zondag 15 maart 2015

De ene Pluto is de andere niet - over goden, planeten en striphelden

In Almere hebben ze een Jupitersingel, een Neptunussingel en een Marsstraat. Ze hebben er een buurt waar alle straten naar figuren uit de Griekse en Romeinse mythologie zijn genoemd, zoals de Poseidonsingel en de Apollostraat. En ze hebben er ook nog eens een buurt waar Disney-figuren zoals Donald Duck en Mickey Mouse vernoemd zijn. Volop kansen voor een Plutostraat zou je zeggen. Er zijn in Nederland ongeveer vijftig straten naar Pluto genoemd... maar niet in Almere. Daar is Pluto in geen straten, velden of wegen te vinden.

Pluto is in de Romeinse mythologie de god van de onderwereld. De onderwereld is de plek waar de ziel van overledenen naartoe gaat. Pluto begon zijn 'carrière' als god van de ondergrondse rijkdommen en daar dankt hij ook zijn naam aan; zijn naam zou zijn afgeleid van het Griekse woord voor 'rijkdom'. Na god van de grondstoffen werd hij in de loop der tijd ook god van al het onderaardse en zo uiteindelijk ook de god van de spirituele onderwereld. In die onderwereld bepaalt Pluto het lot dat de ziel in het hiernamaals zal ondergaan. Reden genoeg om hem te vriend te houden.

In Nederland zijn tientallen plaatsen waar in buurtjes of wijken de straten naar figuren uit de Griekse en Romeinse mythologie zijn genoemd. Daar heten de straten naar goden zoals Apollo, Minerva of Mercurius, naar helden zoals Hercules of Achilles, naar schrijvers zoals Homerus, of nog naar andere figuren of begrippen. Op zich past de god Pluto daar best tussen, maar toch zijn de plaatsen waar een straat naar Pluto als god zijn vernoemd op de vingers van één hand te tellen. In Rotterdam en Utrecht zijn bijvoorbeeld straten naar de god Pluto genoemd.

Pluto de planeet
Pluto is ook de naam van een planeet in ons zonnestelsel. De planeet werd in 1930 ontdekt door de astronoom Clyde Tombaugh. Hij was op het juiste spoor gezet door Percival Lowell die al voorspeld had dat er voorbij Neptunus nog een planeet in de baan rond de zon zou draaien. Alle planeten in ons zonnestelsel zijn genoemd naar Griekse en Romeinse goden en dus moest men voor de nieuwe planeet ook op zoek naar een geschikte god. Men koost voor de god Pluto, onder andere omdat de eerste twee letters van die naam de initialen van Percival Lowell vormen. De namen van vier van de vijf manen van Pluto (Styx, Kerberos, Nix en Charon) verwijzen ook naar de onderwereld in de Griekse en Romeinse mythologie. In 2006 werden de definities van wat een planeet precies is aangepast, en vanaf dat moment is Pluto officieel geen planeet meer maar een 'dwergplaneet'.

Er zijn in Nederland tientallen wijken waar de straten naar planeten zijn genoemd. Als je niet meer dan negen straten te vernoemen hebt, is het natuurlijk ook een mooi thema. En als je meer straten nodig hebt, kun je er altijd nog andere namen bij bedenken zoals Planetenbaan en Kometenstraat. Ik heb maar één wijk kunnen vinden waar straten naar negen planeten vernoemd zijn, dus inclusief Pluto, en dat is in Maarn. Daar hebben ze de Mercuriushof, Venushof, Aardbolhof, Marshof, Jupiterhof, Saturnushof, Uranushof en Neptunushof. In totaal zijn er in Nederland ruim veertig wijken waar een straat naar de planeet Pluto genoemd. Al die wijken dateren uit de tijd dat Pluto nog een échte planeet was, en niet slechts een dwergplaneet.

Pluto de striphond
En dan is Pluto ook nog eens de naam van een hond uit de strips van Walt Disney. Hij maakte zijn debuut in 1930, net voordat de planeet Pluto werd ontdekt. Aanvankelijk heette hij Rover, en was hij de hond van Minnie Mouse. Na de ontdekking van de nieuwe planeet werd de naam van de hond veranderd in Pluto. De film The Moose Hunt uit 1931 was de eerste film waarin Pluto het huisdier was van Mickey Mouse. In de wereld van Walt Disney komen een heleboel dieren voor die zich als mensen gedragen, maar Pluto is een van de weinige dieren die 'gewoon' een hond is.

Er is in Nederland één wijk waar de straten naar figuren uit de verhalen van Walt Disney zijn genoemd, en dat is... Almere. Je kunt daar wonen in de Donald Ducklaan, de Dagobertstraat, de Goofystraat, de Gijs Gansstraat, de Guus Gelukstraat, de Katrien Duckstraat, de Mickey Mousestraat, de Wille Wortelstraat en de Lampjestraat. Aan de rand van de buurt ligt nog de Carl Barksweg, genoemd naar de beroemde Disney-tekenaar. Was daar geen mooie weg voor een Plutostraat? In de nabijgelegen buurten hebben ze juist gekozen voor striphelden en hun honden: Asterix en Obelix met Idéfix, Lucky Luke met Rataplan en Kuifje met Bobbie. Waarom dan niet ook Mickey Mouse met zijn Pluto?

Ik weet niet waarom er geen Plutostraat is in Almere, maar misschien heeft men daar wel heel bewust voor gekozen. Misschien vond men het wel verwarrend dat een Plutostraat zowel in de mythologiebuurt als de stripheldenbuurt zou kunnen liggen, en heeft men daarom besloten om de naam maar helemaal niet te gebruiken. Bij de Donald Duckstraat en de Mickeymousestraat heb je die verwarring inderdaad niet.

De Griekse tegenhanger van de Romeinse god Pluto is Hades. Naar hem is in de mythologiebuurt in Almere wel een straat genoemd: de Hadesstraat. Zo is Pluto in Almere toch nog een héél klein beetje vernoemd.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...