Over straatnamen met name

Er is iets raars aan de hand met de klemtonen in sommige straatnamen. Het komt in veel plaatsen voor dat de lokale bevolking bepaalde straatnamen anders uitspreekt dan de buitenstaanders. Dan zeggen ze bijvoorbeeld Eikenláán tegen wat iedereen de Eíkenlaan noemt, of Broekwég tegen de Bróékweg . Rotterdammers hebben het zelf over de Coolsíngel , maar de rest van Nederland spreekt het uit als Cóólsingel . Hagenezen zeggen niet Lange Vóórhout en Válkenbosplein maar Lange Voorhóút en Valkenbospléín . Er zit niet echt een duidelijk systeem achter. Het is bijvoorbeeld niet zo dat men in Rotterdam bij alle singels de klemtoon op sín legt. Maar wat is dan de verklaring? Laat me eerst even in het algemeen iets uitleggen over klemtonen. Bij woorden die meerdere lettergrepen hebben, krijgt altijd één lettergreep de hoofdklemtoon. Bij Nederlandse samenstellingen ligt in het algemeen de klemtoon op het eerste woorddeel. Zeg maar eens hardop 'ijzerwarenwinkel', 'voetbalwedstrijd' en...

Op de Onze Taal Taalkalender stond gisteren het antwoord op de vraag waarom straatnamen soms zo'n rare klemtoon hebben. In heel veel dorpen en steden is het een bekend verschijnsel: de lokale bevolking zegt 'Hoogstráát' of 'Coolsíngel' waar je 'Hóógstraat' of 'Cóólsingel' zou verwachten. Hoe zou dat komen? Taal wordt vaak gebruikt als een paspoort: op heel subtiele manieren kun je laten merken of je wel alle codes van een groep kent. Een accent hoeft maar net een klein beetje anders te zijn, of je luisteraar weet al: die is niet van hier. Ook die vreemde klemtoon kan dat doel dienen. Je merkt dat bijvoorbeeld ook doordat de vreemde klemtoon niet bij alle straatnamen opduikt: in dezelfde stad heb je naast elkaar een 'Coolsíngel' en een 'Wéstersingel'. Als het klemtoonpatroon regelmatig was, zou het te makkelijk zijn voor buitenstaanders. Maar nou ben ik natuurlijk benieuwd wie daar dan mee beginnen is! Zou er serieus een persoon o...