Doorgaan naar hoofdcontent

Wat doe je met je Q en je X bij Straatnamenscrabble?

Als je veel Scrabble of Wordfeud speelt, heb je al die woorden op een gegeven moment wel gezien. Ben je toe aan een nieuwe uitdaging? Speel dan eens een potje Straatnamenscrabble! De regels zijn heel simpel: je mag met je letters alleen bestaande straatnamen op het bord leggen. En straatnamen met spaties erin zijn natuurlijk niet toegestaan.

Er zitten maar zes A's in het Scrabblespel. Je kunt dus in totaal maar drie keer een -straat of -laan op het bord leggen, en dan zijn alle A's al op. Met 18 E's is er behoorlijk wat ruimte voor -wegen, -dreven en -stegen. Maar toch is het het beste om je vooral te richten op straatnamen zonder achtervoegsel. Natuurlijk zijn de korte straatnamen van drie letters (zoals Aak, Dam, Wal en Zon) of twee letters (zoals Eg, Ra, Es en Aa) erg populair. En als je een A, B of E hebt, kun je daarmee ook gewoon een straatnaam van één letter leggen. Maar wat moet je wanneer je een Q, X of Y op je plankje hebt? Helaas bestaan er geen straatnamen die Qat, Ex en Yen heten. Ik heb eens uitgezocht hoeveel straatnamen er zijn die met een Y, Q of X beginnen. (Natuurlijk zijn er ook straatnamen waar die letters ergens halverwege voorkomen, maar die heb ik even buiten beschouwing gelaten.)

De Y van Yale en YellowstoneLaten we beginnen met de Y. Die mag je alleen gebruiken als echte Y, en dus niet voor plaatsnamen met een IJ. Maar dan is er nog steeds voldoende keuze. Het zou mooi zijn om Ysselsteynseweg (de weg van Ysselsteyn naar Heide) of Ypeloschoolweg (in Wierden) te leggen, want dan ligt het bord meteen van links naar rechts vol. Als Ypeloschoolweg niet in één keer lukt, kun je beter de Ypeloweg proberen, want die bestaat ook. Andere mooie Y-straatnamen om te leggen zijn Ymkersstrjitte (in Burgum), Yersekestraat (Rotterdam), Ylostinslaan (IJlst), Ypeijstraat (Leeuwarden), Yperstraat (Delft) of Yalelaan (Utrecht). Maar de kans is groter dat het bij een korte straatnaam blijft. Bijzonder populair bij straatnamenscrabbelaars zijn daarom de Ymker (in De Knipe) en natuurlijk vooral de Ye (in Edam). Het zou mooi zijn als je ook de Yndyk (in Boazum) kon leggen, maar er zit helaas maar één Y in het spel.

De Q van Querido en QuaedvliegWonderbaarlijk genoeg zijn er ook een heleboel straten die met een Q beginnen. De langste aaneengeschreven straatnamen met een Q zijn Quarleshavenstraat (in Nieuw en Sint Joosland) en Queenboroughstraat (in Brielle), maar die passen duidelijk niet op het bord. De Quadrillestraat en de Quickstepstraat (beide in Almere), de Quistkostsedijk (in Kwadendamme) en het Quirijnstokpark (Tilburg) zijn allemaal vijftien letters, dus die zouden precies passen. Ook mooie straatnamen om te leggen, zijn Quirinaalhof (Maastricht), Quintstraat (Rotterdam), Quackelaer (Eersel) en Quistplan (Zoetermeer). Stuk voor stuk prachtige straatnamen, maar je ziet ze in de praktijk maar zelden op een Scrabblebord terug. De kortste straatnamen met een Q zijn Quadrans (in Elst), Quartier (Oud Vossemeer), Quaklaan (Zuidland) en Quelle (Bocholtz). De beste kans om je Q kwijt te raken, is als er al Laan op het bord ligt (die straatnaam komt vaker voor in Nederland), want dan hoef je alleen nog maar Quak ervoor te leggen.

De X van Xenon en XylofoonEr zijn in Nederland slechts tien straatnamen die met een X beginnen. Niet een daarvan is langer dan vijftien letters, dus ze passen allemaal in één keer op het Scrabblebord. Tot zover het goede nieuws. De kortste is acht letters en dat is één letter meer dan je op je plankje hebt liggen. De X-straatnamen zijn van lang naar kort: Xylofoonstraat (in Uden), Xaverystraat ('s-Gravenhage), Xaveriuslaan (Driebergen-Rijsenburg), Xanthippehof (Eindhoven), Xylofoonlaan (Eindhoven), Xenophonlaan (Utrecht), Xenonstraat (Almere), Xylofoonpad (Nijmegen) en de Xenonweg (Amersfoort). In de fraaie opsomming kun je - in willekeurige volgorde - chemische elementen herkennen, en muziekinstrumenten, oude Grieken, een Spaanse missionaris en een Vlaamse beeldhouwer. Het lijstje is maar kort, maar er zitten toch al best wat straatnamen tussen met zowel een X als een Y erin. Er zijn dus volop mogelijkheden om punten te scoren als je die twee letters samen op je plankje hebt liggen!

