woensdag 27 november 2013

"En we noemen haar Máxima" - de inhaalrace van Willem-Alexander en Máxima

Er zijn in Nederland veel meer straten genoemd naar prinses (en voormalige koningin) Beatrix dan naar koning Willem-Alexander en koningin Máxima. Maar die twee zijn wel aan een inhaalrace begonnen. Het RTL-programma Editie NL had daar gisteravond een leuke reportage over - en ik kom daarin zowaar ook nog even aan het woord!



Je kunt de video ook bekijken op de website van Editie NL.

vrijdag 22 november 2013

John F. Kennedy - over zijn populariteit in straatnamen

Vandaag is het precies 50 jaar geleden dat de Amerikaanse president John F. Kennedy in Dallas werd vermoord. Hij was maar kort president - niet meer dan drie jaar - maar is toch een van de populairste Amerikaanse presidenten. En die populariteit heeft hij niet alleen in eigen land: in Nederland zijn er meer dan honderd straten naar hem genoemd. Die eer is maar weinigen gegund.

Op 20 januari 1961 werd John Fitzgerald Kennedy de 35e president van de Verenigde Staten. Hij was op dat moment 43 jaar oud en daarmee was hij de jongste president ooit. Wat maakte Kennedy zo populair? Hij was om te beginnen een charmant en charismatisch persoon, en ook zijn vrouw Jackie was bijzonder geliefd bij het volk. Kennedy kwam met het plan kwam om de eerste man op de maan te zetten en hij trad kordaat op tijdens de Cubacrisis. Dat hij op 22 november 1963 bij een moordaanslag om het leven kwam, draagt natuurlijk ook nog bij aan de mythevorming.

Al snel na zijn dood werden er in Nederland straten naar Kennedy vernoemd. De President Kennedylaan in Den Haag kreeg zijn naam bijvoorbeeld al in 1964. In het algemeen worden in Nederland alleen straten genoemd naar personen die al meer dan tien jaar geleden zijn overleden, maar voor Kennedy maakte men blijkbaar graag een uitzondering. In totaal liggen er in Nederland nu ongeveer 130 straten die naar Kennedy zijn genoemd, van de President Kennedylaan in Den Haag tot de Kennedystraat in Baexem, van de Kennedyweg in Wageningen (die daar loopt van de Rooseveltweg naar de Churchillweg) tot de Kennedysingel in Winssen, en van de John F. Kennedybaan in Oss tot het J.F. Kennedyplantsoen in Nieuwerkerk aan de IJssel.

Geen straten maar lanen
De populariteit van Kennedy zie je ook terug in het soort straten dat naar hem is genoemd. Van alle Nederlandse Kennedy-straten, heeft meer dan de helft het achtervoegsel -laan gekregen. Dat is toch best wel sjiek. Verder hebben we ook nog 36 -straten, vier -plantsoenen, vijf -singels, twaalf -pleinen, een -dreef, een -weg, een -baan en een -boulevard. Geen -paadjes, -paden en -plaatsen, want dat past natuurlijk helemaal niet bij de uitstraling die Kennedy verdient.

Het presidentenstraatnamenklassement
In het straatnamenklassement van Amerikaanse presidenten staan Roosevelt en Eisenhower op de plekken twee en drie, met respectievelijk ongeveer 60 en 35 straatnamen. Het is alleen niet helemaal eerlijk dat Roosevelt op twee staat, want er waren twee presidenten die Roosevelt heetten: Theodore Roosevelt was president van 1901 tot 1909 en Franklin Delano Roosevelt was president van 1933 tot 1945. Ik heb het nog niet precies uitgezocht, maar ik vermoed dat de meeste Roosevelt-straten naar die tweede Roosevelt zijn genoemd; hij was president tijdens de Tweede Wereldoorlog en hij is de enige Amerikaanse president die vier keer gekozen is. Dwight D. Eisenhower was president van 1953 tot 1961, maar hij heeft de straatnamen ook vooral verdiend aan zijn optreden als opperbevelhebber van de geallieerde strijdkrachten in de Tweede Wereldoorlog.

Welke presidenten hebben we dan nog niet gehad? Harry S. Truman heeft in Nederland twaalf straatnamen gekregen. George Washington moet het doen met zes straatnamen en Abraham Lincoln met vijf. Thomas Jefferson heeft een laan in Rijswijk, en Reagan, Nixon en Carter hebben ieder een laan in Goes. Goes doet overigens een mooie bijdrage aan deze statistieken, want daar hebben ze in één wijk niet alleen de reeds genoemde lanen, maar er zijn ook nog lanen genoemd naar de presidenten Kennedy, Roosevelt, Johnson, Lincoln, Nixon en Truman.

vrijdag 1 november 2013

De mijn is weg, leve de Mijnweg! Of toch de Meinweg?

Ten zuidoosten van Roermond ligt een oude steenkolenmijn. De weg erlangs heet Meinweg, met een korte ei. Sterker nog: het hele gebied heet Meinweg! Dat zal toch wel een foutje zijn... had dat niet Mijnweg met een lange ij moeten zijn?

In 1954 werd ten oosten van Herkenbosch in Midden-Limburg begonnen met de aanleg van de Staatsmijn Beatrix. Na Wilhelmina, Emma, Hendrik en Maurits werd dat de de vijfde Nederlandse staatsmijn. Acht jaar later werd de aanbouw van de Staatsmijn Beatrix echter al weer stilgelegd, omdat er in plaats van steenkool steeds meer aardolie en aardgas gebruikt werd; de mijn is nooit in productie genomen. Sinds de jaren negentig ligt in dit gebied een nationaal park dat 'De Meinweg' heet... met een korte ei dus. En nee, dat is geen foutje.

Voor de oorsprong van de naam moeten we ver terug in de geschiedenis. In de bronstijd - zo rond 2000 voor Christus - kwamen de eerste boeren in dit bosrijke gebied wonen. Langzaamaan begon men met de ontginning van het gebied. Men liet er vee grazen, kapte bomen voor het hout en gebruikte plaggen in de stallen. Dat was natuurlijk niet goed voor de bossen. De grond werd zelfs zo intensief gebruikt, dat het bos aan het eind van de middeleeuwen was verdwenen en het gebied was veranderd in een heidelandschap met hier en daar zelfs een zandverstuiving. Het begrazen en plaggen ging nog door tot aan het begin van de negentiende eeuw. Toen begon men met de aanplant van nieuwe bossen.

Het gebied was altijd voor algemeen gebruik. Rondom lagen veertien dorpen die het gebied samen bestuurden en gebruikten. De gemeenschappelijke gronden noemde men 'gemeine weide', en daar zijn de naam van de weg en het gebied ook van afgeleid. Of 'Meinweg' direct van 'gemeine weide' is afgeleid of dat het de naam voor de weg door het 'gemeine' gebied is, heb ik helaas niet kunnen vinden.

Met het gebied is het trouwens ondanks het intensieve gebruik nog helemaal goed gekomen. Je zou zelfs kunnen zeggen dat het gebruik tot een gevarieerd landschap met een unieke combinatie van bossen, heide, vennen en beken heeft geleid. De Meinweg is bijvoorbeeld ook het enige gebied in Limburg waar de adder nog voorkomt. Sinds 1990 is het natuurgebied officieel een nationaal park: Nationaal Park De Meinweg. Met een korte ei.
 
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...