Doorgaan naar hoofdcontent

De Hulpbrandstofweg en de Belastingdrukhof - isogrammen om in te wonen

Ik verzamel graag rariteiten in straatnamenland. Eerder heb ik bijvoorbeeld al wel eens wat geschreven over straatnamen die een palindroom zijn, over straatnamen met maar één soort klinker erin (de zogenaamde klinkerstraten) en over straatnamen met grote medeklinkerclusters. Deze keer ga ik op zoek naar straatnaamisogrammen.

Een isogram is een woord waar geen letter vaker dan één keer in zit. Het woord 'fiets' is bijvoorbeeld een isogram en 'isogram' zelf ook. De lol is natuurlijk om isogrammen te vinden met zo veel mogelijk letters. In theorie kan een isogram 26 letters lang zijn, maar die komen in de praktijk niet voor. De langste Nederlandse isogrammen die in officiële naslagwerken staan, zijn dampkringslucht, sandwichformule en whiskyproducent. Allemaal 15 letters. Youp van 't Hek doet het met 11 verschillende letters goed in de categorie persoonsnamen.

Een straatnaam met het achtervoegsel -straat, -laan of -plaats kan nooit een isogram zijn, omdat de letter a daar per definitie al dubbel in zit. Daarmee vallen dus al veel straatnamen af. Maar gelukkig blijven er nog genoeg over. Straatnamen zoals het Burchtplein en de Mozartsingel zien er behoorlijk normaal uit, maar daarmee hebben we toch al isogrammen van respectievelijk 11 en 12 tekens te pakken.

Er zijn in Nederland best wat isogramstraatnamen van 13 letters, zoals de Turfschipkade (Zoetermeer), de Nagelkruidhof (Voorhout), de Pakschuitwerf (Leiden), de Danzigerbocht (Amsterdam), het Wimbledonpark (Amstelveen), de Wolthuismarke (Zwolle) en de Kop van Het Ruim (Dronten). Bij isogrammen is altijd de vraag of je de ij als een of twee tekens meetelt; de Langhusterdyk (in Jelsum) telt sowieso mee, maar de Hobelmansdijk (in Halle en in Zelhem) mag alleen in het lijstje met dertienletterige isogrammen als je de i en de j apart telt.

Voor een straatnaamisogram van 14 letters moeten we naar de Oude Vischmarkt in Zaltbommel. Als we de 'ij' als twee tellen, heeft het Blomwijckerpad in Amsterdam ook 14 tekens. Net als bij de medeklinkerclusters valt op dat het voor dit soort records helpt als je een oude schrijfwijze met 'sch' of 'ck' gebruikt. Dan pik je net weer een lettertje extra mee. Dat geldt ook voor het langste straatnaamisogram van Nederland: de Vlaminckhorstweg in Heino. Zestien verschillende letters op een rij!

En de Hulpbrandstofweg en de Belastingdrukhof uit de titel van dit stuk dan? Die zijn toch ook 16 letters? Ja, maar die straatnamen komen niet echt voor - ik heb ze zelf verzonnen. Met Voedingshulpmarkt kom ik tot 17 letters en met de Parfumwinkelsbocht zelfs tot 18 letters. Maar die straatnamen liggen dus nog nergens. Met de Bouwmarktsingel, de Belastingdrukhof, de Hulpbrandstofweg, het Vormbewustzijnpad, de Voedingshulpmarkt en de Parfumwinkelsbocht zou je toch een mooie 'isogramwijk' kunnen vullen. En dan mag de Vlaminckhorstweg er natuurlijk ook nog bij.

Met dank aan @Joosttel voor zijn bijdrage.

