Over straatnamen met name

Een palindroom is een mooi verschijnsel: het is een symmetrisch woord dat hetzelfde blijft als je het van achter naar voor leest. 'Lepel', bijvoorbeeld, of 'meetsysteem'. Af en toe vragen mensen mij of er in Nederland ook palindromische straatnamen zijn. Zou het niet geweldig zijn om als taalfanaat in de Taartstraat te wonen? Of aan de Staalplaats? Ik heb eens zitten puzzelen of het mogelijk is om palindromische straatnamen te maken met veelgebruikte achtervoegsels zoals -straat, -weg, -laan en -plein. Behalve de Taartstraat en de Staalplaats die ik net al noemde, kom ik dan nog op namen zoals de Naaldlaan, de Edakade, de Geweg en het Nielplein. Maar van die mooie namen komt er niet eentje in het echt voor. Jammer eigenlijk. Er zijn trouwens ook geen plaatsen met een Draveluoboulevard of een Thcargracht, maar dat kan ik wel begrijpen. Er zijn wel plaatsen die kansen hebben laten liggen. Misschien dat ze in Holwerd nog wel het dichtst in de buurt van een palindroom...

Gisteren werd André van Duin 65 jaar. Vanwege dat heuglijke feit is in het Instituut voor Beeld en Geluid in Hilversum een tentoonstelling geopend die helemaal gewijd is aan zijn carrière. En het wordt nog mooier, want de burgemeester van Hilversum maakte bij de opening bekend dat er op het Media Park een straat naar André van Duin zal worden genoemd: de André van Duinboulevard. Het gebeurt niet vaak dat mensen tijdens hun leven al een eigen straatnaam krijgen. Die eer wordt meestal gereserveerd voor grote sporthelden en leden van het koninklijk huis. Bij andere mensen wacht men liever even af tot ze een tijdje overleden zijn, om te voorkomen dat er wellicht nog iets onoorbaars over ze bekend wordt. In Hilversum zijn ze echter druk bezig om de vaderlandse mediahelden aan het eervolle rijtje toe te voegen. In 2007 werden bij het Media Park ook al drie presentatoren vernoemd. Daar hebben ze sindsdien een Mies Bouwmanboulevard, Willem Duysvijver en de Joost den Draaijerrotonde. Joost d...

Er zijn in Nederland nogal wat straten naar bomen genoemd. Er zijn zelfs behoorlijk wat plaatsen met een hele bomenwijk. Bij straten en bomen denk ik meteen aan lanen. De officiële betekenis van het woord 'laan' is namelijk 'straat die aan beide zijden met bomen beplant is'. Maar hebben de meeste bomenstraten ook daadwerkelijk -laan als achtervoegsel? Staan er ook lindes in de Lindelaan ? En is de populier ook populair? Er zijn in Nederland ongeveer 3500 straten die genoemd zijn naar bomen. Van Dennenweg tot Kastanjesingel en van Wilgenstraat tot Esdoornhof . Er zijn ook mooie rijmende straatnamen zoals de Plataanlaan en de Eikdijk (niet te verwarren met de 'ijkdijk' van TNO). Met al die combinaties van voor- en achtervoegsel zijn er veel verschillende straatnamen te bedenken. Laten we eerst eens kijken welke bomen het vaakst vernoemd zijn. De populairste boom in straatnamenland is de berk. Van alle bomenstraten in Nederland is ongeveer 12% genoemd naar de...

