Over straatnamen met name

Straatnamen vormen een mooie afspiegeling van de tijdgeest. Oude binnensteden hebben vaak mooie karakteristieke namen die wat vertellen over de historische situatie. De afgelopen eeuw zijn er veel wijken gebouwd met straatnamen die heel 'veilig' genoemd zijn naar bomen, schilders en componisten. En de laatste jaren zie je ineens vinexwijken met heel veel creatieve straatnamen, vaak zonder achtervoegsel. Woon je ineens in de Pimpelpaars op nummer 12. Al jaren - en misschien zelfs wel decennia - hoor je met enige regelmaat dat er veel te weinig vrouwen in topfuncties werken. Meer vrouwen in de directie van multinationals, meer vrouwelijke ministers, weg met het glazen plafond! De politieke partij Groen! in het Vlaamse Hamme voegt daar nu een mooie nieuwe stap aan toe: de partij wil dat de gemeente voortaan meer straten naar vrouwen vernoemt. "Zowel de CD&V- als de Open VLD-vrouwen hebben voor de verkiezingen benadrukt dat ze meer vrouwelijke straatnamen willen in H...

Het lijkt me wel leuk als er ergens in Nederland een keer een 'Monopoly-wijk' komt, met alle straten uit het spel. En dan niet alleen straten met namen zoals Dorpstraat, Velperplein, Neude, A-kerkhof, Lange Poten, Coolsingel en de Kalverstraat, maar ook een elektriciteitsbedrijf, een gevangenis (waar je ook 'slechts op bezoek' kunt gaan) en minimaal één treinstation. Je kunt er vanzelfsprekend vrij parkeren. Een beetje een vreemde wijk misschien, maar wel gezellig. Vorige week las ik in de Gelderlander het bericht dat Doetinchem zijn eigen Kalverstraat krijgt . Even was ik blij verrast... had Doetinchem het aangedurfd om een Monopoly-wijk te beginnen? Nee hoor. "De naam wordt gegeven aan een van de twee straten die ontstaan in de wijk die op de plaats komt van het veemarktterein. De andere straat krijgt de naam Markthalstraat, genoemd naar de Houtkamphal die vorige maand is afgebroken." Toch jammer. Zouden ze in de Kalverstraat in Doetinchem nu meteen ...

Bij het bedenken van nieuwe straatnamen, is het goed om te beseffen dat de namen soms letterlijk voor de eeuwigheid worden toegekend. Neem nou bijvoorbeeld de naam Nieuwstraat . Deze naam is zeer populair en komt op vele plaatsen voor. Delft, Weesp, Kerkrade, Nijmegen, Leiden, Rotterdam, Apeldoorn, Sint-Michielsgestel, Den Haag, Maastricht... ze hebben allemaal een Nieuwstraat, net als ruim 200 andere steden en dorpen in Nederland. De Nieuwstraat in Brussel is de duurste straat in het Belgische Monopolyspel. Het leuke is dat de meeste Nieuwstraten helemaal niet zo nieuw zijn als de naam doet vermoeden. Je kunt ze vaak juist vinden in het historische centrum van de stad. De Nieuwstraat in Brussel is aangelegd in 1617; de volledige naam van de straat was eerst Nieuwe-Onze-Lieve-Vrouwstraat (er was al een Onze-Lieve-Vrouwstraat in Brussel), maar dat werd afgekort tot Nieuwstraat. De Nieuwstraat in Rotterdam werd al in 1586 aangelegd; deze 'nyewestraet bij 't marktveld' werd al...

Onlangs kwam ik in Den Haag langs de Oog in het Zeilstraat . Als ik zo'n straatnaam op een bordje zie, slaat mijn fantasie meteen op hol. Zou deze straat in de spreekwoorden- en gezegdenbuurt liggen? Welke andere straten liggen hier nog meer in de buurt? De Wind in de Zeilenstraat? De Spijkers op laag Waterstraat? De Kat op het Spekstraat? Of de Kat uit de Boomstraat? Reden genoeg voor wat onderzoek. De Haagse straatnamendatabase biedt hulp. De realiteit is helaas - zoals wel vaker - wat minder creatief, maar niet minder interessant. De straten in deze buurt hebben allemaal namen die hun oorsprong vinden in de zeventiende eeuw. Het zijn vooral verwijzingen naar bekende bewoners of panden uit die tijd. Zo is de Katerstraat (waarschijnlijk) genoemd naar Cornelis Hendricxs. Cater (overleden in 1634) die verschillende huizen had in dit deel van de stad. De Herderstraat is genoemd naar de herberg 'De Getrouwe Harder' die al begin 17e eeuw wordt vermeld (en de Herderinnestra...

