Doorgaan naar hoofdcontent

Kerst in alle straten

Kerstmis is een eeuwenoude traditie. Daar zou je toch iets van terug moeten zien in onze straatnaamgeving. Vandaag is een mooie dag om uit te zoeken wat voor kerst-achtige straatnamen er zijn.

Er zijn in Nederland een heleboel Akkerstraten, Bakkerstegen, Donkerstraten, Fokkerstraten, Klinkerstraten, Mandenmakerstraten, Pottenbakkerstraten en Zeilmakerstraten. Stuk voor stuk straten waar je letterlijk wel iets van kerst in terugziet, maar figuurlijk hebben ze natuurlijk weinig met kerst te maken. Nou, de Donkerstraat misschien, omdat kerst ook het feest van het licht is. Maar echt kerst is het allemaal niet. Met het Kerstomaatplantsoen (in Amsterdam) kom we op het oog al wat meer in de buurt, maar een kerstomaat heeft toch maar weinig met kerst te maken.

Er zijn op enkele plekken in het land straatnamen die met 'Kersten' beginnen. Er ligt bijvoorbeeld een Kerstenberg in Milsbeek, een Kerstenstraat in IJsselstein en een Kerstendijk in Rotterdam. Is dat het meervoud van kerst: één kerst, twee kersten? Nee. De Kerstenberg in Milsbleek blijkt gewoon zo te heten omdat er ooit ene Gradus Kersten woonde. In de Kerstendijk in Rotterdam is 'kersten' een verwijzing naar het oude woord voor 'christen'.

De plant met de Latijnse naam Euphorbia pulcherrima wordt sinds de zestiende eeuw met kerstmis geassocieerd. De rode plant is bekend als kerstster of kerstroos. Voor kerstrozen kunnen we terecht in de Kerstroosgaarde in Gouda, de Kerstrooslaan in Eindhoven, het Kerstroosplein in Eindhoven, of de Kerstroosstraat in Valkenswaard of Rotterdam. Straatnaampuristen vieren kerst natuurlijk in de Kerstroos in Leiden.

In de kerststal
Zouden we met straatnamen misschien een complete kerststal bij elkaar kunnen vinden? Voor Maria nemen we de Mariahof in Schiedam, de Marialaan in Susteren of de Mariadijk in Ooltgensplaat. Voor Jozef gaan we naar de Jozefdreef in Oude-Tonge, het Jozefplein in Valkenswaard of de Jozefstraat in Susteren. (Er zijn ook een heleboel plaatsen met een Jozef Israelstraat - daar zit niet alleen de naam van Jozef in maar ook het land waar de kerststal stond! Maar Jozef Israel was gewoon een schilder dus die telt nu even niet mee.) Wat hebben we dan nog meer nodig? Een os en een ezel! Daarvoor gaan we naar de Oschweg in Zeeland of de Osdijk in Noordlaren, en naar de Ezelmarkt in Maastricht of de Ezelstraat in Sluis. Check.

We gaan verder naar de Herderstraat in Heesch of de Herdersveld in Someren, en dan meteen ook maar naar de Schaapsweg in Sint Odilienberg of de Schaapsdijk in Uden. Dan hebben we ook meteen een herder en wat schapen erbij. Vervolgens nog de Driekoningenstraat in Arnhem, de Driekoningenweg in Nijmegen en het Driekoningenplein in 's-Hertogenbosch. En dan eindigen we onze kersttoch in de Kribbe in Didam. En dat alles speelt zich dan heel toepasselijk af in de Stalstraat in Goes, Vianen, Groningen of Arnhem.

Een straatnamenkerststal, die krijgen we vrij eenvoudig bij elkaar. Maar de hoofdrolspeler, het kindeke Jezus? Daar heb ik geen Nederlandse straatnamen bij kunnen vinden, dus daarvoor gaan we maar naar België. Naar de Jezusstraat in Antwerpen bijvoorbeeld.

Reacties

Joost zei…
Misschien toch maar naar de Kerkstraat? Dat is een anagram van 'kerstkaart'.
Jesse Kuiper zei…
In België hebben ze wel diverse straten die vernoemd zijn naar Jezus: de Jezusstraat in Antwerpen, de Christus Koninglaan in Mortsel en de Christusstraat/Rue du Christ in Moeskroen.

