Doorgaan naar hoofdcontent

Posts

West, wester, westst - over het westeinde van Delft

Delft heeft een Noordeinde (sinds 1350), een Oosteinde (sinds 1474) en een Zuideinde (sinds 1741), maar de stad heeft het lang zonder Westeinde moeten doen. Aan de westzijde van de binnenstad ligt wel al eeuwenlang de Westsingel . En toen de stad eind negentiende eeuw naar het westen werd uitgebreid, kwam daar in het Westerkwartier de Westerstraat . Een heus Westeinde ontbrak nog.  De gemeente greep in 1929 haar kans toen er plannen waren voor een nieuwe buurt in de Voordijkshoornse polder. Er kwam niet alleen een Westplantsoen , maar men besloot ook de westelijkste straat van het uitbreidingsplan Westeinde te gaan noemen om zo het kwartet compleet te maken. Die straat kwam er echter pas in 1956 toen er inmiddels ook al in de Kuyperwijk gebouwd werd. Bij de aanleg van het Westeinde was de straat dus al niet meer het meest westelijke punt van de stad. De straatnaam was ingehaald door de tijd. Veertig jaar later gebeurde iets vergelijkbaars in de Kuyperwijk. In 1998 kreeg het fietspa...

Van Bilbaohof tot Parijsboulevard - over de Tour de France in 21 straatnamen

Vandaag start de Tour de France. In 21 etappes rijden de renners van Bilbao naar Parijs. Ik vat de Tour voor jullie samen in 21 Nederlandse straatnamen. 1. Bilbaohof (Rotterdam) 2. de Ronde (Best)  3. Frankrijk (Nijeberkoop) 4. Waaier (Leimuiden) 5. Sprint (Almere) 6. Pauw in 't Groen (Abcoude) 7. de Wielen (Reusel) 8. Val (Zaamslag) 9. Daalweg (Echt) 10. De Gouden Ploeg (Amersfoort) 11. du Tourweg (Epse) 12. Karavaanstraat (Purmerend) 13. De Klim (Drachten)  14. Wielrenner (Waalwijk) 15. Mont Blanc (Amstelveen) 16. Goedentijd (Alphen) 17. Weg langs Klim en Dal (Arnhem) 18. Bolletjesweg (Middelharnis) 19. Kanariegeel (Zoetermeer) 20. Champs Elyseesweg (Maastricht) 21. Laantje naar Parijs (Echteld)

Waar ligt het geografisch middelpunt van Nederland?

Mijn zoon vroeg me waar precies het middelpunt van Nederland, want daar wil hij dan graag een keer met me naartoe. Nederland heeft aardig wat geografische middelpunten. Het is maar net hoe je definieert wat het middelpunt van een land is. Ik zet in dit verhaal een paar van die middelpunten op een rijtje - voor mijn zoon, maar natuurlijk ook voor jullie. (Voor dit verhaal kijk ik alleen naar het Europese deel van Nederland, zonder de Caribische eilanden; met die eilanden erbij ligt alles weer anders.) Uiterste punten Voordat ik een aantal middelpunten langsloop, noem ik hier eerst de geografische extremen van Nederland. Rottumerplaat - Het noordelijkst gelegen punt van Nederland ligt op Rottumerplaat. Locatie: 53.556485, 6.492520 Bad Nieuweschans - Het oostelijkste punt van Nederland ligt bij Bad Nieuweschans (Groningen). Om precies te zijn bij grenspaal 196, bij de grensovergang naar Duitsland. Locatie: 53.180299, 7.227509 Klein-Kuttingen - Het zuidelijkste punt van Nederland ligt ...

Een straatnaam voor Bert Knipmeijer - over een verzetsheld die vond dat anderen het meer verdienden

In 1936 werden de eerste voorbereidingen getroffen voor de aanleg van de Noordoostpolder. De werkzaamheden gingen tijdens de Tweede Wereldoorlog gewoon door en in september 1942 viel de polder officieel droog. Mensen die onder de verplichte Arbeitseinsatz in nazi-Duitsland uit wilden komen, konden met een speciale Ausweis in de polder aan het werk. Verzetsman Bert Knipmeijer speelde daarbij een belangrijke rol.  Tijdens de oorlog werkte Knipmeijer als ambtenaar bij de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders. Hij zorgde ervoor dat duizenden mannen als polderwerker aan de slag konden en dus niet naar Duitsland hoefden. Het werk van Knipmeijer bleef niet onopgemerkt. Op 17 mei 1945 - de dag dat de polder werd bevrijd - besloot de landdrost van het openbaar lichaam "De Noordoostelijke Polder": gehoord het voorstel van den plaatselijken commandant der Nederlandsche Binnenlandsche Strijdkrachten te Emmeloord; aan het plein te Emmeloord waaraan o.m. is gelegen het voorloopig Raadhuis,...