Geen mooiere straatnaam dan een historische straatnaam. Als er in een historische omgeving straten nieuwe namen moeten krijgen, is het altijd mooi om te kijken of je daarbij iets met de geschiedenis van het gebied kunt doen. Een goed voorbeeld daarvan zijn de namen die de straten op het terrein van de Westergasfabriek in Amsterdam in 1999 kregen. Het complex van de Westergasfabriek werd tussen 1885 en 1903 gebouwd. In de fabriek werd uit kolen gas geproduceerd, dat bijvoorbeeld werd gebruikt voor de stadsverlichting. Het was op dat moment de grootste steenkolengasfabriek van Amsterdam en de fabriek zou jarenlang een belangrijke functie hebben voor de stad. Het gas uit de Westergasfabriek kreeg echter in de loop der tijd concurrentie van gas uit andere bronnen. Zo ging de gemeente steeds meer over op gas van de Hoogovens in IJmuiden en vanaf 1963 ook op aardgas uit het toen net ontdekte gasveld in Slochteren. In 1967 kwam definitief een einde aan de gasproductie van de Westergasfabriek....

We hebben net één dag vorst gehad en meteen heeft iedereen het over de Elfstedentocht. Maar dat is logisch. Terwijl iedereen zich afvroeg of er dit jaar dan eindelijk weer een Elfstedentocht zou komen, vroeg ik me af of er eigenlijk ook straatnamen zijn genoemd naar de winnaars uit het verleden. Ik heb er geen kunnen vinden. Is dat niet vreemd? Geen Henk Angenentstraat, geen Evert van Benthemplein, geen Reinier Papinglaan en geen Jeen van den Bergplantsoen... Er zijn best wat Nederlandse sporthelden vereerd met een straatnaam - ik denk aan Anton Geesink, Coen Moulijn, Fanny Blankers-Koen en Ard Schenk - maar voor de helden van de 'tocht der tochten' hebben ze blijkbaar nog geen straat kunnen vinden. Er zijn in Nederland wel twee straatnamen die herinneren aan de Elfstedentocht. Dat is op zich best bijzonder, want ik ken geen andere sportevenementen waar een straat naar vernoemd is. De eerste is het Elfstedenplantsoen in Baambrugge. Nabij de ijsbaan is een nieuwe wijk in ont...

In Wormerveer is een 'Prinses Irene-brigade weg'. Ik weet niet of dat de officiële schrijfwijze is die men voor de straatnaam heeft gekozen, maar zo staat het wel op het bordje. Bij de gemeente Zaanstad hebben ze het ook wel over de 'Prinses Irene Brigadeweg' (zonder het streepje). En bij de provincie Noord-Holland kwam ik ergens 'Prinses Irene Brigade Weg' tegen (met allemaal spaties). Blijkbaar is men het er niet helemaal over eens hoe je die straatnaam zou moeten schrijven. Maar hoe moet het dan precies? Het is inderdaad niet makkelijk. Eerst even een stukje geschiedenisles. Na de Duitse invasie in mei 1940 trokken ruim 1200 Nederlandse militairen van allerlei legeronderdelen zich terug naar Engeland. Daar vormden zij in 1941 de basis voor de oprichting van een Nederlandse brigade. Officieel kreeg die de naam 'Koninklijke Nederlandse Brigade "Prinses Irene"'. Dat is een hele mond vol. In de volksmond werd dat gewoon de 'Prinses Irene Bri...

Wilhelminapark, Raadhuispark of Berkhoutpark? Dat was de vraag die de gemeente Voorschoten de laatste jaren bezighield. Aanleiding was een discussie over de rol van burgemeester Berkhout in de Tweede Wereldoorlog: was hij goed of fout? Verdiende hij het wel dat er een prachtig park naar hem is vernoemd? Het park In de jaren dertig van de vorige eeuw werd bij het raadhuis in Voorschoten een park aangelegd. Het park werd 'Wilhelminapark' genoemd en werd mei 1937 feestelijk geopend. Marinus Floris Berkhout was toen net een jaar geleden benoemd tot burgemeester van Voorschoten. Bij de start van de Tweede Wereldoorlog in 1940 probeerde de NSB overal aan de macht te komen. In veel gemeenten werd de zittende burgemeester vervangen door een NSB'er. Berkhout wist echter van geen wijken en bleef gewoon aan in zijn functie als burgemeester. Onder druk van de Duitse bezetter werden tijdens de oorlog in het hele land straatnamen aangepast. Alle namen met een verwijzing naar het koningsh...