Over straatnamen met name

Straatnamen vormen een mooie afspiegeling van de tijdgeest. Oude binnensteden hebben vaak mooie karakteristieke namen die wat vertellen over de historische situatie. De afgelopen eeuw zijn er veel wijken gebouwd met straatnamen die heel 'veilig' genoemd zijn naar bomen, schilders en componisten. En de laatste jaren zie je ineens vinexwijken met heel veel creatieve straatnamen, vaak zonder achtervoegsel. Woon je ineens in de Pimpelpaars op nummer 12. Al jaren - en misschien zelfs wel decennia - hoor je met enige regelmaat dat er veel te weinig vrouwen in topfuncties werken. Meer vrouwen in de directie van multinationals, meer vrouwelijke ministers, weg met het glazen plafond! De politieke partij Groen! in het Vlaamse Hamme voegt daar nu een mooie nieuwe stap aan toe: de partij wil dat de gemeente voortaan meer straten naar vrouwen vernoemt. "Zowel de CD&V- als de Open VLD-vrouwen hebben voor de verkiezingen benadrukt dat ze meer vrouwelijke straatnamen willen in H...

Het lijkt me wel leuk als er ergens in Nederland een keer een 'Monopoly-wijk' komt, met alle straten uit het spel. En dan niet alleen straten met namen zoals Dorpstraat, Velperplein, Neude, A-kerkhof, Lange Poten, Coolsingel en de Kalverstraat, maar ook een elektriciteitsbedrijf, een gevangenis (waar je ook 'slechts op bezoek' kunt gaan) en minimaal één treinstation. Je kunt er vanzelfsprekend vrij parkeren. Een beetje een vreemde wijk misschien, maar wel gezellig. Vorige week las ik in de Gelderlander het bericht dat Doetinchem zijn eigen Kalverstraat krijgt . Even was ik blij verrast... had Doetinchem het aangedurfd om een Monopoly-wijk te beginnen? Nee hoor. "De naam wordt gegeven aan een van de twee straten die ontstaan in de wijk die op de plaats komt van het veemarktterein. De andere straat krijgt de naam Markthalstraat, genoemd naar de Houtkamphal die vorige maand is afgebroken." Toch jammer. Zouden ze in de Kalverstraat in Doetinchem nu meteen ...

Bij het bedenken van nieuwe straatnamen, is het goed om te beseffen dat de namen soms letterlijk voor de eeuwigheid worden toegekend. Neem nou bijvoorbeeld de naam Nieuwstraat . Deze naam is zeer populair en komt op vele plaatsen voor. Delft, Weesp, Kerkrade, Nijmegen, Leiden, Rotterdam, Apeldoorn, Sint-Michielsgestel, Den Haag, Maastricht... ze hebben allemaal een Nieuwstraat, net als ruim 200 andere steden en dorpen in Nederland. De Nieuwstraat in Brussel is de duurste straat in het Belgische Monopolyspel. Het leuke is dat de meeste Nieuwstraten helemaal niet zo nieuw zijn als de naam doet vermoeden. Je kunt ze vaak juist vinden in het historische centrum van de stad. De Nieuwstraat in Brussel is aangelegd in 1617; de volledige naam van de straat was eerst Nieuwe-Onze-Lieve-Vrouwstraat (er was al een Onze-Lieve-Vrouwstraat in Brussel), maar dat werd afgekort tot Nieuwstraat. De Nieuwstraat in Rotterdam werd al in 1586 aangelegd; deze 'nyewestraet bij 't marktveld' werd al...

