar past bij Europa wel de enigszins statige uitstraling van een laan, met bomen en zo. Straten die naar Europa genoemd zijn, zijn ook vaak doorgaande wegen die tussen twee wijken (met verschillende thema's) liggen of die door een wijk lopen waar straten naar Europese landen, steden of personen genoemd zijn. Dat verklaart vast ook waarom er relatief vaak voor 'laan' of 'weg' gekozen is.

Het pad dat over over het Malieveld in Den Haag loopt, kreeg in 2004 officieel de naam Laan van Europa. Aanleiding daarvoor was dat Nederland in de tweede helft van daar jaar voorzitter was van de Europese Unie. Laan van Europa is een wat grote naam voor een fiets/wandel-pad, maar er staan in ieder geval genoeg bomen langs. Die werden geplant door de ambassadeurs van de betrokken landen - een mooi voorbeeld van Europese samenwerking.


(Bekijk hier de kaart met alle Nederlandse Europa-straatnamen.)








Reacties

Populaire posts van deze blog

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp? Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat . Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat , van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet. Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste láán van Nederland. Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk la

Wie heeft de straatnamen van Monopoly gekozen?

De Barteljorisstraat, Neude, A-Kerkhof en de Kalverstraat. Iedereen kent de straatnamen uit het Monopoly-spel. Maar waarom hebben nou juist deze straatnamen een plekje in het spel gekregen? Waarom heeft men uit Rotterdam niet de Weena of de Lijnbaan gekozen, en voor Amsterdam de P.C. Hooftstraat? En waarom zitten Haarlem en Arnhem er wel in, en Maastricht en Eindhoven niet? Wie heeft dat allemaal bedacht? Voor de geschiedenis van het spel gaan we even helemaal terug naar 1904. Elizabeth Magie vroeg toen patent aan op het bordspel ' The Landlord's Game '. Geïnspireerd door dat spel liet Charles Darrow in 1934 in eigen beheer 5000 exemplaren van het spel 'Monopoly' maken en die waren binnen een jaar verkocht. Toen toonde Parker Brothers interesse om het spel in de Verenigde Staten uit te geven. Zij verkochten binnen een jaar meer dan een miljoen exemplaren. De populariteit van het spel bleef niet onopgemerkt en de Engelse firma Waddington kocht in 1936 de rechten o

Wat zijn de meest populaire straatnamen van Nederland?

Pas vroeg iemand me naar welke personen in Nederland de meeste straatnamen zijn vernoemd. Mijn vermoeden werd bevestigd: dat zijn geen schilders of zeehelden, maar gewoon leden van het koningshuis. Dat bracht me tot de vraag: welke straatnamen komen eigenlijk het vaakst voor in Nederland? En hoe zit dat in andere landen? Dit is de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen: 1. Kerkstraat 2. Schoolstraat 3. Molenstraat 4. Dorpsstraat 5. Molenweg 6. Julianastraat 7. Parallelweg 8. Nieuwstraat 9. Wilhelminastraat 10. Sportlaan Deze tien worden op de voet gevolgd door Industrieweg, Beatrixstraat, Kastanjelaan, Stationsweg, Eikenlaan, Markt, Prins Bernhardstraat, Emmastraat en Beukenlaan . Wat zien we aan dit lijstje? Het zijn allemaal bijzonder traditionele straatnamen met een verwijzing naar een bekend gebouw (kerk, school, molen, station), een bestemming of functie (dorp, parallelweg, sport, industrie, markt), het koningshuis (Juliana, Wilhelmina, B