In Maastricht hadden ze vroeger het Christusstraatje. Die naam komt (schijnbaar) binnenkort weer terug als het "Oud Christusstraatje". Bron: http://forum.mestreechonline.nl/showthread.php?t=2734
Jesse Kuiper zei…
Toch één gevonden al is het via een omweg: de El Salvadordreef in Utrecht. Die is uiteraard vernoemd naar een land in Midden-Amerika, maar "El Salvador" is Spaans voor "De Verlosser", een naam voor de Here Jezus.
Dinx zei…
Dat is inderdaad een flinke omweg, Jesse. Geen wonder dat je er pas na kerst mee komt. ;-)

(Maareh, Jezus werd toch niet meteen bij zijn geboort al de Verlosser genoemd?)
Rob Essers zei…
In Nijmegen zijn in 2008 de oude namen Groot Bethlehem en Klein Bethlehem in ere hersteld.
Een van de middeleeuwse nonnenkloosters op de Hessenberg heette Bethlehem. Dit klooster lag in het Onze Lieve Vrouwenvierdel (een van de vier kwartieren van de stad). De beide gassen (= stegen) werden aangeduid met dezelfde naam als het klooster. In de 19e en 20e eeuw werd onderscheid gemaakt tussen Bethlehem No. 1 (Groot Bethlehem) en Bethlehem No. 2 (Klein Bethlehem). De openbare ruimten verdwenen in 1924 en 1961, maar liggen nu weer nagenoeg op dezelfde plaats.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Populaire berichten van deze blog

Bijzonder: in heel Bilthoven is werkelijk geen straat te bekennen!

Bilthoven is een dorp met ruim 20.000 inwoners. Zo op het eerste oog is Bilthoven een dorp als vele anderen: het heeft een winkelcentrum, een bedrijventerrein, wat sportclubs, een begraafplaats en een treinstation. Maar als je wat beter kijkt, zie je dat Bilthoven iets heel bijzonders heeft.

Dat bijzondere heeft natuurlijk iets met straatnamen te maken, anders zou ik er hier niet over schrijven. Maar zelfs de straatnamen van Bilthoven zijn op het eerste oog heel gewoon. Bilthoven heeft een schildersbuurt met een Rembrandtlaan en een Jan Steenlaan, een vogelbuurt met een Staartmeeslaan en een Lijsterlaan, een oranjebuurt met een Emmaplein en een Julianalaan, een componistenbuurt met een Mozartlaan en een Beethovenlaan en een bomenbuurt met een Lindelaan en een Eikenlaan. Zo kennen we wel meer plaatsen! Er is in Bilthoven een buurt waar straten zijn genoemd naar architecten zoals Berlage en Dudok, een jachtbuurt met namen zoals Valkenierlaan en Drift, een buurt met ruimtenamen zoals Mel…

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp?

Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat. Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat, van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd ge…

Wie heeft de straatnamen van Monopoly gekozen?

De Barteljorisstraat, Neude, A-Kerkhof en de Kalverstraat. Iedereen kent de straatnamen uit het Monopoly-spel. Maar waarom hebben nou juist deze straatnamen een plekje in het spel gekregen? Waarom heeft men uit Rotterdam niet de Weena of de Lijnbaan gekozen, en voor Amsterdam de P.C. Hooftstraat? En waarom zitten Haarlem en Arnhem er wel in, en Maastricht en Eindhoven niet? Wie heeft dat allemaal bedacht?

Voor de geschiedenis van het spel gaan we even helemaal terug naar 1904. Elizabeth Magie vroeg toen patent aan op het bordspel 'The Landlord's Game'. Geïnspireerd door dat spel liet Charles Darrow in 1934 in eigen beheer 5000 exemplaren van het spel 'Monopoly' maken en die waren binnen een jaar verkocht. Toen toonde Parker Brothers interesse om het spel in de Verenigde Staten uit te geven. Zij verkochten binnen een jaar meer dan een miljoen exemplaren. De populariteit van het spel bleef niet onopgemerkt en de Engelse firma Waddington kocht in 1936 de rechten om het…

De langste straatnamen van Nederland

Wat zijn de langste straatnamen van Nederland? Ik zet deze mooie namen graag voor je op een rijtje.

Om de lengte van een straatnaam te bepalen volstaat het niet om op de straatnaamborden te kijken, want soms hangen er in één straat al borden met verschillende schrijfwijzen van dezelfde naam. Het is beter om uit te gaan van de officiële schrijfwijze van de straatnaam zoals die is vastgelegd in de BAG, de Basisregistraties Adressen en Gebouwen. Dat levert de volgende top-10 op:
Ir. Mr. Dr. van Waterschoot van der Grachtstraat in Heerlen (48 tekens in totaal, 38 tekens zonder punten en spaties)Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat in Gramsbergen (46/41 tekens)Wethouder Fierman Eduard Meerburg senior kade in Katwijk (45/40 tekens)Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg in Tilburg (43/38 tekens)Burgemeester van Nispen van Sevenaerstraat in Laren (42/38 tekens)Burgemeester van Hövell tot Westerflierpad in Halfweg (42/38 tekens)Burgemeester Hoytema van Konijnenburglaan in Scherpe…