Doorgaan naar hoofdcontent

Straten met sneeuw? En namen met sneeuw!

Met al die sneeuw op straat ligt de vraag natuurlijk voor de hand of er ook straatnamen zijn die naar de sneeuw genoemd zijn. Daar ligt dan namelijk het hele jaar sneeuw op straat! Tenzij de naam niet direct iets met sneeuw te maken heeft...

Er zijn allerlei planten en dieren met 'sneeuw' in de naam. De plantennaam die bij mij het meest tot de verbeelding spreekt is de Sneeuwbal. Ik heb al eens een stuk geschreven over de Sneeuwbalstraat in Den Haag. Blijkbaar spreekt de naam meer mensen aan, want er zijn ook straten naar de Sneeuwbal genoemd in Poortugaal, Hellevoetsluis, Rotterdam, Nijmegen, Vlaardingen en Amsterdam. Verder hebben we ook nog het Sneeuwklokje (met straten in Naaldwijk, Papendrecht, Venray, Almere, Den Haag en Swifterbant), de Sneeuwheide (met straten in Rotterdam, Helmond en Wolvega) en de Sneeuwbes (in Leiden, Groesbeek, Gouda, Bleiswijk, Musselkanaal, Hoogeveen, Ederveen, Hengelo en Wezep). Ook een mooie naam is de Sneeuwroem; dit plantje uit de familie van de asperge heeft alleen in Twello een straat gekregen.

Ik heb vier sneeuwdieren kunnen vinden waar straten naar genoemd zijn: de Sneeuwgans (in Uithoorn, Nibbixwoud, Nieuwegein en Alkmaar), de Sneeuwgors (in Emmen, Zoutelande, Noordwijk en Nuenen), de Sneeuwuil (Bedum, Emmen en Mierlo) en de Sneeuwvink (in Emmen). Ik weet niet of het toeval is, maar het zijn allemaal vogels. Op de Sneeuwgansstraat in Alkmaar en de Sneeuwgorshof in Nuenen na, hebben al deze sneeuwdierenstraatnamen verder geen achtervoegsels: de naam van het dier is de naam van de straat. In Emmen hebben ze dus drie sneeuwstraten: je kunt er in vijf minuten van de Sneeuwvink naar de Sneeuwuil fietsen; je komt dan onderweg ook nog door de Sneeuwgors.

Zo wit als sneeuw

In sommige wijken komt alleen maar een straat met 'Sneeuw-' voor omdat het achtervoegsel zo mooi in het thema van de wijk past. In Best is bijvoorbeeld een wijk waar alle straten naar heuvels zijn genoemd; '-heuvel' is daar ook het vaste achtervoegsel. Tussen straten zoals de Praalheuvel, de Rijpheuvel en de Turfheuvel ligt daar ook de Sneeuwheuvel. In Houten hebben ze een wijk met allemaal soorten water. Je hebt er IJswater en Smeltwater, maar ook Fonteinwater en Bluswater. En daar ligt ook de straat Sneeuwwater. Zo ligt in Zoetermeer tussen Roomwit, Spierwit en Titaanwit ook de straat Sneeuwwit.

Hmm, Sneeuwwit. Je zou misschien verwachten dat er wel ergens een sprookjeswijk ligt waar een straat naar Sneeuwwitje is genoemd, maar die heb ik niet kunnen vinden. Ik weet maar één straat die naar een persoon is genoemd: in Veendam is een Pieter Sneeuwplein. Pieter Sneeuw was directeur van de Rijkslandbouwwinterschool. Ook deze Sneeuw is helaas gevallen: hij overleed in 1944 in Kamp Westerbork.

Weer of geen weer

Op mijn zoektocht naar sneeuwstraten ontdekte ik ook allemaal wijken waar de straten naar natuurverschijnselen of weeromstandigheden zijn genoemd. Een mooie ontdekking, want dat thema kende ik nog niet. In zo'n wijk in Elst liggen bijvoorbeeld straten die Regenboog, Dauw en Ochtendnevel heten. En daar liggen de Sneeuwjacht en de Sneeuwvlok mooi tussen. Een Sneeuwjacht kun je ook vinden in De Meern; daar ligt de straat tussen het Wolkendek, de Dauw, de Rijp en de IJsheiligen. Voor een andere Sneeuwvlok moeten we naar Assendelft, waar ze bijvoorbeeld ook de IJsbloem en het Schemerlicht kennen. Het blijkt een rijk thema te zijn waar je veel kanten mee opkunt. En dat is handig want als de wijk groeit, kun je er altijd nog gemakkelijk nieuwe straatnamen bij verzinnen.

Wat hebben we nog meer voor sneeuwstraten? Op Schiphol hebben ze een Sneeuwploegstraat. En in Vaals ligt - bijna tegen de Duitse grens - een Sneeuwbergstraat. Die namen lijken daar allebei wel op hun plek.

