Doorgaan naar hoofdcontent

Posts

Een straat voor de nieuwe koning!

"Het wachten is nu op de eerste plaats waar men na 30 april een straat tot Koning Willem-Alexanderstraat doopt." Zo schreef ik twee weken geleden aan het eind van mijn verhaal over de straten die naar koningin Beatrix zijn genoemd. Er blijken al allerlei gemeentes te zijn die wel een straat naar koning Willem-Alexander willen noemen. Het meest concreet is men in Hellevoetsluis. Daar heeft de gemeenteraad al unaniem besloten dat de huidige kade van de Industriehaven vanaf 30 april de Koning Willem-Alexanderkade gaat heten. Een goede zet, want je legt met je zeilboot natuurlijk veel liever aan aan de Koning Willem-Alexanderkade dan aan de Industriehaven . In Alkmaar gaan stemmen op om de Noorderarcade vanaf 30 april de Koning Willem-Alexanderkade te noemen. Een arcade is een bogengalerij, maar het klinkt ook al een beetje als 'kade' dus dat is mooi meegenomen. In Alkmaar is de hernoeming echter nog niet meer dan een plannetje. In de stad Utrecht heeft het CDA een...

Over koninginnen en prinsessen - wordt de Koningin Beatrixlaan straks weer de Prinses Beatrixlaan?

Koningin Beatrix maakte onlangs haar abdicatie bekend. Na 30 april a.s. heet ze weer gewoon prinses Beatrix. Maar moeten we dan ook de namen wijzigen van alle Koningin Beatrixstraten, -pleinen en -lanen? Wonen mensen die nu nog in de Koningin Beatrixstraat wonen na de troonswisseling ineens in de Prinses Beatrixstraat? Er zijn in Nederland meer dan vijfhonderd straatnamen naar Beatrix genoemd. Daarvan heeft de meerderheid geen 'Prinses' of 'Koningin' in de naam. Alleen de Beatrixstraat komt al bijna tweehonderd keer voor, en verder zijn er ook nog Beatrixwegen, -lanen, -parken, -plantsoenen en zo. Er zijn ook bijna tweehonderd straatnamen naar 'Prinses Beatrix' genoemd, dus met 'Prinses' ervoor. Als je hebt meegeteld, weet je nu dat er in Nederland waarschijnlijk niet zo heel veel straten naar 'Koningin Beatrix' zijn genoemd; ik heb er maar veertien kunnen vinden. De oudste daarvan zijn de Koningin Beatrixstraat in De Lier, de Koningin Beat...

Over de Heerstraat en de Heirbaan - Romeinse wegen in Nederland

Op veel plaatsen in Nederland liggen straatnamen zoals Heerstraat , Heerbaan en Heerweg . Ze komen in het hele land voor, maar het merendeel ligt in Limburg, Noord-Brabant en Zuid-Holland. Naar welke heer zijn deze straten allemaal genoemd? Het antwoord is: ze zijn helemaal niet naar een heer genoemd, maar naar het Romeinse leger. Ik zal vertellen hoe dat zit. De eerste vier eeuwen van onze jaartelling was een groot deel van West-Europa bezet door de Romeinen. In het noorden werd het Romeinse Rijk begrensd door de 'limes', die bij ons langs de Rijn liep. De Romeinen brachten ons veel nieuwe dingen: geld, sieraden, lezen en schrijven, stenen huizen en een leger. En ook: wegen. In het hele gebied dat de Romeinen bezetten, werden langs belangrijke routes hoofdwegen aangelegd. Het waren de eerste echte wegen die hier werden aangelegd. De routes liepen van Maastricht via Nijmegen naar Arnhem, en van daar via Leiden naar Katwijk en Naaldwijk. De wegen waren vooral bedoeld voor ...