Bijna altijd wordt voor de naamgeving van straten in één wijk gebruik gemaakt van een thema. De belangrijkste reden daarvoor is dat je op die manier niet iedere straat hoeft te kennen om te weten in welke wijk die ligt. Als je de Kastanjestraat niet kent, kun je toch wel raden dat die in de bomenbuurt zal liggen. En de Prinses Julianakade zal wel in de buurt liggen bij de andere straatnamen die naar leden van de koninklijke familie zijn genoemd. Soms gaat men daar nog een stapje verder in: de wijk krijgt een hoofdthema, en de buurten binnen de wijk ieder een bijpassend subthema. Zo kan er in de vogelwijk een buurt met watervogels en een buurt met weidevogels zijn. In Tilburg heeft men wat leuks bedacht. Voor de straten van de nieuwe Vinexlocatie Reeshof heeft men gekozen voor straatnamen die verwijzen naar Nederlandse plaatsen met minder dan 20.000 inwoners. Maar dat is nog niet alles. Daarbinnen heeft men namelijk gekozen voor buurten waarvan de plaatsnamen - en dus ook de straatna...

De straatnaamgeving van nieuwsbouwwijken begint met het bedenken van een nieuw thema. Maar hoe ruim of hoe nauw kies je zo'n thema? Of anders gezegd: hoe moeilijk wil je het jezelf maken? Als je het thema 'vlinders' nog net wat ruim gekozen vindt, kun je bijvoorbeeld voor 'inheemse vlinders' gaan. Nog minder ruim: 'inheemse vlinders die voorkomen op de plek waar gebouwd gaat worden' . En als je het thema te krap kiest, kun je altijd nog zelf wat vlinders bedenken die eigenlijk helemaal niet bestaan! Het lijkt erop dat ze dat in Apeldoorn hebben gedaan, zo blijkt uit onderstaande column die onlangs in De Stentor verscheen. Dat is ook wat. Ben je net een paar maanden een straatnaam, word je al weer ingetrokken. Het overkwam de Azuurvlinder , een straat in Zuidbroek, de wijk in aanbouw. Lopend vanaf de Citroenvlinder in noordelijke richting tot het Oranjetipje . Vroeger heette deze straat Zuidbroeksweg. Tot Zuidbroek kwam en het de Vlinderbuurt is geworden. ...

Ien Dales was van 1987 tot 1989 burgemeester van Nijmegen. Ze vertrok in 1989 naar Den Haag om minister van Binnenlandse Zaken te worden. Ien Dales overleed in januari 1994. Nijmegenaar Rob Essers opperde in 1995 voor de eerste keer het idee om in Nijmegen een straat naar Ien Dales te noemen. En hij gooide niet zo maar een balletje op, maar hij had ook al meteen een concrete straat op het oog. Er waren allerhande redenen waarom de Oude Mollenhutsweg bij uitstek geschikt was om hernoemd te worden naar Ien Daleslaan. De Nijmeegse straatnamencommissie was niet direct enthousiast over het plan en ook een aantal bewoners van de Oude Mollenhutseweg stribbelden tegen. Er volgde een uitgebreide correspondentie per post, fax e-mail en stukken in de krant. In december 2001 besloot de gemeenteraad om de Oude Mollenhutsweg met ingang van 1 januari 2003 de naam Burgemeester Daleslaan te geven. Rob Essers verzamelde de complete correspondentie op zijn website en geeft daarmee een mooi inkijkje in...