De Sneeuwvlerk en de Waloen

En dan zit ik nog met de Sneeuwvlerk in Franeker. Bij 'sneeuwvlerk' dacht ik eerst aan een kwajongen die sneeuwballen gooit - bijvoorbeeld in de Sneeuwbalstraat in Den Haag. Een winterschoffie dus eigenlijk, een koudekinkel of een ijsrekel. Maar dat is waarschijnlijk niet waar ze in Franeker aan dachten toen ze de straatnaam bedachten. Een vlerk is ook een ander woord voor de vleugel van een vogel, en daarmee komen we al meer in de buurt. De andere namen in de buurt zijn namelijk Snepper,
Schepsnavel, Maanvogel, Watersnater, Waloen, Windzwever en Severander. Stuk voor stuk prachtige namen en het lijkt me duidelijk dat de namen allemaal iets met vogels te maken hebben, maar ik heb geen idee wat precies. Zijn het bijnamen van vogels? Ik kan me ook voorstellen dat het vogelsoorten zijn: de een zweeft in de wind, de andere schept met zijn snavel en de derde snatert in het water. Zoiets. Wie weet hoe het zit, mag het zeggen!

Reacties

Anoniem zei…
De maanvogel is een fabeldier dat alleen voorkomt in sprookjes en vertellingen. Hoewel het dier wordt gezien als de tegenhanger van de feniks, heeft het geen enkele mythologische referentie. Omdat de naam maanvogel suggereert dat het dier vooral 's nachts actief is en volgens enkele sprookjes erg mooi kan zingen, is zijn herkomst al snel te herleiden tot de nachtegaal, die een gelijkwaardige reputatie geniet.
musiqolog zei…
De scherpsnavel is ook een fictieve vogel, die voorkomt in het boek Koning van Katoren van Jan Terlouw. Ik neem aan dat we de hele wijk in die hoek moeten zoeken...
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Populaire posts van deze blog

Is het nou Dorpstraat of Dorpsstraat - over de tussen-s in straatnamen

Onlangs stelde iemand me de vraag waarom in Rotterdam de Heemraadssingel en het Heemraadsplein een tussen-s hebben, maar de nabijgelegen Heemraadstraat niet. Komt dat door willekeur van de naamgevers of is er iets anders aan de hand? 

Hoe zit het ook al weer met het gebruik van de tussen-s in de Nederlandse taal? In het Taalportaal wordt uitgelegd wanneer er een tussen-s wordt gebruikt in een samenstelling. Die s komt bijvoorbeeld altijd voor als het eerste deel een verkleinwoord is ('meisjesjurk') of een persoonsaanduiding die in het meervoud een s krijgt ('vissersboot'). En een tussen-s kan ook voorkomen wanneer het eerste deel een meervoud op -en heeft ('dorpsplein') of als het eerste deel helemaal geen meervoud heeft ('eeuwigheidswaarde'). Snap je het nog? Vergeet het dan toch maar weer snel, want er zijn ook nog allemaal uitzonderingen op deze regels. De geleerden weten ook niet precies wat nou de functie van die tussen-s is en in welke gevallen di…

De langste straatnamen van Nederland

Wat zijn de langste straatnamen van Nederland? Ik zet deze mooie namen graag voor je op een rijtje.

Om de lengte van een straatnaam te bepalen volstaat het niet om op de straatnaamborden te kijken, want soms hangen er in één straat al borden met verschillende schrijfwijzen van dezelfde naam. Het is beter om uit te gaan van de officiële schrijfwijze van de straatnaam zoals die is vastgelegd in de BAG, de Basisregistraties Adressen en Gebouwen. Dat levert de volgende top-10 op:
Ir. Mr. Dr. van Waterschoot van der Grachtstraat in Heerlen (48 tekens in totaal, 38 tekens zonder punten en spaties)Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat in Gramsbergen (46/41 tekens)Wethouder Fierman Eduard Meerburg senior kade in Katwijk (45/40 tekens)Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg in Tilburg (43/38 tekens)Burgemeester van Nispen van Sevenaerstraat in Laren (42/38 tekens)Burgemeester van Hövell tot Westerflierpad in Halfweg (42/38 tekens)Burgemeester Hoytema van Konijnenburglaan in Scherpe…

Van Arnhem tot San Francisco - iedere stad zijn eigen Lombardstraat. Maar waarom eigenlijk?

Een Lombardsteeg in Alkmaar, een Lombardstraat in Goes, een Lombardkade in Rotterdam en een Lange en Korte Lombardstraat in Den Haag. Een Lombardenstraat en Lombardenvest in Antwerpen, en een Lombardstraat in Brussel. En dan ook nog Lombard Street in Londen, een in Philadelphia en een in San Francisco. Waar komen al die Lombard-straten toch vandaan? Was er misschien ooit een meneer Lombard, en waar heeft hij het dan aan verdiend dat er in de hele wereld straatnamen naar hem zijn genoemd? Nee, de straten zijn niet naar een meneer genoemd, maar naar een heel volk: de Lombarden. Maar waarom zou je daar een straat naar noemen?

De Lombarden zijn de inwoners van Lombardije, de streek rondom Milaan in het noorden van Italië. De naam gaat terug op de 'Longobarden' (de 'Langbaarden'), een Germaanse volksstam waarvan de mannen blijkbaar opvallend lange baarden hadden. Tijdens de Germaanse volksverhuizing in de vijfde eeuw trokken ze naar Noord-Italië en richtten daar een eigen r…

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp?

Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat. Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat, van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd ge…