Over straatnamen met name

Sommige duo's zijn zo onafscheidelijk dat het moeilijk is om je de ene helft van het duo voor de stellen zonder de ander erbij te zien. Heb je ooit Peppi gezien zonder Kokki? En wat is Bassie zonder Adriaan? Over die laatste twee zingen ze niet voor niks: "zie je Bassie gaan, dan komt Adriaan eraan" . Die twee gaan namelijk nooit bij elkaar uit de buurt. Als er ergens straten naar zo'n duo worden genoemd, zullen die straten toch ook wel bij elkaar in de buurt liggen? Er zijn in Nederland geen straten genoemd naar Peppi en Kokki of naar Bassie en Adriaan. Maar er zijn wel tientallen plaatsen waar straten zijn genoemd naar een ander bekend duo van wat langer geleden: het schrijversduo Betje Wolff en Aagje Deken . Betje Wolff werd geboren in 1738 en Aagje Deken een paar jaar later in 1741. Betje trouwde in 1759 met de predikant en schrijver Adriaan Wolff, die ruim dertig jaar ouder was. Na zijn overlijden in 1777 ging Betje samenwonen met Aagje, die ze net een jaar ...

Heb je dat ook wel eens: dat je door Den Helder loopt en steeds weer het gevoel hebt dat je in Dordrecht bent? Dat is helemaal niet zo vreemd, want bijna twintig procent van de straatnamen in Den Helder komt ook in Dordrecht voor. Den Helder heeft 462 straatnamen en Dordrecht heeft er 1057. Er zit behoorlijk wat overlap in de straatnamen van deze twee steden. Zo hebben ze allebei een Abel Tasmanstraat , een Buys Ballotstraat , een Cronjéstraat , een Dommelstraat en een Zanddijk . In totaal hebben ze zo 87 straatnamen dubbel; dat is voor Den Helder dus 18,8% van alle straatnamen. Even ter vergelijking: Den Helder heeft maar 5% van de straatnamen dubbel met Doetinchem en 6% met Delft. Hoe komen Den Helder en Dordrecht aan zo veel dubbele straatnamen? Het helpt enorm dat ze allebei een bloemenbuurt hebben (met een onder andere een Anjelierstraat en een Rozenstraat ), een Indische buurt hebben (met bijvoorbeeld een Javastraat en een Lombokstraat ), een buurt met bomen en heesters (me...

Onlangs moest ik naar de Lepelaar in Sassenheim. "Aha, de vogelbuurt", dacht ik meteen. Ik zocht de route op in mijn routeplanner en zag op de kaart dat de omliggende straten Snip , Pelikaan , Buizerd , Uiver en Postduif heetten. "Inderdaad de vogelbuurt", dacht ik zonder nadenken. Vlak voordat ik op de bestemming aankwam, leidde de routeplanner me linksaf de Vliegeniersweg in. En toen ik die straatnaam zag, viel het kwartje pas... Het is helemaal niet de vogelbuurt, het is de vliegtuigenbuurt! Want Postduif , Pelikaan , Snip , Uiver , Buizerd en Lepelaar zijn allemaal namen van Nederlandse vliegtuigen uit het begin van de twintigste eeuw. Ik had het ook best kunnen weten, want 'postduif' is geen officiële naam van een vogelsoort en het is dus helemaal niet logisch om daar een straat in de vogelbuurt naar te noemen. De Postduif in Sassenheim is ook de enige straat in Nederland die naar de postduif genoemd is. De Uiver is ook een opvallende straatnaam, wa...

Het is crisis in Griekenland. Er wordt al wekenlang gesproken over hervormingsvoorstellen en noodleningen, pinautomaten en pensioenen, schulden en faillissement, en een grexit. Moeten we ons zorgen maken over de euro? Gaat Griekenland terug naar de drachme? De belangrijkste vraag is echter nog niet gesteld: wat betekent dit alles voor de straatnamen die naar de drachme zijn genoemd? In Nederland zijn een aantal buurten en wijken waar de straatnamen naar munten zijn genoemd. Die zijn bijna allemaal van na 1992. Toevallig of niet, maar dat was het jaar dat in het Verdrag van Maastricht werd besloten om de euro in te voeren. Aanvankelijk noemde men het nog 'ecu' (als afkorting voor "European Currency Unit"), maar later besloot men om de eenheidsmunt 'euro' te noemen. Op 31 december 1998 werden de onderlinge wisselkoersen tussen de euro en de valuta van de deelnemende landen definitief vastgelegd. Op dat moment ging het nog om elf landen, maar op 1 januari 2...

