Over straatnamen met name

Als ik door een onbekende stad loop, kijk ik altijd mijn ogen uit met al die vreemde straatnamen. Ze vertellen wat over de geschiedenis van de stad of het thema dat voor de wijk gekozen is. Ik ga me dan vanzelf dingen afvragen. Wat zijn Faverolle en Australorp voor dingen? Wie waren Jacob Abels en Peerke Donders ? Wat weten we van de Azuurvlinder ? En wie of wat was Samus Aran ? Soms hebben straatnaamborden onderschriften. Die geven antwoord op al mijn vragen. In de gemeente Beuningen heeft men vorige week besloten dat het antwoord op mijn vraag er voortaan meteen wordt bijgeleverd als er een nieuwe straat wordt gedoopt. De straatnamencommissie heeft voorgesteld om op de straatnaambordjes voortaan een onderschrift toe te voegen, en zo gaat het ook gebeuren. Een nieuwe straat in de Bongerd-zuid in Winssen gaat bijvoorbeeld 'Karmijn' heten. Daarbij komt de vermelding: "Appelras van fruitveredelaar Ir. P. de Sonnaville 1917-1995". Voor uitbreidingsplan Keizershoeve I a...

De oudste bebouwing van Delft staat op een verhoogde kreekwal. Men vermoedt dat daar in de elfde eeuw een grafelijk vroonhof was, een hoeve vanwaaruit de omringende landbouwgronden werden geëxploiteerd. Het Oude Laense Blok is het oudste ontginningsblok in Hof van Delft. De ontginning van dit blok vond in de eerste helft van de elfde eeuw plaats. Een volgende ontginningsblok noemde men vanzelfsprekend het Nieuwe Laense Blok. Twee straatnamen in Delft danken direct of indirect hun naam aan deze ontginningsblokken van bijna 1000 jaar geleden: de Oudelaan en de Nieuwelaan . De oudst bekende vermelding van de Nieuwelaan dateert uit 1537, maar de laan is veel ouder. Waarschijnlijk werd de naam al in de dertiende eeuw gebruikt. Er werden toen in het gebied rondom Delft nieuwe afwateringskanalen gegraven. In tegenstelling tot Nieuwelaan was er lange tijd geen straat in Delft met de naam Oudelaan. Er was wel een Oudelaanmolen. Dat was de oudste molen van de Zuidpolder , die al in de vijfti...

Net buiten het centrum van Delft liggen drie straten waarvan de namen herinneren aan een bijzonder verhaal uit de Nederlandse spoorweggeschiedenis: het verhaal van de kromme lijn van Crommelin.   In 1839 werd in Nederland de eerste spoorlijn geopend: de lijn van Amsterdam naar Haarlem. Een paar jaar later werd de lijn doorgetrokken naar Leiden. Op een landgoed bij Heemstede woonde Mr. Aarnoud Hendrik van Wickevoort Crommelin, heer van Berkenrode. Deze baron wilde erg graag dat Heemstede een eigen station zou krijgen aan de spoorlijn van Haarlem naar Leiden. De spoorwegen wilden dat echter niet. Daar wilde men het aantal stations langs de lijn juist beperkt houden, omdat de trein anders veel te vaak zou moeten stoppen. Natuurlijk was Crommelin onaangenaam verrast toen hij ontdekte dat er ondanks al zijn inspanningen geen station in Heemstede kwam, terwijl er op vijf andere plekken wel een klein stationnetje werd gebouwd. Crommelin zinde op wraak.   Toen een paar jaar later...