Even een testje tot slot. Stel dat je op je plankje de letters EFHILOP hebt liggen... wat zou je daarmee kunnen doen? Precies! Als er ergens op het bord een vrije N ligt, kun je er Hofplein van maken!

Reacties

Jos zei…
Ha, het is bij Straatnamenscrabble helemaal een uitdaging om straten aan te leggen die ook echt met elkaar kruisen. Als Hofplein op het bord ligt, is het mooi om daar Coolsingel aan te leggen. En dan kijken of iemand aan het andere einde Blaak kan leggen! :)
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Populaire posts van deze blog

Is het nou Dorpstraat of Dorpsstraat - over de tussen-s in straatnamen

Onlangs stelde iemand me de vraag waarom in Rotterdam de Heemraadssingel en het Heemraadsplein een tussen-s hebben, maar de nabijgelegen Heemraadstraat niet. Komt dat door willekeur van de naamgevers of is er iets anders aan de hand? 

Hoe zit het ook al weer met het gebruik van de tussen-s in de Nederlandse taal? In het Taalportaal wordt uitgelegd wanneer er een tussen-s wordt gebruikt in een samenstelling. Die s komt bijvoorbeeld altijd voor als het eerste deel een verkleinwoord is ('meisjesjurk') of een persoonsaanduiding die in het meervoud een s krijgt ('vissersboot'). En een tussen-s kan ook voorkomen wanneer het eerste deel een meervoud op -en heeft ('dorpsplein') of als het eerste deel helemaal geen meervoud heeft ('eeuwigheidswaarde'). Snap je het nog? Vergeet het dan toch maar weer snel, want er zijn ook nog allemaal uitzonderingen op deze regels. De geleerden weten ook niet precies wat nou de functie van die tussen-s is en in welke gevallen di…

De langste straatnamen van Nederland

Wat zijn de langste straatnamen van Nederland? Ik zet deze mooie namen graag voor je op een rijtje.

Om de lengte van een straatnaam te bepalen volstaat het niet om op de straatnaamborden te kijken, want soms hangen er in één straat al borden met verschillende schrijfwijzen van dezelfde naam. Het is beter om uit te gaan van de officiële schrijfwijze van de straatnaam zoals die is vastgelegd in de BAG, de Basisregistraties Adressen en Gebouwen. Dat levert de volgende top-10 op:
Ir. Mr. Dr. van Waterschoot van der Grachtstraat in Heerlen (48 tekens in totaal, 38 tekens zonder punten en spaties)Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat in Gramsbergen (46/41 tekens)Wethouder Fierman Eduard Meerburg senior kade in Katwijk (45/40 tekens)Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg in Tilburg (43/38 tekens)Burgemeester van Nispen van Sevenaerstraat in Laren (42/38 tekens)Burgemeester van Hövell tot Westerflierpad in Halfweg (42/38 tekens)Burgemeester Hoytema van Konijnenburglaan in Scherpe…

Van Arnhem tot San Francisco - iedere stad zijn eigen Lombardstraat. Maar waarom eigenlijk?

Een Lombardsteeg in Alkmaar, een Lombardstraat in Goes, een Lombardkade in Rotterdam en een Lange en Korte Lombardstraat in Den Haag. Een Lombardenstraat en Lombardenvest in Antwerpen, en een Lombardstraat in Brussel. En dan ook nog Lombard Street in Londen, een in Philadelphia en een in San Francisco. Waar komen al die Lombard-straten toch vandaan? Was er misschien ooit een meneer Lombard, en waar heeft hij het dan aan verdiend dat er in de hele wereld straatnamen naar hem zijn genoemd? Nee, de straten zijn niet naar een meneer genoemd, maar naar een heel volk: de Lombarden. Maar waarom zou je daar een straat naar noemen?

De Lombarden zijn de inwoners van Lombardije, de streek rondom Milaan in het noorden van Italië. De naam gaat terug op de 'Longobarden' (de 'Langbaarden'), een Germaanse volksstam waarvan de mannen blijkbaar opvallend lange baarden hadden. Tijdens de Germaanse volksverhuizing in de vijfde eeuw trokken ze naar Noord-Italië en richtten daar een eigen r…

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp?

Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat. Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat, van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd ge…