dinsdag 27 september 2011

Friet eten in de Ferdinand Bolstraat

Febo bestaat deze maand precies zeventig jaar. Al zeventig jaar bestaan er allerlei wilde theoriën en ideeën over de herkomst van de naam. Wat ik pas onlangs heb geleerd, is dat de naam 'Febo' is afgeleid van een straatnaam.

Voor veel bedrijfsnamen van drie of vier letters zijn alternatieve - en vaak ook negatieve - betekenissen voor de naam bedacht. Iedereen kent de klassieke voorbeelden wel: 'Ford Onderdelen Roesten Direct', onze nationale luchtvaartmaatschappij 'Kan Loopings Maken' en bij de 'Hema Eten Mensen Afval'. Zo zijn er ook allerlei voorbeelden bij de naam Febo. Iemand die minder positief was over het eten van Febo bedacht 'Frietjes Eten, Buiten Overgeven'. Zo hoorde ik ook 'Fastfood En Broodjes Ongezond' en 'Flikkers Eten Bij Ons'. De inhoud van de kroketten wordt vergeleken met dierenvoer in 'FElix & BOnzo'. Het kan ook positief: ik heb ooit iemand stellig horen beweren dat hij zeker wist dat Febo staat voor 'Fijn Eten Bij Ons' (of was het 'Friet Eten Bij Ons'?). En iemand anders was heel stellig dat het tweede deel van de naam verwijst naar de naam van de oprichter die 'De Borst' heet - waar het eerste deel voor stond, wist hij niet. Allemaal leuk bedacht, maar ook allemaal niet waar.

Febo werd in 1941 door Johan de Borst opgericht als brood- en banketbakkerij onder de naam 'Maison FEBO'. Hij had in de jaren daarvoor het vak geleerd van zijn baas in de Ferdinand Bolstraat in Amsterdam. Als eerbetoon liet hij die straatnaam terugkomen in de naam van zijn bakkerij. Het bedrijf werd later een automatiek en groeide uit tot een keten met meer dan vijftig vestigingen. In de jaren negentig werd er eindelijk ook een Febo geopend aan de Ferdinand Bolstraat.

Een bedrijf dat is genoemd naar een straatnaam. Dat lijkt me bijzonder. Of zijn er daar meer van?

dinsdag 6 september 2011

Klinkerstraten: straten met klinkers

Onlangs liep ik door de Maasstraat in Rotterdam. Toen ik het straatnaambordje zag, viel me meteen op dat er allemaal a's in die straatnaam zitten. Geen e's, i's, o's, u's of ij's... alleen maar a's. Ik vind dat soort curiositeiten wel leuk en dus heb ik er maar meteen een naam voor bedacht: klinkerstraten. Klinkerstraten zijn straten waar maar één van de klinkers in voorkomt.

Bestaan er klinkerstraten met alle verschillende klinkers? Jazeker. Zo heb je in Rotterdam dus de Maasstraat (allemaal a's), in Gilze de Veerdreef (allemaal e's), in Best de Wilg (dat is de langste straatnaam die ik kon vinden met alleen maar i's), in Delft de Hofzoom (drie o's), in Midwoud de Buurt (met twee u's) en in Hazerswoude de Rijndijk (met twee ij's). De a zit in achtervoegsels zoals -straat, -pad en -laan, dus met die klinker zijn relatief veel klinkerstraten te vinden. De e zit in -weg, -steeg en -dreef, dus daar kom je ook nog wel een eind mee. Met die andere klinkers is het duidelijk wat lastiger.

Hebben alle plaatsen klinkerstraten? Dat weet ik niet. Maar de grootste steden in ieder geval wel. In Amsterdam heb je bijvoorbeeld de Raamdwarsstraat (vijf a's), de Engelsesteeg en de Geldersesteeg (vijf e's), en de Montfoorthof (vier o's). In Den Haag hebben ze een Parkstraat en Javastraat (met vier a's), en de Denneweg (met drie e's). Utrecht doet leuk mee met de Gansstraat en de Kanaalstraat (vijf a's). Er zijn veel a-straten in Rotterdam: behalve de reeds genoemde Maasstraat hebben ze daar ook nog een Jaffadwarsstraat, een Walhallalaan, een Laan van Dada, een Maasdamstraat (allemaal met vijf a's), en zelfs ook nog een H.A. Maaskantstraat met zes a's! Tilburg evenaart die score met de Hart van Brabantlaan - ook zes a's. De enige echte a-straat ligt in Groningen: de Astraat. Daar heb je ook nog de Almastraat, de Waagstraat en de Gratamastraat. Net buiten Groningen ligt nog de Engelberterweg, met vijf e's.

Ik zet de langste klinkerstraten die ik tot nu toe gevonden heb nog even op een rijtje:
  • 6 a's: H.A. Maaskantstraat (Rotterdam) en Hart van Brabantlaan (Tilburg)
  • 5 e's: Geldersesteeg (Amsterdam) en Engelberterweg (Groningen)
  • 3 o's: Hofzoom (Delft)
  • 2 u's: Buurt (Midwoud)
  • 2 ij's: Rijndijk (Hazerswoude)
  • 1 i: Wilg (Best)
Nou is de vraag natuurlijk: kennen jullie nog langere klinkerstraten waarmee je een van deze records kunt breken? Of klinkerstraten die om een andere reden bijzonder zijn? Zet ze hieronder bij de reacties, of mail ze naar straatnamen@gmail.com.

Met dank aan @SpelenMetTaalOT voor zijn bijdragen.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...