Onlangs kwam ik in Den Haag langs de Oog in het Zeilstraat . Als ik zo'n straatnaam op een bordje zie, slaat mijn fantasie meteen op hol. Zou deze straat in de spreekwoorden- en gezegdenbuurt liggen? Welke andere straten liggen hier nog meer in de buurt? De Wind in de Zeilenstraat? De Spijkers op laag Waterstraat? De Kat op het Spekstraat? Of de Kat uit de Boomstraat? Reden genoeg voor wat onderzoek. De Haagse straatnamendatabase biedt hulp. De realiteit is helaas - zoals wel vaker - wat minder creatief, maar niet minder interessant. De straten in deze buurt hebben allemaal namen die hun oorsprong vinden in de zeventiende eeuw. Het zijn vooral verwijzingen naar bekende bewoners of panden uit die tijd. Zo is de Katerstraat (waarschijnlijk) genoemd naar Cornelis Hendricxs. Cater (overleden in 1634) die verschillende huizen had in dit deel van de stad. De Herderstraat is genoemd naar de herberg 'De Getrouwe Harder' die al begin 17e eeuw wordt vermeld (en de Herderinnestra...

Bijna altijd wordt voor de naamgeving van straten in één wijk gebruik gemaakt van een thema. De belangrijkste reden daarvoor is dat je op die manier niet iedere straat hoeft te kennen om te weten in welke wijk die ligt. Als je de Kastanjestraat niet kent, kun je toch wel raden dat die in de bomenbuurt zal liggen. En de Prinses Julianakade zal wel in de buurt liggen bij de andere straatnamen die naar leden van de koninklijke familie zijn genoemd. Soms gaat men daar nog een stapje verder in: de wijk krijgt een hoofdthema, en de buurten binnen de wijk ieder een bijpassend subthema. Zo kan er in de vogelwijk een buurt met watervogels en een buurt met weidevogels zijn. In Tilburg heeft men wat leuks bedacht. Voor de straten van de nieuwe Vinexlocatie Reeshof heeft men gekozen voor straatnamen die verwijzen naar Nederlandse plaatsen met minder dan 20.000 inwoners. Maar dat is nog niet alles. Daarbinnen heeft men namelijk gekozen voor buurten waarvan de plaatsnamen - en dus ook de straatna...

De straatnaamgeving van nieuwsbouwwijken begint met het bedenken van een nieuw thema. Maar hoe ruim of hoe nauw kies je zo'n thema? Of anders gezegd: hoe moeilijk wil je het jezelf maken? Als je het thema 'vlinders' nog net wat ruim gekozen vindt, kun je bijvoorbeeld voor 'inheemse vlinders' gaan. Nog minder ruim: 'inheemse vlinders die voorkomen op de plek waar gebouwd gaat worden' . En als je het thema te krap kiest, kun je altijd nog zelf wat vlinders bedenken die eigenlijk helemaal niet bestaan! Het lijkt erop dat ze dat in Apeldoorn hebben gedaan, zo blijkt uit onderstaande column die onlangs in De Stentor verscheen. Dat is ook wat. Ben je net een paar maanden een straatnaam, word je al weer ingetrokken. Het overkwam de Azuurvlinder , een straat in Zuidbroek, de wijk in aanbouw. Lopend vanaf de Citroenvlinder in noordelijke richting tot het Oranjetipje . Vroeger heette deze straat Zuidbroeksweg. Tot Zuidbroek kwam en het de Vlinderbuurt is geworden. ...

Ien Dales was van 1987 tot 1989 burgemeester van Nijmegen. Ze vertrok in 1989 naar Den Haag om minister van Binnenlandse Zaken te worden. Ien Dales overleed in januari 1994. Nijmegenaar Rob Essers opperde in 1995 voor de eerste keer het idee om in Nijmegen een straat naar Ien Dales te noemen. En hij gooide niet zo maar een balletje op, maar hij had ook al meteen een concrete straat op het oog. Er waren allerhande redenen waarom de Oude Mollenhutsweg bij uitstek geschikt was om hernoemd te worden naar Ien Daleslaan. De Nijmeegse straatnamencommissie was niet direct enthousiast over het plan en ook een aantal bewoners van de Oude Mollenhutseweg stribbelden tegen. Er volgde een uitgebreide correspondentie per post, fax e-mail en stukken in de krant. In december 2001 besloot de gemeenteraad om de Oude Mollenhutsweg met ingang van 1 januari 2003 de naam Burgemeester Daleslaan te geven. Rob Essers verzamelde de complete correspondentie op zijn website en geeft daarmee een mooi inkijkje in...