Doorgaan naar hoofdcontent

Hoe noem je een straat naar de Koninklijke Nederlandse Brigade "Prinses Irene"?

In Wormerveer is een 'Prinses Irene-brigade weg'. Ik weet niet of dat de officiële schrijfwijze is die men voor de straatnaam heeft gekozen, maar zo staat het wel op het bordje. Bij de gemeente Zaanstad hebben ze het ook wel over de 'Prinses Irene Brigadeweg' (zonder het streepje). En bij de provincie Noord-Holland kwam ik ergens 'Prinses Irene Brigade Weg' tegen (met allemaal spaties). Blijkbaar is men het er niet helemaal over eens hoe je die straatnaam zou moeten schrijven. Maar hoe moet het dan precies?

Het is inderdaad niet makkelijk. Eerst even een stukje geschiedenisles. Na de Duitse invasie in mei 1940 trokken ruim 1200 Nederlandse militairen van allerlei legeronderdelen zich terug naar Engeland. Daar vormden zij in 1941 de basis voor de oprichting van een Nederlandse brigade. Officieel kreeg die de naam 'Koninklijke Nederlandse Brigade "Prinses Irene"'. Dat is een hele mond vol. In de volksmond werd dat gewoon de 'Prinses Irene Brigade'. De brigade nam deel aan de operatie 'Market Garden' in 1944 en was daarna onder andere betrokken bij de bevrijding van Eindhoven, Tilburg en Den Haag.

Na de korte geschiedenisles gaan we door met de Nederlandse les. Want hoe zit dat ook alweer met samenstellingen met een naam? Simpel: die schrijven we gewoon aaneen. Een lamp van Philips is dus een 'Philipslamp'. Eventueel mag je een streepje gebruiken om de naam er wat duidelijker uit te laten komen: 'Philips-lamp'. Als er een spatie in de naam zit, blijft die in de samenstelling behouden. Zo wordt een lid van de Tweede Kamer een 'Tweede Kamerlid'. Ook hier geldt weer dat je best een streepje mag gebruiken voor de duidelijkheid: 'Tweede Kamer-lid'. Een brigade die naar Prinses Irene genoemd is, heet dus eigenlijk de 'Prinses Irenebrigade' of 'Prinses Irene-brigade'. Ze hebben er destijds echter voor gekozen om het de 'Prinses Irene Brigade' te noemen. De brigade is in Engeland opgericht, dus misschien was men bij de keuze van de naam 'Prinses Irene Brigade' ook wel een beetje onder de Engelse invloed. Daar kun je van vinden wat je wilt, maar als iemand een naam bedenkt, hoeft hij zich niet per se aan de taalregels te houden.

Nu terug naar de straat. De Prinses Irene Brigade heeft veel goed werk gedaan, dus het is best begrijpelijk dat ze er in Wormerveer een weg naar wilden noemen. Officieel zou dat dan de 'Koninklijke Nederlandse Brigade "Prinses Irene"-weg' worden, met de naam voluit en '-weg' erachter. Ik snap wel waarom ze daar niet voor gekozen hebben. Met de korte versie van de naam wordt het de 'Prinses Irene Brigade-weg', met weer een streepje voor de duidelijkheid. In Wormerveer heeft men voor de straatnaam gekozen voor de schrijfwijze 'Prinses Irene-brigade weg'. Daarin staan precies genoeg spaties en streepjes, maar ze staan niet op de juiste plek. Misschien dat men geprobeerd heeft om de naam van de brigade volgens de spellingsregels te schrijven door er 'Prinses Irene-brigade' van te maken. Maar dan klopt de spatie voor 'weg' nog steeds niet.

Eigenlijk rest er maar één conclusie: het is gewoon een lastige straatnaam. Dat verklaart waarschijnlijk ook waarom er in Nederland zo weinig straatnamen naar de Prinses Irene Brigade zijn genoemd. Bolsward is de enige andere plaats waar ze het aangedurfd hebben. Daar hebben ze in de 'Brigade Irenelaan' de problematiek van de correcte schrijfwijze vakkundig omzeild.

(Dit verhaal is ook verschenen op spatiegebruik.nl)

Reacties

Hier in Den Haag hebben we het "Paus Johannes Paulus II plein", dus ook met een spatie te veel. Altijd weer goed voor een klein ergernisje.
Hazkan zei…
Ik zou zelf trouwens Prinses Irene Brigadeweg kiezen. Maar deze schrijfwijze is ook leuk, want aangezien de brigade er niet meer is is de Prinses Irene Brigade weg. Als je er dan voor kiest Prinses Irene-brigade met een streepje schrijven heb je gewoon een mededelende straatnaam.
(bovenstaande argumentatie niet te serieus nemen)
René zei…
Zo hebben we ook nog de 'Koning Willem III weg' in Hoek van Holland en de 'Graaf Floris V Weg' in Hollandsche Rading. Voorbeelden van een stil protest? Er zijn in Nederland ook straten met spaties genoemd naar Adrianus VI, Dirk III, Graaf Jan III, Graaf Willem I en II, Hertog Godfried I, Hertog Hendrik I, Hertog Jan I, Koning Willem I, II en III, Leo XIII, Johannes XXIII, Philips II, Pius XII en Reinoud III. Die nummers maken het maar lastig. Gelukkig zijn er ook straten waar ze het netjes met een streepje geschreven hebben.
Rob Essers zei…
De officiële schrijfwijze van namen is terug te vinden in de Basisregistraties adressen en gebouwen (BAG); zie https://service1.kadaster.nl/bag/bag-burger/secured/selectie.