Op welk adres woon je liever: Klaproos 24 of Morenenrand 24? Fluitenkruid 31 of Saaliën 31? De burgers van Steenwijk hebben daar zo hun ideeën over. Formeel moet de Raad van State nog beslissen of en hoe woonwijk De Schans in Steenwijk gebouwd mag worden, maar de straatnamen zijn inmiddels al vergeven. Namen die als een tang op een varken slaan, vinden leden van de Historische Vereniging en burgers in de stad. Neem nu ' Fluitenkruid ' en ' Klaproos '. Fraaie veldbloemen, maar ze zeggen niets over de historische grond ten zuiden van Steenwijk, waarop zo'n 500 woningen zouden moeten verrijzen. Meer betekenisvol zijn namen die verwijzen naar de roemruchte ontstaansgeschiedenis van de Steenwijker Kamp. De Historische Vereniging zag dan ook liever passender straatnamen zoals ' Spaanse Schans ', ' Morenenrand ', ' Mauritskamp ' of ' Saaliën '. Vooral deze naam geniet grote voorkeur onder de lokale historici, omdat hij verwijst naar d...

Altijd een leuk idee om de bewoners van de stad inspraak te geven bij het bedenken van nieuwe straatnamen. Eindhoven schreef onlangs een prijsvraag uit. Onderstaand artikel toont mooi aan op wat voor straatnamen je uitkomt met zo'n 'referendum'. Meer dan 1000 mensen deden in Eindhoven mee aan een prijsvraag waarbij namen voor de 18 straten op Strijp S ingediend konden worden. In het nieuwe woon/werk/winkel stadsdeel Strijp S komen in totaal 20 straten, maar de Philitelaan en de Torenallee bestaan al. Tijdens een bijeenkomst in het Klokgebouw werden de namen van de 61 prijswinnaars dinsdag bekendgemaakt. Eerst riep wethouder Mary Fiers de gekozen straatnaam om, dan de naam van de indieners. ' Luistervinkje ', riep ze bijvoorbeeld, en dan 'meneer of mevrouw Jansen!'. (Luistervinkje is de bijnaam van een type Philipsradio) Hilariteit in de zaal toen de winnaar van het bordje ' Beeldbuisstraat ' een meneer Kabel bleek te zijn. 'Die man moet d...

De dood van Kurt Vonnegut blijft in de Verenigde Staten veel herdenkingsgevoelens oproepen. Binnenkort krijgt Kurt Vonnegut (1922-2007) wellicht een eigen straatnaambord op de hoek van het gebouw in Manhattan (New York) waar hij 40 jaar woonde. Deze week stemde de plaatselijke Community Board ermee in om de hoek van East 48th Street en Second Avenue om te dopen tot Kurt Vonnegut Way, bij wijze van hommage aan de Amerikaanse cultschrijver van Slaughterhouse Five en Cat's Cradle . Ook E.B. White - die eveneens in dezelfde straat woonde - bleek in de running voor het bord, maar de bewoners geven toch liever de eer aan Vonnegut. Vonnegut was een welbekende verschijning in de buurt, schrijft The New York Sun . Hij ging vaak wandelen met zijn hond Flour in Dag Hammarskjold Park, vlakbij de Verenigde Naties, waar hij graag de voorbijgangers mocht monsteren. Een straatnaam veroveren in New York verloopt via omslachtige procedures en het verbaast velen dat het nu zo snel gaat. Kandidaten m...

Het is lang niet altijd zo dat de straatnaam op het bordje precies de naam is die ooit officieel is vastgesteld. Soms gaan namen een heel eigen leven leiden, en kom je er pas lange tijd later achter dat de correcte schrijfwijze van een straatnaam heel anders is dan je altijd gedacht had. Dat komt vooral voor bij oude straatnamen die in de oude spelling geschreven zijn, of juist niet. Ik las onderstaand bericht in het AD: De Herenweg in Rijnsaterwoude bestaat niet, net als de Bateweg in Woubrugge. En de spelling van de Generaal van Merleweg in Bilderdam is fout. Dat blijkt uit een zoektocht in de archieven van de voormalige gemeenten Leimuiden, Rijnsaterwoude en Woubrugge. Drie straatnamen worden al decennialang verkeerd geschreven. Om te voorkomen dat bewoners hun adres moeten wijzigen, heeft het college van Jacobswoude besloten de ‘foute’ straatnamen nu officieel te maken. Het gaat om de Vrouwgeestweg, de Groenwegh en de Generaal van Merleweg. Volgens de archieven hadden...