Wat een hitte! De thermometer loopt hier en daar op naar veertig graden. Wordt die hoge temperatuur je te veel? Ik heb 100 straatnamen gevonden die je kunnen helpen. Ben je bijvoorbeeld op zoek naar een koele plek? Dan is de Koeleplekstraat (in Didam) vast iets voor jou! Zoek je een lekker plekje in de schaduw? Probeer dan eens de Schaduwgras (Spijkenisse), het Schaduwpad (Leiden) of Schaduwrijk (Puttershoek en De Meern). Is de schaduw niet koel genoeg? Bezoek dan de Koelhuisdreef (Sint-Annaland), de Koelhuisstraat (Huissen) of de Koelhuisweg (Sint-Annaland en Kraggenburg). Moet het nog kouder? Dan kan ik je de IJskelderlaan (Doorn) of de IJskelderstraat (Tilburg) aanbevelen. Drinken Met deze hitte moet je veel drinken. Ben je op zoek naar water? Ga dan naar de Waterstraat , want die hebben we in overvloed. De Waterstraat kun je vinden in meer dan veertig plaatsen verspreid over het hele land, waaronder Beek (!), Goes, Goor, Schaijk, Thorn, Tiel, Ulft, Velp en Wouw. Er ligt e...

Er zijn nogal wat steden en dorpen in Nederland met een schilderswijk. Naar Rembrandt van Rijn zijn meer dan 200 straatnamen genoemd en ook Hals, Potter, Van Gogh en Vermeer doen het goed. Bij schrijvers zie je nog wel dat er niet alleen straten naar de schrijvers zelf zijn genoemd, maar ook naar hun boeken of romanfiguren. Straten die zijn genoemd naar bekende schilderwerken blijken echter nauwelijks voor te komen. We gaan eens op zoek. Wat zijn de bekendste schilderijen? Ik denk zelf bijvoorbeeld aan het Meisje met de parel van Vermeer, De stier van Potter en de Zonnebloemen van Van Gogh. Er zijn wel straten genoemd naar meisjes, parels, stieren en zonnebloemen, maar die straatnamen hebben niks met de schilderijen te maken. Een ander bekend schilderij van Vermeer is Het melkmeisje . In De Meern hebben ze een Melkmeisjeslaan . Die straat ligt echter tussen de Gouvernantelaan , Marketensterlaan en Ganzenhoedsterlaan , en het blijkt hier dus om oude vrouwenberoepen te gaan. Missch...

Alle onze plaatsen, straten en rivieren hebben wel een naam. Vaak staat die naam op zichzelf, maar het komt ook best veel voor dat die naam naar een andere naam verwijst. En die naam verwijst misschien wel weer naar nóg een andere naam. Haarlemmermeerpolder bijvoorbeeld (de polder van de Haarlemmermeer, wat een meer was bij Haarlem), of de Spaarndammerdijk (een dijk bij de Spaarndam, wat een dam was in de Spaarne). Ik noem dat toponiemstapelingen. 'Toponiem' is het officiële woord voor topografische namen, dus namen van een geografische plek. Volgens sommige mensen gaat het bij toponiemen alleen om plaatsnamen, maar in een ruimere definitie horen er ook hydroniemen (namen van rivieren en zo), hodoniemen (het officiële woord voor straatnamen) en oroniemen (namen van bergen) bij. En die kun je dus stapelen. Ik moest daar vanmiddag aan denken toen ik langs de Schiebroekse Parkflat in Rotterdam kwam. Ooit was er een rivier en die noemde men de Schie, daar lag een moerassig la...