Doorgaan naar hoofdcontent

Hoe oud is de weg naar Kralingen?

"Dat is zo oud als de weg naar Kralingen", zo kun je wel eens mensen horen zeggen als ze het over iets hebben dat echt heel oud is. Maar waar ligt die 'weg naar Kralingen' en hoe oud is die dan wel niet?

Kralingen is best oud. De eerste heren van Cralingen woonden in Slot Honingen, dat waarschijnlijk in de eerste helft van de dertiende eeuw is gebouwd in opdracht van Hugo van Cralinghen. In 1688 werd het gebied verkocht aan de stad Rotterdam. Het oude Kralingen is helemaal verdwenen. Door de turfwinning kwam het op een smalle strook land tussen de plassen te liggen en in de achttiende eeuw raakte het oorspronkelijke dorp ontvolkt. Een eeuw later werd een groot deel van het gebied weer drooggelegd en ontstond de Prins Alexanderpolder. Van het oorspronkelijke dorp is alleen de begraafplaats 'Oud-Kralingen' nog over.

Als Kralingen zo oud is, dan zal er vast ook een hele oude weg naar Kralingen zijn. En dat moet dan wel de spreekwoordelijke 'weg naar Kralingen' zijn. In het boek Spreekwoorden en zegswijzen schreef A. de Cock in 1908: "[in Kralingen] vindt men een zeer ouden weg, die waarschijnlijk dagteekent uit den tijd der Romeinen". Maar in Rotterdam is helemaal nooit een Romeinse weg aangetroffen. Anderen herleiden de uitdrukking tot de pelgrimstocht naar Kralingen. Daar stond namelijk een kapel die eeuwen geleden werd bezocht door vrome vissers, kort voordat ze op haringvangst gingen. Er is in Rotterdam wel een Kralingseweg, maar die naam is pas in 1895 officieel vastgesteld. In een oorkonde uit 1379 is echter ook al sprake van "land ... strekkende tot Cralingewech". Maar waar zou die weg dan liggen? Veel mensen houden het erop dat 'de weg naar Kralingen' lag op de plek waar nu de 's-Gravenweg ligt, die loopt van Nieuwerkerk aan den IJssel via Capelle aan den IJssel naar de Rotterdamse wijk Kralingen.

Overigens zijn er een heleboel dorpen en steden waar 'spreekwoordelijke wegen' naartoe lopen. Sommige mensen hebben het over "zo oud als de weg naar Rome" of "de weg naar Jeruzalem", in Heerlen gaat het meestal over "de weg naar Keulen" of "de weg naar Aken" en in Amsterdam had men het vroeger over "zo oud als de weg naar Jakarta". De oudste vorm waarin de uitdrukking voorkomt is echter simpelweg "zo oud als de weg" - zonder bestemming dus. Zo is de uitdrukking bijvoorbeeld al opgenomen in de Adagia van Reyer Gheurtz uit 1552. Later ging men daar plaatsnamen aan toevoegen, en 'Kralingen' was er daar dus één van.

Reacties

Waar is de volledige tekst te vinden behorend bij de oorkonde uit 1379
land ... strekkende tot Cralingewech?
In 1333 wordt het overzetveer van IJsselmonde naar Kralingen al benoemd.
Misschien de weg daarvandaan via het Kerckpad naar de Cralingewech?
Dinx zei…
@Anna:
Die informatie komt uit het boek 'Benoemen, nummeren en begrenzen', in 2002 uitgegeven door de VNG. Ik kan je helaas niet helpen aan de tekst uit de oorkonde zelf.
Anoniem zei…
Ik had begrepen dat de 'Oude weg naar Kralingen' begint in Zwijndrecht bij het pontje. Daar ongeveer was het water van de Merwede minder diep en kon men in vroeger tijden oversteken vanaf Dordrecht. De plek waar de huidige Rotterdamseweg nu begint zouden ongeveer zijn waar ' de oude weg naar Kralingen' begon. Weet niet of dit echt waar is, maar lijkt best plausibel verhaal. Mieke
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Populaire posts van deze blog

Is het nou Dorpstraat of Dorpsstraat - over de tussen-s in straatnamen

Onlangs stelde iemand me de vraag waarom in Rotterdam de Heemraadssingel en het Heemraadsplein een tussen-s hebben, maar de nabijgelegen Heemraadstraat niet. Komt dat door willekeur van de naamgevers of is er iets anders aan de hand? 

Hoe zit het ook al weer met het gebruik van de tussen-s in de Nederlandse taal? In het Taalportaal wordt uitgelegd wanneer er een tussen-s wordt gebruikt in een samenstelling. Die s komt bijvoorbeeld altijd voor als het eerste deel een verkleinwoord is ('meisjesjurk') of een persoonsaanduiding die in het meervoud een s krijgt ('vissersboot'). En een tussen-s kan ook voorkomen wanneer het eerste deel een meervoud op -en heeft ('dorpsplein') of als het eerste deel helemaal geen meervoud heeft ('eeuwigheidswaarde'). Snap je het nog? Vergeet het dan toch maar weer snel, want er zijn ook nog allemaal uitzonderingen op deze regels. De geleerden weten ook niet precies wat nou de functie van die tussen-s is en in welke gevallen di…

De langste straatnamen van Nederland

Wat zijn de langste straatnamen van Nederland? Ik zet deze mooie namen graag voor je op een rijtje.

Om de lengte van een straatnaam te bepalen volstaat het niet om op de straatnaamborden te kijken, want soms hangen er in één straat al borden met verschillende schrijfwijzen van dezelfde naam. Het is beter om uit te gaan van de officiële schrijfwijze van de straatnaam zoals die is vastgelegd in de BAG, de Basisregistraties Adressen en Gebouwen. Dat levert de volgende top-10 op:
Ir. Mr. Dr. van Waterschoot van der Grachtstraat in Heerlen (48 tekens in totaal, 38 tekens zonder punten en spaties)Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat in Gramsbergen (46/41 tekens)Wethouder Fierman Eduard Meerburg senior kade in Katwijk (45/40 tekens)Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg in Tilburg (43/38 tekens)Burgemeester van Nispen van Sevenaerstraat in Laren (42/38 tekens)Burgemeester van Hövell tot Westerflierpad in Halfweg (42/38 tekens)Burgemeester Hoytema van Konijnenburglaan in Scherpe…

Van Arnhem tot San Francisco - iedere stad zijn eigen Lombardstraat. Maar waarom eigenlijk?

Een Lombardsteeg in Alkmaar, een Lombardstraat in Goes, een Lombardkade in Rotterdam en een Lange en Korte Lombardstraat in Den Haag. Een Lombardenstraat en Lombardenvest in Antwerpen, en een Lombardstraat in Brussel. En dan ook nog Lombard Street in Londen, een in Philadelphia en een in San Francisco. Waar komen al die Lombard-straten toch vandaan? Was er misschien ooit een meneer Lombard, en waar heeft hij het dan aan verdiend dat er in de hele wereld straatnamen naar hem zijn genoemd? Nee, de straten zijn niet naar een meneer genoemd, maar naar een heel volk: de Lombarden. Maar waarom zou je daar een straat naar noemen?

De Lombarden zijn de inwoners van Lombardije, de streek rondom Milaan in het noorden van Italië. De naam gaat terug op de 'Longobarden' (de 'Langbaarden'), een Germaanse volksstam waarvan de mannen blijkbaar opvallend lange baarden hadden. Tijdens de Germaanse volksverhuizing in de vijfde eeuw trokken ze naar Noord-Italië en richtten daar een eigen r…

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp?

Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat. Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat, van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd ge…