Het zijn niet allemaal pareltjes - over de straten van Vermeer

Van Johannes Vermeer zijn 37 schilderijen bekend en daarvan is op dit moment een groot deel te zien in het Rijksmuseum. In Nederland zijn 162 straten en pleinen naar hem genoemd. Dat zijn meer dan vier straten per schilderij. Dat doet hij dus helemaal niet slecht, straatnaamsgewijs. Ik meen dat alleen Rembrandt van Rijn en Frans Hals meer straten hebben in Nederland. Daar waar de schilderwerken van Vermeer internationaal tot de top worden gerekend, zijn de meeste van de naar hem genoemde straten echter nogal, ehhh... middle of the road . Van die 162 straten heet het gros  Johannes Vermeerstraat , Jan Vermeerstraat of gewoon Vermeerstraat . Nou vooruit tussen al die saaie straten met gewone namen zit wel één pareltje: in Schoondijke hebben ze in de schildersbuurt een Straatje van Vermeer . Dat is toch veel leuker dan nĂ³g een Vermeerstraat . Ik heb de straten van Vermeer niet allemaal bezocht, maar ze liggen vrijwel allemaal ergens anoniem in een schilderswijk. Sta je ergens in...

Anna van der Aar de Sterke - over een vergeten vrouwe

Anna van der Aar de Sterke - wie herinnert zich haar nog? De Delftse jonkvrouwe richtte in 1782 een vrouwelijk dichtgenootschap op, in een tijd dat dichten in verenigingsverband nog echt een mannending was. Ze was wel lid van een paar van die mannelijke genootschappen, maar als vrouw mocht ze niet deelnemen aan de voorleesavonden. En dus besloot ze - geheel tegen de gewoonte van die tijd in - om dan maar zelf een club voor vrouwen op te richten. " Wat genoegen, hartvriendinne! Heden is het reeds twee jaar, dat we in ongestoorde vriendschap weeklyks komen bij elkaar ", zo dichtte ze in 1784. Nee, de dichtwerken van het genootschap waren  niet zo verheven en  nog erg prozaĂ¯sch. In februari 2021 was Anna ineens volop in het nieuws nadat de Leidse literatuurstudente Evi Dijcks het vergeten vrouwengenootschap had herontdekt. En zoals dat wel vaker gaat, werd er her en der meteen geroepen dat de jonkvrouwe wel een straatnaam in Delft verdient. Een paar maanden later hoor je daar n...

Welke snelwegafrit heeft de meest bijzondere verzameling plaatsnamen?

Op de blauwe borden bij afritten van Nederlandse snelwegen staan soms prachtige plaatsnamen. Op sociale media heb ik al vaker fijne discussies langs zien komen waarin mensen tegen elkaar opbieden over welk bord de mooiste namen bevat. Elke keer worden daar weer andere afritten genoemd. Blijkbaar is er veel keus. Op welk bord staan nou de meest bijzondere namen bij elkaar? Dat heb ik met hulp van een grote groep twitteraars uitgezocht. Uit alle Nederlandse afritten hebben we er eerst zestien gekozen die vaak in discussies - online of in het echt - genoemd worden. Daarbij moesten er helaas al wat mooie afvallen, zoals Muiden/Weesp, Waspik/Raamsdonk/'s-Gravenmoer, Franeker/Sexbierum/Dongjum, Rijssen/Goor/Enter, Susteren/Maaseik/Roosteren, Roelofarendsveen/Rijpwetering en Medemblik/Lambertschaag/Twisk/Opperdoes.  De zestien geselecteerde afritten liggen verspreid over het hele land, maar opvallend genoeg zat er geen afrit uit de Randstad bij. Blijkbaar spreken afritten zoals Hoofd...