Reacties

Jos zei…
Is het toeval dat er een artikel over isogrammen op deze website verschijnt precies op de dag dat taaltovenaar Hugo Brandt Corstius is overleden?
Dinx zei…
@Jos: Ja, dat is toeval. Maar zoals mijn leraar Nederlands altijd zei: toeval bestaat niet, toeval ontstaat.
Joost zei…
Mag het Christenvolkgymjufpad ook in je wijk?
Anoniem zei…
wow, 21 letters. Mooi hoor
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Populaire berichten van deze blog

Bijzonder: in heel Bilthoven is werkelijk geen straat te bekennen!

Bilthoven is een dorp met ruim 20.000 inwoners. Zo op het eerste oog is Bilthoven een dorp als vele anderen: het heeft een winkelcentrum, een bedrijventerrein, wat sportclubs, een begraafplaats en een treinstation. Maar als je wat beter kijkt, zie je dat Bilthoven iets heel bijzonders heeft.

Dat bijzondere heeft natuurlijk iets met straatnamen te maken, anders zou ik er hier niet over schrijven. Maar zelfs de straatnamen van Bilthoven zijn op het eerste oog heel gewoon. Bilthoven heeft een schildersbuurt met een Rembrandtlaan en een Jan Steenlaan, een vogelbuurt met een Staartmeeslaan en een Lijsterlaan, een oranjebuurt met een Emmaplein en een Julianalaan, een componistenbuurt met een Mozartlaan en een Beethovenlaan en een bomenbuurt met een Lindelaan en een Eikenlaan. Zo kennen we wel meer plaatsen! Er is in Bilthoven een buurt waar straten zijn genoemd naar architecten zoals Berlage en Dudok, een jachtbuurt met namen zoals Valkenierlaan en Drift, een buurt met ruimtenamen zoals Mel…

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp?

Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat. Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat, van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd ge…

Wie heeft de straatnamen van Monopoly gekozen?

De Barteljorisstraat, Neude, A-Kerkhof en de Kalverstraat. Iedereen kent de straatnamen uit het Monopoly-spel. Maar waarom hebben nou juist deze straatnamen een plekje in het spel gekregen? Waarom heeft men uit Rotterdam niet de Weena of de Lijnbaan gekozen, en voor Amsterdam de P.C. Hooftstraat? En waarom zitten Haarlem en Arnhem er wel in, en Maastricht en Eindhoven niet? Wie heeft dat allemaal bedacht?

Voor de geschiedenis van het spel gaan we even helemaal terug naar 1904. Elizabeth Magie vroeg toen patent aan op het bordspel 'The Landlord's Game'. Geïnspireerd door dat spel liet Charles Darrow in 1934 in eigen beheer 5000 exemplaren van het spel 'Monopoly' maken en die waren binnen een jaar verkocht. Toen toonde Parker Brothers interesse om het spel in de Verenigde Staten uit te geven. Zij verkochten binnen een jaar meer dan een miljoen exemplaren. De populariteit van het spel bleef niet onopgemerkt en de Engelse firma Waddington kocht in 1936 de rechten om het…

De langste straatnamen van Nederland

Wat zijn de langste straatnamen van Nederland? Ik zet deze mooie namen graag voor je op een rijtje.

Om de lengte van een straatnaam te bepalen volstaat het niet om op de straatnaamborden te kijken, want soms hangen er in één straat al borden met verschillende schrijfwijzen van dezelfde naam. Het is beter om uit te gaan van de officiële schrijfwijze van de straatnaam zoals die is vastgelegd in de BAG, de Basisregistraties Adressen en Gebouwen. Dat levert de volgende top-10 op:
Ir. Mr. Dr. van Waterschoot van der Grachtstraat in Heerlen (48 tekens in totaal, 38 tekens zonder punten en spaties)Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat in Gramsbergen (46/41 tekens)Wethouder Fierman Eduard Meerburg senior kade in Katwijk (45/40 tekens)Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg in Tilburg (43/38 tekens)Burgemeester van Nispen van Sevenaerstraat in Laren (42/38 tekens)Burgemeester van Hövell tot Westerflierpad in Halfweg (42/38 tekens)Burgemeester Hoytema van Konijnenburglaan in Scherpe…