In sommige gemeentes krijgen alle straatnamen standaard een verklarend onderschrift. Dan krijg je dus van die bordjes zoals "Surinamestraat - land in Zuid-Amerika" of "Schoolstraat - gebouw waar onderwijs gegeven wordt" (en nooit eens "Schoolstraat - groep vissen"). Andere gemeentes gebruiken standaard geen onderschriften, waardoor menig passant van de Thorn Prikkerstraat zich af zal vragen wie in hemelsnaam Thorn Prikker was. In de gemeente Westland zat men blijkbaar recent ook met dat probleem. De straatnamencommissie gaat alle straatnamen in de gemeente Westland onder de loep te nemen. Doel is te komen tot een aantal borden met verklarende ondertitels. De commissie, aldus voorzitter Van Ooijen, is begonnen de aanduidingen die geen uitleg behoeven opzij te leggen. Straten die bijvoorbeeld zijn vernoemd naar bloemen ( Chrysantenstraat in Naaldwijk), vogels ( Karekiet in ’s-Gravenzande) of muziekinstrumenten ( Tuba in De Lier) komen niet in aanmerki...

‘Het tuinpad van mijn vader’, dat is nou nog eens een mooie naam... voor een tuinpad. Het bestuur van museum De Wieger heeft de gemeente verzocht om het tuinpad dat ten zuiden naast het museum loopt te voorzien van de straatnaam ‘ Het tuinpad van mijn vader ’. Het college heeft vorige week overeenkomstig dit verzoek besloten en de voorgestelde straatnaam toegekend aan het pad. Het straatnaambord wordt zondag 11 mei om 15.00 uur onthuld door wethouder Lemlijn. De Wieger is een voormalige artsen- en kunstenaarswoning aan de Oude Liesselseweg in Deurne en is sinds de jaren zeventig van de twintigste eeuw in gebruik als gemeentemuseum. Het werd in 1922 gebouwd naar een ontwerp van architect Cor Roffelsen in neo-renaissance-stijl. Opdrachtgever was de arts Hendrik Wiegersma, die in 1917 als net afgestudeerd arts in Deurne was komen wonen. Het bos dat Wiegersma eigenhandig rondom de Wieger aanplantte, staat centraal in het lied ‘Het Dorp’ van Wim Sonneveld. De muziek van dat lied is va...

De toekomstige bewoners van villapark Tedingerdael in Nootdorp willen niet in een straat, maar aan een dreef wonen. De ‘kopersvereniging Tedingerdael’ heeft in een brief bezwaar gemaakt tegen de straatnamen die voor hun wijk waren bedacht. De straten krijgen namen van vliegvelden, wat de goedkeuring van de bewoners wegdraagt. Maar zij willen het achtervoegsel ‘straat’ vervangen door ‘dreef’; dus Eeldestraat zou Eeldedreef moeten worden. „In een villapark horen geen straten, dat klinkt te eenvoudig,’’ vindt voorzitter Kees Jongh van de kopersvereniging die zo’n 45 bewoners vertegenwoordigt. In zijn brief beweert hij zelfs dat ‘menige koper een andere woningkeuze zou hebben gemaakt als hij tijdig kennis had genomen van deze straatnamen’. Zelf heeft Jongh een huis in de Teugestraat gekocht, waarvan hij hoopt dat dit verandert in de Valkenburgdreef . „Teuge heeft een negatieve klank. In menig dialect betekent het ‘tegen’.’’ Ook voert de toekomstige villabewoner in zijn brief aan dat ...

Een ambulance van de GGD in het Noord-Brabantse Alphen kwam zeven minuten te laat bij een melding van een hartaanval door het verkeerd intoetsen van de straatnaam op het navigatiesysteem. Dit meldt het Brabants Dagblad. De ambulance moest zijn op de Boshoven in de gemeente Alphen en niet op de Boschhoven in het naburige Baarle-Nassau. Een andere mogelijkheid is dat de wijziging van de infrastructuur aan de Boshoven (N260) tussen Alphen en Baarle Nassau niet is verwerkt in het navigatiesysteem. Een jaar gelden is de oprit naar de huizen aan de boshoven 6 t/m 10 zo’n 300 meter verschoven. De weduwe van de man die op dat moment een hartaanval had zegt dat de ambulance twee keer voorbij reed toen haar man nog bij kennis was en dat het drie kwartier duurde voordat de ambulance ter plaatse was. Ook buurtbewoners zijn er niet gerust op dat de ambulancedienst zoveel moeite had om het adres te vinden. De manager van de ambulancedienst laat weten dat de ambulance binnen 22 minuten ter plaat...