Herkomst en betekenis van alle Delftse straatnamen - in één app

Delft heeft sinds deze week een speciale app over de herkomst en betekenis van alle straatnamen in de stad. Burgemeester Bas Verkerk - voorzitter van de Commissie Straatnaamgeving - nam de app als eerste in gebruik. Met de app kun je op je telefoon alles opzoeken wat je wilt weten over de Delftse straatnamen. De app 'Straatnamen van Delft' biedt de herkomst en betekenis van alle straatnamen van Delft. Je kunt op je telefoon dwalen over de kaart op zoek naar nieuwe straatnamen. Loop je met je telefoon op straat? Dan kun je gemakkelijk opzoeken hoe de straten in de directe omgeving aan hun namen komen. Natuurlijk kun je ook in de database zoeken naar specifieke personen of trefwoorden. Straatnamen van Delft De geschiedenis van Delft is vastgelegd in de straatnamen. Vroeger zat in een straatnaam vaak een verwijzing naar de bewoners, het gebruik of de locatie van de straat. In de historische binnenstad van Delft zie je veel van die verwijzingen in de straatnamen terug. In d...

En tĂ³ch zijn er Brinken in Noord-Brabant!

Op de onvolprezen Taalkalender van Onze Taal is het iedere vrijdag straatnamendag. Dat was voor mij reden genoeg om de kalender aan te schaffen. Op vrijdag 18 januari ging het over de straatnaam Brink - onder andere bekend van het Monopoly-spel. Volgens de kalender zijn er wel brinken te vinden in Noord-Brabant, maar heten ze daar nooit 'Brink'. Nou ben ik toevallig Brabander en daardoor weet ik dat die informatie helemaal niet klopt. Dat zet ik dus graag even recht. Wat is een brink eigenlijk? Op de Taalkalender schrijft men hierover: "De brinken zijn in de late Middeleeuwen ontstaan. Oorspronkelijk waren het open ruimtes aan de rand van het dorp, waar men het vee verzamelde om daarmee naar de gemeenschappelijke weidegronden te gaan. Pas later kwam de brink in de dorpskom te liggen, en veranderde hij in een dorpsplein." Zo, dat is duidelijk. En waar in Nederland liggen die brinken dan zoal? De tekst op de kalender gaat verder: "Brinken zijn te vinden in D...

Over Louis Couperus en al zijn straatnamen

In 2013 is het precies 150 jaar geleden dat de Nederlandse schrijver Louis Couperus werd geboren. Daarom is het jaar ook uitgeroepen tot Couperus-jaar. Het is volgepland met allerlei activiteiten. Normaal zou je bij zo'n jubileum ook kijken of het mogelijk is om ergens een straat naar de jubilaris genoemd te krijgen, maar dat is bij Couperus niet nodig... Louis Couperus werd in 1863 geboren in Den Haag. Zijn verre voorvaderen heetten nog gewoon 'Kuiper', maar aan het begin van de 17e eeuw werd de familienaam heel chique verlatijnst tot 'Couperus'. Louis Couperus staat met zes werken in de Canon van de Nederlandse letterkunde: Eline Vere (uit 1889), De stille kracht (1900), De boeken der kleine zielen (1901), De berg van licht (1906), Van oude menschen, de dingen die voorbijgaan (1906) en Iskander (1920). Couperus en Willem Elsschot zijn de enige schrijvers die er zes keer in staan. Ter vergelijking: P.C. Hooft en Simon Vestdijk staan er vijf keer in, Ne...

Straten met sneeuw? En namen met sneeuw!

Met al die sneeuw op straat ligt de vraag natuurlijk voor de hand of er ook straatnamen zijn die naar de sneeuw genoemd zijn. Daar ligt dan namelijk het hele jaar sneeuw op straat! Tenzij de naam niet direct iets met sneeuw te maken heeft... Er zijn allerlei planten en dieren met 'sneeuw' in de naam. De plantennaam die bij mij het meest tot de verbeelding spreekt is de Sneeuwbal . Ik heb al eens een stuk geschreven over de Sneeuwbalstraat in Den Haag . Blijkbaar spreekt de naam meer mensen aan, want er zijn ook straten naar de Sneeuwbal genoemd in Poortugaal, Hellevoetsluis, Rotterdam, Nijmegen, Vlaardingen en Amsterdam. Verder hebben we ook nog het Sneeuwklokje (met straten in Naaldwijk, Papendrecht, Venray, Almere, Den Haag en Swifterbant), de Sneeuwheide (met straten in Rotterdam, Helmond en Wolvega) en de Sneeuwbes (in Leiden, Groesbeek, Gouda, Bleiswijk, Musselkanaal, Hoogeveen, Ederveen, Hengelo en Wezep). Ook een mooie naam is de Sneeuwroem ; dit plantje uit de famil...