Over straatnamen met name

Bij lange straatnamen loop je natuurlijk een afbreekrisico: hoe langer de naam, hoe groter de kans dat deze niet op één regel op het straatnaambord past. Dan moet je af gaan breken. En waar afgebroken wordt, gaat wel eens wat fout. Neem nou dit bord van de Nieuwe Mollenhutseweg in Nijmegen. De wijze waarop de naam hier is afgebroken verdient toch geen schoonheidsprijs. De twee pijltjes moeten natuurlijk aangeven dat de straat beide kanten op loopt, en niet alleen de richting waarin het bord zelf wijst. Maar juist door die pijltjes past Mollenhutseweg niet op één regel, terwijl dat toch echt netter was geweest. Er zou een commissie moeten zijn die de schrijfwijze van straatnamen op straatnaamborden controleert. Dan was het bij de Leeuwenriklaan in Den Haag vast ook goed gegaan. Foto: Rob Essers

In de Haagse Vogelwijk is ophef ontstaan over een nieuw straatnaambord. Volgens de bewoners hebben ambtenaren van de gemeente een lachwekkende en stupide taalfout gemaakt. Op het bord staat 'Leeuwenriklaan', met een tussen-n die er niet hoort. Bewoners denken dat ambtenaren in de war zijn geraakt door de nieuwe spelling waarin woorden als paddenstoel en pannenkoek zijn ingevoerd. De Vogelwijkers hebben de gemeente tot de zomer de tijd gegeven om het bord te vervangen. Staat het er dan nog, dan dienen ze een officiële klacht in, omdat het 'erg zeer doet aan de ogen'. Bron: RTV West Foto: Troistoques

Een tijdje geleden schreven we hier een stukje over het lied ' Where the streets have no name ' van U2. Burgemeester Bloomberg van New York heeft de band onlangs geëerd met een eigen straatnaam: de U2 Way. Een deel van 53rd Street in Manhattan draagt ter ere van het nieuwe album van U2 (No Line On The Horizon) een week lang de naam van de band. De vier bandleden kregen voor de gelegenheid ieder een eigen straatnaambord. "Edge just said this is the first time he's been seen with a street sign and not been arrested" , reageerde zanger Bono lachend. De vraag is of de nieuwe straatnaambordjes ook daadwerkelijk opgehangen zijn. Het lijkt me maar verwarrend voor toeristen en andere beoekers als er ineens tijdelijk andere bordjes hangen. Dan is het handiger om ergens een straat naar U2 te noemen in een wijk where the streets have no name ...

Op de Onze Taal Taalkalender stond gisteren het antwoord op de vraag waarom straatnamen soms zo'n rare klemtoon hebben. In heel veel dorpen en steden is het een bekend verschijnsel: de lokale bevolking zegt 'Hoogstráát' of 'Coolsíngel' waar je 'Hóógstraat' of 'Cóólsingel' zou verwachten. Hoe zou dat komen? Taal wordt vaak gebruikt als een paspoort: op heel subtiele manieren kun je laten merken of je wel alle codes van een groep kent. Een accent hoeft maar net een klein beetje anders te zijn, of je luisteraar weet al: die is niet van hier. Ook die vreemde klemtoon kan dat doel dienen. Je merkt dat bijvoorbeeld ook doordat de vreemde klemtoon niet bij alle straatnamen opduikt: in dezelfde stad heb je naast elkaar een 'Coolsíngel' en een 'Wéstersingel'. Als het klemtoonpatroon regelmatig was, zou het te makkelijk zijn voor buitenstaanders. Maar nou ben ik natuurlijk benieuwd wie daar dan mee beginnen is! Zou er serieus een persoon o...

Ik kwam net de straatnaam 'Agatha' in Leidschendam tegen en vroeg me af binnen welk straatnamenthema die straat past. Hoe zouden de andere straten in die wijk heten? Bij de naam 'Agatha' denk ik meteen aan detectiveschrijfster Agatha Christie, en veel verder dan dat kom ik eigenlijk ook niet. Zou dat het thema van die wijk zijn: voornamen van bekende detectiveschrijvers? Dan heten de straten in de directe omgeving vast Raymond (Chandler), Mickey (Spillane), Edgar (Allen Poe), Arthur (Conan Doyle) en Michael (Connelly). Best leuke namen, zo bij elkaar. Helaas zat ik er helemaal naast. De straten in de omgeving van Agatha in Leidschendam heten Vieveenland, Buitenwater, Schadeken, Binnenweg, Kooiland, Veurkapel, Duinmeierij en Herberg. Ik zie daar niet direct een thema in. Dit lijkt me een mooie zaak voor Hercule Poirot! (Er is trouwens wel een Agatha Christiestraat in Spijkenisse.)

Bomen, schilders, vogels... allemaal makkelijke thema's waar je nagenoeg onbeperkt straatnamen uit kunt putten, en daar maken een heleboel steden en dorpen dankbaar gebruik van. Maar sommige thema's horen toch echt in één stad thuis, en nergens anders. Zo werd deze week bekend dat er in Dartford (iets ten zuiden van Londen) straatnamen komen die genoemd zijn naar de titels van nummers van de Rolling Stones. Mick Jagger en Keith Richards hebben elkaar voor het eerst ontmoet op de lagere school van Dartford en ze gingen er ook naar de middelbare school. Het is dus een mooi idee om daar wat Rolling Stones-nummers te vernoemen. Een projectontwikkelaar kwam met het idee voor dit straatnamenthema, en de gemeenteraad pikte het voortvarend op. "De Rolling Stones hebben hun stempel op de wereld gedrukt en het is geweldig voor ons dat we hun roots erkenning kunnen geven", aldus gemeenteraadslid Jeremy Kite. En dus krijgt Dartford binnenkort dertien nieuwe straatnamen zoals Ruby...

Lelystad is aan de klei onttrokken bij de inpoldering van Flevoland. De stad werd pas voor het eerst echt bewoond in 1967. Daarmee is de stad een paradijs voor stedebouwkundigen en voor straatnaamgevers. Want wat is er nou mooier dan met een schone lei te mogen beginnen bij het uittekenen van de straten van een stad, en bij het bedenken van de namen voor die straten? Net zoals bij oudere steden en dorpen geeft de straatnaamgeving een mooi beeld van de tijd waarin de stad is ontstaan. Wat bij het bestuderen van de plattegrond van Lelystad direct opvalt, is dat er bijzonder weinig gebruik is gemaakt van de gebruikelijke achtervoegsels zoals 'straat' en 'weg'. Van de ongeveer 375 straatnamen eindigen er maar 73 op '-straat' (20%) en 54 op '-weg' (14%). Er is dus letterlijk bijna geen straat te vinden! In Lelystad kon men blijkbaar gemakkelijk zonder; men noemde de straten bijvoorbeeld gewoon Kogge, Lagune, Duinvoet, De Schans, Wedderborg, Den Alerdinck en...