Doorgaan naar hoofdcontent

Borrelen op het Marie Heinekenplein. Biertje?

Er zijn in Nederland nauwelijks straatnamen die naar bedrijven of merken zijn genoemd. Dat is heel begrijpelijk want zo'n straatnaam zou veel te veel verbonden zijn aan de identiteit van het bedrijf. Als een bedrijf negatief in het nieuws komt, kan dat negatieve gevolgen hebben voor het imago van een straat die naar het bedrijf is genoemd. Onlangs voerde de gemeente Bergen op Zoom dat nog als reden op toen een voorstel om straatnamen aan bedrijven te gaan 'verkopen' werd afgewezen. Daarnaast willen gemeentes de straatnamen ook niet misbruiken om reclame mee te maken. Maar sluikreclame kan natuurlijk wel...

In de Amsterdamse wijk De Pijp werd in 1993 een groot plein aangelegd. De ruimte voor het plein was vrijgekomen omdat een paar jaar eerder een deel van de Heineken-brouwerij was gesloopt. Het plein moest horecagebied worden en het lag voor de hand om het het Heinekenplein te noemen. De regels van de gemeente Amsterdam staan het echter niet toe dat straten naar bedrijven worden genoemd. En dus moest er een list verzonnen worden.

In dit deel van De Pijp zijn de straten naar Nederlandse schilders genoemd, zoals Ferdinand Bol, Frans Hals, Jacob van Campen en Gerard Dou. Men ontdekte dat Gerard Heineken - de man die in 1864 de Heineken-brouwerij had opgericht - een nicht had die ook schilderijen had gemaakt: Marie Heineken. Zij schilderde voornamelijk stillevens met bloemen die ze cadeau had gekregen of in haar eigen tuin geplukt had. Ze was dus een Nederlandse schilderes en ze was ook al geruime tijd overleden, dus daarmee was de weg vrij om netjes volgens de regels een plein in De Pijp naar haar te noemen. In 1994 werd het Marie Heinekenplein geopend; in de volksmond werd dat natuurlijk al gauw gewoon het Heinekenplein genoemd, maar de regel dat een straat niet naar een bedrijf mag worden genoemd, werd zo vakkundig omzeild.

We zijn inmiddels twintig jaar verder en het plein is toe aan een stevige opknapbeurt. Vorige week werd het ontwerp daarvoor gepresenteerd. Het plein moet veel groener worden en midden op het plein komt een grote fontein in de vorm van een ster. Het is de bedoeling dat de waterstralen groen worden verlicht. Groen met een ster... dat zijn natuurlijk duidelijke verwijzingen naar het Heineken-logo. En dat is niet zo vreemd, want de bierbrouwer betaalt flink mee aan de fontein. Het wordt dus de Heinekenfontein. Als Ajax ooit de Champions League wint, gaat men er ongetwijfeld voor zorgen dat er bier uit die fontein komt.

Maar even voor de duidelijkheid: het Heinekenplein is dus niet naar een bekend biermerk genoemd, maar naar een bekende Nederlandse schilder. Dat je dat weet.

Reacties

"(...) een nichtje had die ook schilderijen had gemaakt". Een nichtje die? Dat zul je bedoelen. Kan die taalfout even worden afgeschoten?
Dinx zei…
Ja, *dat* is inderdaad niet goed. Ik heb er 'nicht' van gemaakt in plaats van 'nichtje'.
M. zei…
Hangt er al werk van haar in het Rijksmuseum?
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Populaire posts van deze blog

Is het nou Dorpstraat of Dorpsstraat - over de tussen-s in straatnamen

Onlangs stelde iemand me de vraag waarom in Rotterdam de Heemraadssingel en het Heemraadsplein een tussen-s hebben, maar de nabijgelegen Heemraadstraat niet. Komt dat door willekeur van de naamgevers of is er iets anders aan de hand? 

Hoe zit het ook al weer met het gebruik van de tussen-s in de Nederlandse taal? In het Taalportaal wordt uitgelegd wanneer er een tussen-s wordt gebruikt in een samenstelling. Die s komt bijvoorbeeld altijd voor als het eerste deel een verkleinwoord is ('meisjesjurk') of een persoonsaanduiding die in het meervoud een s krijgt ('vissersboot'). En een tussen-s kan ook voorkomen wanneer het eerste deel een meervoud op -en heeft ('dorpsplein') of als het eerste deel helemaal geen meervoud heeft ('eeuwigheidswaarde'). Snap je het nog? Vergeet het dan toch maar weer snel, want er zijn ook nog allemaal uitzonderingen op deze regels. De geleerden weten ook niet precies wat nou de functie van die tussen-s is en in welke gevallen di…

De langste straatnamen van Nederland

Wat zijn de langste straatnamen van Nederland? Ik zet deze mooie namen graag voor je op een rijtje.

Om de lengte van een straatnaam te bepalen volstaat het niet om op de straatnaamborden te kijken, want soms hangen er in één straat al borden met verschillende schrijfwijzen van dezelfde naam. Het is beter om uit te gaan van de officiële schrijfwijze van de straatnaam zoals die is vastgelegd in de BAG, de Basisregistraties Adressen en Gebouwen. Dat levert de volgende top-10 op:
Ir. Mr. Dr. van Waterschoot van der Grachtstraat in Heerlen (48 tekens in totaal, 38 tekens zonder punten en spaties)Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat in Gramsbergen (46/41 tekens)Wethouder Fierman Eduard Meerburg senior kade in Katwijk (45/40 tekens)Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg in Tilburg (43/38 tekens)Burgemeester van Nispen van Sevenaerstraat in Laren (42/38 tekens)Burgemeester van Hövell tot Westerflierpad in Halfweg (42/38 tekens)Burgemeester Hoytema van Konijnenburglaan in Scherpe…

Van Arnhem tot San Francisco - iedere stad zijn eigen Lombardstraat. Maar waarom eigenlijk?

Een Lombardsteeg in Alkmaar, een Lombardstraat in Goes, een Lombardkade in Rotterdam en een Lange en Korte Lombardstraat in Den Haag. Een Lombardenstraat en Lombardenvest in Antwerpen, en een Lombardstraat in Brussel. En dan ook nog Lombard Street in Londen, een in Philadelphia en een in San Francisco. Waar komen al die Lombard-straten toch vandaan? Was er misschien ooit een meneer Lombard, en waar heeft hij het dan aan verdiend dat er in de hele wereld straatnamen naar hem zijn genoemd? Nee, de straten zijn niet naar een meneer genoemd, maar naar een heel volk: de Lombarden. Maar waarom zou je daar een straat naar noemen?

De Lombarden zijn de inwoners van Lombardije, de streek rondom Milaan in het noorden van Italië. De naam gaat terug op de 'Longobarden' (de 'Langbaarden'), een Germaanse volksstam waarvan de mannen blijkbaar opvallend lange baarden hadden. Tijdens de Germaanse volksverhuizing in de vijfde eeuw trokken ze naar Noord-Italië en richtten daar een eigen r…

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp?

Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat. Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat, van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd ge…