Het leek er even op dat alle 68 straten in de nieuwbouwwijk Arcosur (in de Spaanse stad Zaragoza) 'gewoon' genoemd zouden worden naar bekende monumenten, hotspots uit de Pyreneeën en barokke componisten. Maar toen stelden enkele leden van de bewonersvereniging voor een deel van de straten te noemen naar bekende computerspellen. Die spellen maken tegenwoordig namelijk net zozeer onderdeel uit van onze cultuur als die componisten dat driehonderd jaar geleden deden, zo redeneerden zij. En de gemeenteraad van Zaragoza ging daarmee akkoord: twaalf straten in de wijk mochten de naam van een computerspel krijgen. Bij een onderzoek onder de bewoners bleek dat 80 procent graag zou willen dat een straat genoemd zou worden naar Super Mario Bros. En zo geschiede. Vorige week werd onder grote publieke belangstelling de Avenida Súper Mario Bros geopend, een straat van bijna een kilometer lang. De straat zou oorspronkelijk worden genoemd naar Johann Pachelbel, een componist uit de barokper...

In New York gaan ze de komende jaren alle straatnaambordjes vervangen. Niet omdat alle straatnamen veranderen of omdat er fouten op staan. Nee, de bordjes worden vervangen omdat het huidige lettertype niet voldoet aan de nieuwe federale regels. Op alle bordjes in de stad staan de straatnamen nu nog in hoofdletters. Maar volgens de nieuwe regels van de Federal Highway Administration moeten de bordjes voortaan in kleine letters met beginkapitalen worden geschreven. 'BROADWAY' wordt dus 'Broadway' en 'PERRY AV' wordt 'Perry Av'. Volgens de Federal Highway Administration zijn de nieuwe bordjes goed voor de verkeersveiligheid, doordat chauffeurs namen die in kleine letters zijn geschreven sneller kunnen lezen. Bovendien reflecteren de bordjes beter, zodat de teksten in het donker nog eens extra beter te lezen zijn. En sommige mensen vinden de nieuwe schrijfwijze ook gewoon mooier. De nieuwe regel om hoofd- en kleine letters te gebruiken is in 2003 ingevoerd, ...

Aan nieuwe straatnamen worden een aantal eisen gesteld. Een daarvan is dat de naam goed uitspreekbaar is. Daar zijn ze in Barneveld nu ook achter. In Barneveld wordt gewerkt aan een hele nieuwe wijk: Veller II. Bij Barneveld denkt iedereen aan kippen en eieren, en dus leek het wel een goed idee om straten te noemen naar kippenrassen. Begin augustus stemden burgemeester en wethouders daarom mede op voordracht van het Nederlands Pluimveemuseum in met de naamgeving voor zeventien nieuwe straten. De ontsluitingsweg voor de wijk heet nu Hoenderlaan en de zestien andere straten werden voorzien van exotisch klinkende namen als Phoenixlaan en Wyandottelaan. Dit omdat de kippennamen verwant zijn aan de familie van de hoenderachtigen. Vier namen zijn nu echter geschrapt. Deze bleken nauwelijks in één keer goed uit te spreken te zijn. Het gaat om de Araucanalaan, de Faverollelaan, de Australorplaan en de Sebrightlaan. Probeer ze zelf maar eens hardop uit te spreken, want dan merk je meteen wa...

Vorige week was Jef Rademakers op televisie bij De Wereld Draait Door. Hij vertelde daar over zijn verzameling schilderijen uit de Nederlandse romantiek. Eén van zijn favoriete werken is een schilderij van Jacob Abels. Hoe beroemd is Jacob Abels? Matthijs van Nieuwkerk zei het zo: "Jacob Abels vind je prachtig. Maar toch is er geen Jacob Abelsstraat!" Jef Rademakers haalde daarop Gerard Reve aan: "Je schrijft een boek... en er gebeurt niks. Als je geluk hebt, wordt er ooit nog eens een straat naar je genoemd. Maar wie weet nu nog wie Tweede Helmers is?" Maar inderdaad: ik heb geen gemeente kunnen vinden met een Jacob Abelsstraat. Ook al heeft hij prachtige stads- en riviergezichten bij maanlicht geschilderd... als er geen straat naar je genoemd is, heb je het toch niet echt gemaakt. Ik heb trouwens ook geen stad of dorp kunnen vinden waar ze een straat naar Jef Rademakers hebben genoemd.