- Prinses Irene-brigade weg, Wormerveer (ID 0479300000000559);
- Prinses Irene Brigadeplein, Valkenswaard (ID 0858300000000537);
- Irenebrigadeplein, Wageningen (ID 0289300000000383);
- Brigade Irenelaan, Bolsward (ID 0064300000130659);
- Irenebrigade viaduct, Eindhoven (ID 0772300000000921);
- Irene Brigade viaduct, Nijmegen (niet-geregistreerd).

Er zijn nogal wat manieren waarop je de naam van de brigade kunt verbasteren. De toevoeging Prinses kan achterwege gelaten worden, maar niet op de wijze waarop dat in Bolsward is gedaan. In Eindhoven had men er beter Irenebrigadeviaduct van kunnen maken en in Nijmegen Irene Brigade-viaduct. Mijns inziens kunnen alleen de namen in Valkenswaard en Wageningen goed gerekend worden.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Populaire berichten van deze blog

De langste straatnamen van Nederland

Wat zijn de langste straatnamen van Nederland? Ik zet deze mooie namen graag voor je op een rijtje.

Om de lengte van een straatnaam te bepalen volstaat het niet om op de straatnaamborden te kijken, want soms hangen er in één straat al borden met verschillende schrijfwijzen van dezelfde naam. Het is beter om uit te gaan van de officiële schrijfwijze van de straatnaam zoals die is vastgelegd in de BAG, de Basisregistraties Adressen en Gebouwen. Dat levert de volgende top-10 op:
Ir. Mr. Dr. van Waterschoot van der Grachtstraat in Heerlen (48 tekens in totaal, 38 tekens zonder punten en spaties)Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat in Gramsbergen (46/41 tekens)Wethouder Fierman Eduard Meerburg senior kade in Katwijk (45/40 tekens)Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg in Tilburg (43/38 tekens)Burgemeester van Nispen van Sevenaerstraat in Laren (42/38 tekens)Burgemeester van Hövell tot Westerflierpad in Halfweg (42/38 tekens)Burgemeester Hoytema van Konijnenburglaan in Scherpe…

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp?

Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat. Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat, van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd ge…

Wie heeft de straatnamen van Monopoly gekozen?

De Barteljorisstraat, Neude, A-Kerkhof en de Kalverstraat. Iedereen kent de straatnamen uit het Monopoly-spel. Maar waarom hebben nou juist deze straatnamen een plekje in het spel gekregen? Waarom heeft men uit Rotterdam niet de Weena of de Lijnbaan gekozen, en voor Amsterdam de P.C. Hooftstraat? En waarom zitten Haarlem en Arnhem er wel in, en Maastricht en Eindhoven niet? Wie heeft dat allemaal bedacht?

Voor de geschiedenis van het spel gaan we even helemaal terug naar 1904. Elizabeth Magie vroeg toen patent aan op het bordspel 'The Landlord's Game'. Geïnspireerd door dat spel liet Charles Darrow in 1934 in eigen beheer 5000 exemplaren van het spel 'Monopoly' maken en die waren binnen een jaar verkocht. Toen toonde Parker Brothers interesse om het spel in de Verenigde Staten uit te geven. Zij verkochten binnen een jaar meer dan een miljoen exemplaren. De populariteit van het spel bleef niet onopgemerkt en de Engelse firma Waddington kocht in 1936 de rechten om het…

Nog nooit vertoond: een Straatnamenruitpuzzel. Dat wordt lekker puzzelen met Pasen!

Een tijdje geleden was ik in de Kerkring in Klundert en niet lang daarna in de Keerkring in Capelle aan den IJssel. Natuurlijk viel me op dat je ook van de Kerkring naar de Keerkring kunt door één letter aan de naam toe te voegen. Er moeten meer straatnamen zijn waar dat mee kan, bedacht ik, maar zou je daar ook een hele puzzel van kunnen maken? Ja, dat kan. Zie hieronder het bewijs: een Straatnamenruitpuzzel. Dat wordt lekker puzzelen met Pasen!

Hoe werkt zo'n ruitpuzzel ook weer? Je begint met een woord van één letter. Bij ieder volgende woord voeg je steeds een extra letter toe; de volgorde van de letters binnen het woord kan daarbij wel veranderen. En zo ga je door tot halverwege. Daarna ga je via een andere weg weer terug door steeds een letter weg te halen en de volgorde van de resterende letters wellicht nog aan te passen. Bij deze Straatnamenruitpuzzel zijn alle antwoorden straatnamen in Nederland. Je begint met een straatnaam van één letter, dan een van twee, en zo door t…